Трамп ваъда қилган Patriot тизимларидан биринчиси Украинага етиб келди

Patriot қурилмаси Украинага Германиядан ўтган ҳафта охирида, АҚШ президенти Доналд Трамп ушбу тизимлар Киевга НАТО иттифоқчилари ҳисобидан ўтказилишини эълон қилганидан бир неча кун ўтиб етиб келган. Бу ҳақда Британиянинг The Telegraph нашри ўз манбаларига таяниб ёзмоқда. Журналистлар ўз мақоласида Трампнинг Украинани қўллаб-қувватлаш масаласидаги фикрини ўзгартиришда иттифоқчиларга қандай воқеалар ёрдам бергани ҳақида батафсил ҳикоя қилади.

The Telegraph маълумотларига кўра, бунинг бошланғич нуқталаридан бири 4 июлга ўтар кечаси Киев шаҳри ўққа тутилиши бўлган. Ўшанда ҳужум оқибатида Полшанинг Киевдаги консуллиги биноси ҳам жабр кўрган, шундан сўнг Полша ташқи ишлар вазири Радослав Сикорский Трампнинг махсус вакили Кит Келлог билан боғланиб, АҚШдан Украинага зенит ўқ-дорилари етказиб беришни тиклашни сўраган (ўша пайтда улар Пентагоннинг инвентаризация ўтказиш қарори туфайли тўхтатилган эди).

Нашрнинг ёзишича, Келлог «суҳбат чоғида НАТО иттифоқчисининг элчихонасига зарба берилгани ҳақидаги маълумот ушлаб олган». У бу ҳақда Трампга дарҳол хабар берган. Шундан кейин ўша куни ўт очишни тўхтатиш таклифини яна бир бор рад этган Россия президенти Владимир Путин билан суҳбатлашган АҚШ президенти Пентагонга Patriot комплекслари учун ракеталар етказиб беришни зудлик билан блокдан чиқаришни буюрган.

The Telegraph’нинг ёзишича, бу қарорга «Трамп Киевнинг тинчлик келишувига эришиш йўлидаги позицияларини мустаҳкамлаш учун Америка кучидан фойдаланиш муҳимлигини англаган биринчи ҳолат сифатида» қаралган. Европа давлатлари бундан АҚШ президентини Украинани фаолроқ қўллаб-қувватлашга ундаш учун фойдаланган.

Аввалига Германия канцлери Фридрих Мерц Киевга жўнатиш учун АҚШдан Patriot қурилмаларини сотиб олиш ташаббусини билдиради, кейин эса НАТО бош котиби Марк Рютте алянс иттифоқчилари томонидан Америка қуроллари учун тўлов қилиш ғоясини таклиф этади. Трамп бу ғояларга тезда рози бўлади, чунки улар унинг тушунчасида «Американи яна буюк қилиш» сиёсатига мос келарди, деб ёзади The Telegraph.

Натижада 14 июл куни Трамп НАТО билан қурол-яроғ етказиб бериш бўйича келишувни эълон қилди ва агар уруш ёз охиригача тугамаса, Россияга қаттиқ санкциялар қўллаш билан таҳдид қилди. Ўшанда у 17 та Patriot комплекси жўнатишга тайёрланаётгани, уларнинг баъзилари «яқин кунларда» Европа мамлакатларидан юборилишини айтди. Натижада, The Times ёзишича, ҳафта охирига келиб Украина чиндан ҳам Германиядан битта Patriot қурилмасини қабул қилиб олган.

22 июл куни Мерц яна бешта Patriot етказиб берилишини эълон қилди, улардан иккитаси учун Германиянинг ўзи, яна бирига Норвегия тўлайди (қолган иккитасига ким тўлов қилишига канцлер аниқлик киритмаган). Бироқ, Der Spiegel ёзганидек, бу қурилмалар Украинага фақат бир неча ойдан кейин етиб бориши мумкин. Германиянинг ўзи учун Киевга топширилган Patriot ўрнига АҚШ навбатдан ташқари янги Patriot ишлаб чиқаради – улар Швейцарияга илгари ваъда қилинган буюртмалар доирасида қайта йўналтирилади.

Украинанинг «Суспилне» нашри 23 июл куни АҚШ бир вақтнинг ўзида Европанинг бир неча давлатлари билан икки томонлама музокараларни давом эттираётгани, уларни ўз Patriot’ларини Украинага топширишга, кейинчалик уларни АҚШдан янги етказиб бериш билан алмаштиришга кўндираётгани ҳақида ёзганди.