Multfilm: Vatanga investitsiya bilan qaytgan tadbirkorning sarguzaştlari

Hokimning aytgani qilinmasa, “çora” köriladi.

Masalan:

• suv berişmaydi, natijada hosil nobud böladi;
• eksport miqdorining 2 foizi naqd pul şaklida berilmasa, yana tahdid (batafsil – keyingi körsatuvimizda);
• yerlarni tortib oliş bilan tahdid qilişadi;
• past hosildor yer bölsa ham, paxta ekişga majburlaşadi.

Bunday misollarni Özbekiston böylab köp keltiriş mumkin. Savol beriş payti keldi: nega mamlakatga eksport kerag-u, hokimga kerakmas?!

“Yöq, menga kerak!” – deydi u. Unda nega xalaqit qilasan?

Özbekistonda juda köpçilik hokimlar tadbirkorlikka tösiq qöyadi. Nega? Şu savolga javob berişga urinib köraylik.

Mantiqni işga solamiz.

Insonni harakatlantiruvçi narsa – manfaat. Hamma manfaat uçun harakat qiladi. Hokimlar eksportni rivojlantirişdan manfaatdor bölişsa, tabiiyki eksportçilarga yordam berişga urinişadi. Demak, hozir köpgina mahalliy mutasaddilarimiz eksportni rivojlantirişdan köra, tadbirkorlarni böğib, korrupsiya orqali öz çöntaklarini töldirişdan... köproq manfaatdor. Demak, tizim şunday qurilganki, manfaat şu tomonda. Nega unaqa?

Sabablar, ya’ni variantlar haqida bir öylab köramiz.

Birinçi variant:

Hokimlarga eksportni rivojlantiriş buyurilgan, ammo yuqorida qandaydir mansab egasi bor, va öşa kimdir “eee, eksportni nima qilasan, kök qoğozlardan olib kelib tur menga, işing “beş” böladi” deb turibdi. Ya’ni hokim uçun eksportni rivojlantirişdan köra, tadbirkorlarni “soğib”, “sutni” öşa kimgadir olib borib berib turiş manfaatliroq, çunki şu asnoda unga ham daromad keladib turadi, ham xotirjam özining qinğir “hokimligini” qilib ötiradi.

Ikkinçi variant:

Hokimlarga eksportni rivojlantiriş buyurilgan, ammo hokimlarning umumiy saviya va kompetentlik darajasi nihoyatda past va ular eksportni rivojlantirib, yuzini yoruğ qilişdan köra, tadbirkorlarni qiynab, pulini olib boyişni, fermerlar hosil yiğim-terimi taşvişida yurgan bir paytda, ular “kök qoğoz” yiğim-terimi taşvişida yurişadi, çunki saviya boşqasini taqozo etmaydi.

Uçinçi variant:

Tizimda öziga xos korrupsion “madaniyat”, aniqroği antimadaniyat şakllangan va pastdagilar tepadaglarga qarab örnak oladi: “i-ye, hamma şu iş bilan şuğullanayapti-ku” degan kayfiyat bilan hatto biroz vijdoni bor odam ham hokim bölgandan keyin umumiy... “antimadaniyat”ga tobe böladi.

Albatta, bu variantlar bir-biri bilan qorişib ketgani aniq.

Tadbirkorimiz endi çet elda körganlarini eslab ötiripti: “u yerda boşqaça edi, hokimlar ham boşqaça edi” deb xayol surib ötiripti, oqargan soçlarini silab. Nega u yerdagi hokimlar boşqaça? Şu savolga javob beriş kerak! Axir, rivojlanmoqçimiz-ku!

Şokir Şaripov