Jon Xopkins universiteti fiziologlari inson organizmi hattoki jigar funksiyasining buzilişlarida ham yoğlarning parçalanişini amalga oşira olişini aniqlaşdi. Biroq yoğ foizi yuqori bölgan parhez ölim bilan tugaşi mumkin. Mazkur tadqiqot Cell Reports jurnalida çop etilgan.
Organizm oç paytida glyukoneogenez - glyukozaning nouglevod birikmalari (yoğlar kabi) hosil böliş jarayoni tufayli qondagi zarur qand miqdorini saqlab qoladi. Glyukoneogenez asosan jigarda va biroz - içak va buyraklarda sodir böladi. Biroq olimlar siçqonlarning jigar hujayralarida yoğ kislotasi oksidlanişi uçun zarur bölgan CPT2 genini öçirib qöyişganida, fiziologlar kemiruvçilarning yana ança muddat yaşaşda davom etişini aniqlaşdi.
Keyingi tadqiqotlar şuni körsatdiki, siçqonlarning buyraklarida yoğ, şuningdek yoğ kislotalarining parçalanişiga javobgar faol genlar yuqori miqdorda ekan. Tadqiqotçilar buni jigar organizmning boşqa a'zolariga signal molekulalar yuborişi bilan izohlaşmoqda. Masalan, FGF21 oqsili yoğni parçalaş vazifasini buyrak va içak hujayralariga yuklaydi.
Tadqiqotçilar CPT2 işlamaydigan genli genetik jihatdan özgartirilgan siçqonlarni yuqori yoğ foiziga ega bölgan ozuqa bilan boqişdi. Buning natijasida yoğ, asosan, jigarda töplanib qolganligi aniqlandi, bu esa organning butkul disfunksiyasiga olib kelib, oxir-oqibat ölim bilan tugagan.
Yoğlarni parçalaş vazifasini qöşimça quvvat manbai sifatida foydalaniladigan ketonlar amalga oşirar ekan, demak, diabet bilan kasallangan bemorlarda aynan şu jarayon faollaşadi. Qonda ketonlar miqdorining oşib ketişi ölim bilan tugaşi mumkin bölgan ketaotsidozning boşlanişiga olib keladi.
