Jahon | 19:33 / 03.03.2026
6457
4 daqiqa o‘qiladi

Markaziy Osiyoda bu yil sug‘orish suvi zaxiralari kam bo‘lishi mumkin

Markaziy Osiyo kelgusi vegetatsiya mavsumiga o‘tgan yilga nisbatan kam suv zaxirasi bilan kirib kelmoqda. Shu bilan birga, mavsumlar oralig‘ining dastlabki oylarida Orol kutilganidan ancha kam suv oldi - rejalashtirilgan hajmning atigi uchdan ikki qismiga yaqin.

Foto: World Bank Group

O‘zbekiston, Qozog‘iston, Qirg‘iziston, Turkmaniston va Tojikiston kiruvchi Davlatlararo muvofiqlashtiruvchi suv xo‘jaligi komissiyasining 92-yig‘ilishidan so‘ng, mintaqa mamlakatlarining suv resurslaridan foydalanish hajmlari, Amudaryo va Sirdaryoning suvliligi, shuningdek, suv omborlarining hozirgi holati aks ettirilgan 2025-2026 yillardagi vegetatsiyalararo davrning rasmiy yakunlari (.pdf) e’lon qilindi.

Amudaryo: suvi me’yoridan ancha kam

Amudaryo havzasida mavsumlar oralig‘i kam suvli sharoitda o‘tdi. 11 fevral holatiga ko‘ra, suvlilik me’yorga nisbatan 66,8 foizni tashkil etgan. Bir yil avval bu ko‘rsatkich 101,8 foizni tashkil etgan, ya’ni daryo deyarli to‘lib oqqan.

Oqimning kamayishi Tuyamo‘yin suv omborida suv to‘planishiga ta’sir ko‘rsatgan. 2026 yil 10 fevral holatiga ko‘ra, uning hajmi bir yil avvalgi 4959 million kub metrga nisbatan 4349 million kub metrni tashkil etdi.

Vaziyat murakkabroq bo‘lgani sababli, daryoning quyi oqimida yuvish sug‘orishlari faqat 10 fevralda boshlandi, o‘tgan mavsumda esa 15 dekabrda boshlangan edi.

Tojikiston o‘z limitini to‘liq o‘zlashtirdi - 2073,4 mln kub metr, bu 100 foiz degani.

Turkmaniston 3439,5 mln kub metr yoki limitning 96 foizidan foydalangan.

O‘zbekiston - 2600,4 mln kub metr, bu ajratilgan hajmning 75,3 foiziga to‘g‘ri keladi.

Amudaryo deltasi va Orol dengiziga to‘rt oy ichida 935 million kub metr suv yo‘naltirildi, rejadagi suv hajmi 1400 million kub metrni tashkil etadi - bu rejalashtirilgan hajmning uchdan ikki qismiga yaqin.

Nurek suv omborining ishi tasdiqlangan rejimga muvofiq olib borildi. Suv oqimi 2854,6 million kub metrni, suv oqimi esa 5084,3 million kub metrni tashkil etdi. Hisobot davri oxiriga kelib, suv hajmi 7910 million kub metrni tashkil etdi, bu prognoz darajasidan ham biroz yuqori.

Sirdaryo: prognozdan yuqori, ammo me’yordan past

Sirdaryo havzasida vaziyat ancha barqaror ko‘rinadi. Umumiy oqim me’yori 11782 mln kubometr bo‘lganda prognoz 9170 mln kubometrni tashkil etgan. Amalda 10255 million kub metr suv kelib tushdi - bu prognozdan 1085 million kub metrga ko‘p, ammo me’yorning atigi 87 foizi.

Umuman olganda, yuqori suv omborlariga oqim prognozga mos keldi va 3591 million kub metrni tashkil etdi. Yonlama oqim kutilganidan yuqori bo‘ldi, bu esa suv tanqisligini qisman qopladi.

Mavsumlar oralig‘ida suv omborlaridan 15536 million kub metr suv chiqarildi - bu kelishilgan jadvalning 99 foizi.

Davlatlarga suv yetkazib berish limitlar doirasida amalga oshirildi. Umumiy limit 2633 mln kub metr bo‘lganda amalda 2155 mln kub metr yoki 82 foiz ishlatilgan.

Asosiy hajm O‘zbekistonga to‘g‘ri keldi - 1954 mln kub metr. Tojikiston 173 mln limitdan 35 mln kubometrni ishlatdi.

2026 yil 11 fevral holatiga ko‘ra, Norin-Sirdaryo kaskadi suv omborlaridagi suv zaxiralari 16774 mln kub metrni tashkil etdi. Bu bir yil oldingiga nisbatan 2 511 mln kub metrga kam.

Сардор Юсупов
Tayyorlagan Сардор Юсупов
Kun.uz yangiliklarini Google News'da kuzating
+ Obuna bo'lish

Mavzuga oid