Templ universitetida faoliyat yurituvçi Kamol Haliliy boşçiligidagi molekulyar biologlar guruhi CRISPR/Cas9 genlarini tahrirlaş texnologiyasi yordamida birinçi marta OIVga tegişli DNK segmentini tirik hayvonlar genomidan kesib taşlaşga muvaffaq bölişdi. Tadqiqot natijalari Gene Therapy jurnalida naşr qilindi. Matbuot relizi universitet saytida çop etilgan.
Olimlar özlarining avvalgi tadqiqotlarida CRISPR/Cas9 tizimi egasining genom hujayrasiga kiritilgan virus genlarini salbiy oqibatlarsiz yöq qila olişini körsatib berişgan. Biroq sinovlar OIV bilan kasallangan mijozlardan olingan hujayralar doirasida ötkazilgan va bu usulning tirik organizmda işlaşiga hanuz isbot yöq.
Sönggi tadqiqotda biologlar genni tahrirlaş texnologiyasi har bir organining har bir hujayrasiga virus kiritilgan transgen kalamuş va siçqonlar organizmidan OIVni yöq qila oladimi yoki yöqligini tekşirişdi. Hayvonlarga virus genlarini yöq qilişga qaratilgan CRISPR tizimini kiritiş uçun olimlar adenovirusli vektor - zarur nukleotid ketma-ketlik hamda Cas oqsili genlarini özida mujassam qilgan molekulani qöllaşdi.
Tadqiqot boşlanganidan ikki hafta ötib tadqiqotçilar hayvonlar genomini tahlil qilişdi. OIV maqsadli segmenti har bir töqima, şu jumladan boş miya, buyrak, jigar, öpka, taloq va qon hujayralari DNKsidan kesib taşlangan edi. Virusli RNK tahlili limfotsitlar, şuningdek limfa tugunlarida uning keskin kamayganini körsatdi.
OIVni davolaş odatda virus köpayişining oldini oladigan, biroq ularni zararlangan hujayralardan yöqotiş imkoniga ega bölmagan antiretrovirus dori vositalari yordamida amalga oşiriladi. OIV immun tizimi hujayralariga öz genlarini biriktira oladi va ularni öz nusxalarini yaratişga majbur qiladi.
