Жаҳон | 13:56 / 30.07.2025
11361
5 дақиқада ўқилади

Санкциялар остидаги Валентина Матвиенко Швейцариядаги саммитга бориб, урушни оқлаб чиқиш қилди

Делегация сафида санкциялар остидаги бошқа расмийлар ҳам бўлган. Улардан бири «европалик гуманистларни напалм билан йўқ қилиш»га чақирганди. Украина ТИВ буни «шармандалик» деб атади.

Фото: Magali Girardin / EPA / Scanpix / LETA

Россия Федерация Кенгаши спикери Валентина Матвиенко бошчилигидаги делегация Швейцарияга ташриф буюрди. Матвиенконинг сафаридан кўзланган мақсад 29-31 июл кунлари бўлиб ўтадиган Бутунжаҳон парламентлари спикерлари конференциясида, шунингдек, 28 июл куни бўлиб ўтган Парламентларнинг аёл раислари саммитида иштирок этиш эди. Делегация таркибига Матвиенконинг ўринбосари Константин Косачев, Давлат думаси раиси ўринбосари Пётр Толстой, ЛДПР раиси Леонид Слуцкий, шунингдек, сенаторлар Лилия Гумерова ва Андрей Денисов (уларнинг барчаси санкциялар остида) ҳам кирганди. РФ вакиллари Женевага 27 июл куни келишган.

Матвиенко 2014 йил баҳоридан бери санкциялар остида. У Қрим аннексияси муносабати билан санкциялар рўйхатига киритилган биринчи россиялик амалдорлардан бири бўлганди. Санкциялар халқаро парламент тадбирларида иштирок этишни истисно қилишни назарда тутган (лекин Европага кириши учун махсус рухсатнома талаб қилинган), шунинг учун Матвиенко Федерация Кенгаши спикери сифатида 2016 йилда Швейцарияга (Леонид Слуцкий билан бирга) ва 2019 йилда, шунингдек, 2016 йилда Францияга ташриф буюрган.

Россиядан Европага бундай юқори мартабали делегациянинг бу галги ташрифи Россиянинг Украинага кенг кўламли босқини бошланганидан бери биринчиси бўлди. Швейцария Ташқи ишлар департамент Матвиенкога нима учун мамлакатга киришга рухсат берилганига изоҳ бераркан, ҳукумат халқаро ташкилотлар тадбирларида иштирок этиш учун расмий делегатлар киришига кўмаклашиши кераклигини эслатди. Европа Иттифоқи осмони кенг кўламли уруш бошланганидан бери Россия самолётлари учун ёпиқ, бироқ Россия делегацияси бўлган ҳукумат бортига Италия ўз осмонидан ўтишга рухсат берди – Европа Иттифоқининг бошқа давлатлари томонидан рухсат бўлмагани туфайли самолёт Москвадан Туркия ва Ўрта Ер денгизи орқали Женевага учган.

Конференциядаги нутқида Матвиенко Россия пропагандасининг уруш ҳақидаги тезисларини айтиб ўтди. У Украинани «Донбасснинг тинч ҳудудларини ўққа тутиш»да ва кенг кўламли босқин бошланишидан олдин тинч аҳолини ўлдиришда айблади, босқиннинг ўзини эса «мажбурий чора» деб атади. «Марҳамат, Донбассга келинг, ўлдирилган болалар хотирасига бағишланган Фаришталар хиёбонини кўринг. Россия бу қон тўкилишини тўхтатиш, тинч аҳоли ўлдирилишини тўхтатиш учун аралашишга мажбур бўлди. Кеча – 27 июл Донбассдаги уруш қурбонлари бўлган болаларни хотирлаш куни бўлди. Доим юзма-юз туриб, ҳақиқатни гапиришга, уйдирма гапларга эмас, фактларга таянишга чақираман», – деди Федерация кенгаши раиси. Матвиенко Ғарб давлатларини «Россияга қарши риторика» ва ахборот уруши олиб боришда айблади. У санкцияларни бекор қилишга ва «тинчликни ҳимоя қилиш»га чақирди.

Украина Матвиенконинг конференциядаги иштирокини қоралади. Украина Ташқи ишлар вазирлиги спикери Георгий Тихий Федерация Кенгаши раҳбарининг Женевага киришини «шармандалик» деб баҳолади ва унинг ўрни «халқаро конференцияларда эмас, балки судланувчилар курсисида» эканини айтди. У Женевадаги конференция иштирокчиларини Матвиенконинг «украин қонига беланган» қўлини сиқмасликка чақирди. Украина делегациясининг конференциядаги аъзоси, Олий Рада вице-спикери Елена Кондратюк россияликлар киритилишини «тажовузкорни тинчлантириш» ва «иккиюзламачилик» деб атади. «Тўғрисини айтсам, хаёлга келган биринчи фикр – ортга ўгирилиб, уйга кетиш эди», – деди у.

Матвиенконинг Европага кириши Россия мухолифати ва ижтимоий тармоқлар фаоллари томонидан ҳам танқид қилинди. Коррупцияга қарши курашиш фонди бу ташриф Владимир Путин режимига босим ўтказиш бўйича барча саъй-ҳаракатларни «нолга айлантирадиган» прецедент бўлишидан хавотир билдирди: «Мантиқ оддий: агар Европага бир марта киритилган бўлса, нима учун кейинги сафар киритмаслик керак?» «Украинага бостириб киришни бошлаш тўғрисида қарор қабул қилган одам [РФ Хавфсизлик кенгаши аъзоси сифатида] Женевага учиб келди. Қандай шармандалик», – деб ёзди фонд директори Иван Жданов. Ижтимоий тармоқларнинг кўплаб фойдаланувчилари Европа давлатларини иккиюзламачилик учун танқид қилишди: кўпчилик Россия Федерациясидан режимга рози бўлмагани учун кетган россияликлар ўз фуқаролиги туфайли мунтазам равишда нохолис муносабатга дуч келиши, россиялик сайёҳлар виза ололмаслигини эслатди – уруш учун бевосита масъул расмийлар эса Европага уча олмоқда. Ижтимоий тармоқларда делегация аъзоларининг Ғарбга таҳдидлари, хусусан, Пётр Толстойнинг «бу европалик гуманистларни напалм билан йўқ қилиш» билан таҳдид қилгани ҳам эслатилган.

Муаллиф:  Азиз Қаршиев

Мавзуга оид