Buxoroda qilni qirq yoradigan, haqiqatparvar organ xodimi topiladimi?
|15:08 / 29.03.201859 10315 min
Ğijduvon şahrida istiqomat qiluvçi Ravşan bobo Tilavov bu yil 93 bahorni qarşiladi. Bu piri badavlat inson bir umr ota-bobosining halol kasbi — sartaroşlik bilan şuğullanib kelgan va 1992 yili nafaqaga çiqqan. Bobo 1953 yildan buyon mehnat qilib kelgan, Ğijduvon şahridagi Yusuf Hamadoniy köçasida, tuman IIB pasport stoli biqinida joylaşgan, yer maydoni 184,5 kv.m, quriliş maydoni 14,4 kv.m bölgan aholiga maişiy körsatiş binosida öğli — muzlatgiçlar va sovutgiçlar sozlovçi usta Mahmud Ravşanov işlay boşlaydi.
Eski, unniqqan, 60 yil avval barpo etilgan köhna bino avval sartaroşxona, keyin ustaxona bölganini butun Ğijduvon ahli biladi.
Zamon özgarmoqda, hamma joyda zamonaviy binolar qurilmoqda. M.Ravşanov ham özi va otasi uzoq yillardan beri işlab kelgan binoga egalik huquqini çiqartiriş, zamonaviy bino quriş, aholiga iş örni yaratiş maqsadida Ğijduvon tuman hokimligiga 2015 yil boşlarida ustaxona joylaşgan yerni rasmiylaştirib berişni sörab murojaat qiladi.
Tuman hokimli yerga egalik huquqi sud tartibida örnatilişini aytadi va M.Ravşanov sudga murojaat qiladi va fuqarolik işlari böyiça tuman sudi murojaatni har tomonlama örganib çiqib, uşbu yerni FKning 187-moddasiga asosan, 15 yildan ortiq vaqt mobaynida öziniki kabi, oşkora, halol foydalanib, şu yerni obod qilib, insofli foydalanuvçi sifatida faoliyat körsatib kelayotganligi uçun uşbu binoga va uni örab turgan hududni 2015 yil 2 aprelda 3-877-15-sonli iş bilan hokimlik va tuman kadastr bölimi vakillari iştirokida, sudya Ş.Razzoqov raisligida ötgan oçiq sud majlisida egalik huquqi beradi.
(Bu orada tuman IIB pasport stoli va ustaxonani ajratuvçi temir tösiq örniga töğri qilib devor oliş, devor ustiga tikanli sim örnatiş masalasi köndalang böladi. Uşbu devorni 206-korxona qurib beradi, keyinçalik M.Ravşanov (özining aytişiça) devorga ketgan xarajatlarni korxonaga tölab beriş şarti bilan. Devorni kötariş asnosida maişiy xizmat körsatiş ustaxonasi va 206-korxona örtasini tösib turuvçi devor ham yiqitiladi va yangi devorni tiklaşda uning ğiştlaridan foydalaniladi — 206-XKMK va sartaroşxona orasi oçiladi, buni eslab qoling!)
Xullas, sud orqali egalik huquqini qölga kiritgaç, M.Ravşanov tuman kadastr bölimiga murojaat qiladi, kadastr hujjatlariga binoning şarq tomonidagi qöşnisi — tuman IIB hujjatga e'tirozsiz muhr va imzo qöyib beradi, biroq şimol va ğarb tomondan qöşni 206-sonli quriliş taşkiloti
(bevosita rahbari — Erkin Homidov)
kadastr hujjatidagi «Yer uçastkasini çegarasini kelişiş va belgilaş dalolatnomasi»ga imzo qöyişdan boş tortadi va tuman kadastr bölimi boşliği Bahodir Şaropov kadastr hujjatlarini tayyorlab berişdan boş tortadi. Bunga sabab qilib, E.Homidov maişiy xizmat körsatiş uyi 206-sonli mexanizatsiyalaşgan köçma jamlanmaga tegişli yer ekanligi da'vo qiladi.
206-sonli quriliş taşkiloti 2015 yil 21 mayda sudga murojaat qilib, sudya Ş.Razzoqov raisligida ötgan sud majlisida 2015 yil 2 apreldagi Ğijduvon tuman sudining M.Ravşanovga egalik huquqini beriş haqidagi hal qiluv qarorini bekor qiliş haqida ajrim çiqartirib oladi. Sud majlisiga M.Ravşanov çaqirtirilmaydi, holbuki sud materiallarida uning qatnaşgani, sözga çiqqani ham yozilgan. Ular sudning yangi qaroridan — yerdan quruq qolişganidan bexabar bölişadi.
206-korxonaning kadastr hujjatlariga juz'iy özgartirişlar kiritib sudga taqdim etadi. FIB tuman sudi 2015 yil 10 iyulda M.Ravşanovning yer maydoniga egalik huquqini bekor qiliş haqida hal qiluv qarori çiqaradi.
2010 yili tayyorlangan uşbu hujjatlardagi sxemaga köra, ustaxona binosi va hududi 206-korxona hududiga qöşib yuborilgan. Lekin Ğijduvon tuman hokimining uşbu korxonani yer maydoni yuzasidan çiqarilgan qaror osti hujjatiga ilova qilingan sxemada sartaroşxona binosi 206-mexanizatsiyalaşgan köçma kolonnaga qöşib yuborilmagan. Bu 2009 yil 28 noyabrda Özbekiston arxitektura quriliş qömitasiga qaraşli «ÖzGAŞK» DK Buxoro filiali tomonidan çizilgan sxemada öz aksini topgan.
E.Homidov boşçiligidagi guruh esa sudga va keyinçalik tergov organlariga göyoki 2010 yilda tayyorlangan kadastr hujjatlariniki, deya quyidagi sxemani taqdim etadi.
Lekin uşbu sxema sudning M.Ravşanovni egalik huquqidan mahrum qiliş haqida hal qiluv qarori çiqarilganidan söng 2016 yil avgust oyida tayyorlanganiga guvoh bölişimiz mumkin. Unda ustaxona maydoni 206-korxonaga qasddan qöşib çizilgani ma'lum böladi.
M.Ravşanovning işonçli vakili tomonidan tuman kadastr bölimidan olingan 206-korxonaga tegişli kadastr hujjatining Yer uçastkasining çegarasini kelişiş va belgilaş dalolatnomasida «V — G gaça xususiy dökon bilan çegaradoş» deb belgilangan.
Eng hayratlanarli joyi şundaki, 206-XKMK MÇJ rahbari özi (!) sudga korxonaga tegişli xuddi şunday hujjatni taqdim etganda ham aynan şu hujjatning ikkinçi nusxasi bor:
Ikki bir xil hujjat yonma-yon qöyilsa ulardagi muhr va imzolar orasida masofa turliça ekanligini, ya'ni hujjat avval boşdan bir xil bölganiga guvoh böliş mumkin.
Yer uçastkasining çegarasini kelişiş va belgilaş dalolatnomasi va unga ilova qilingan — Yer uçastkasi çegaralarining ta'rifida ham «V» nuqtadan «G» nuqtagaça xususiy dökon bilan çegaradoşligi körsatilgan. Ya'ni «B» – «V» nuqtalar oraliği tuman IIB bölgaç, köçagaça — «G» nuqtagaça yana bir obekt borligi aniq.
Dalolatnomani tasdiqlab, Ğijduvon tuman xöjalik hisobidagi yer tuziş, röyxatdan ötkaziş va köçmas mulk kadastri bölimi boşliği A.Sattorov imzo qöygan va muhrlagan.
Biroq dalolatnomaning ilovasida A.Sattorovning imzosi va muhri şart emas. Şunçaki, korxona mutaxassisi Erkin Ravşanov, 206-XKMK MÇJ rahbari Erkin Homidovning imzosi va korxona muhri turibdi.
Murojaatçi M.Ravşanovga köra, 206-XKMKning sobiq boşliği, ayni paytda Buxoro viloyat 2-quriliş tresti boşliği Erkin Homidov Ğijduvon tuman kadastr bölimi rahbari Bahodir Şaropov bilan til biriktirib, kadastr hujjatlaridan aynan öşa dalolatnoma qismini olib taşlagan (aks holda, eski boşliq A.Sattorovning imzosi va eski kadastr korxonasining muhri kerak böladi-da!) va uning quyidagi ilova qismini soxtalaştirgan.
Yangi ilovaga köra «V» – «G» nuqtalar orasidan «xususiy dökon» çiqarib taşlangan va öşa tomondan korxona töliq tuman IIB bilan çegaradoş ekanligi körsatilgan.
Biz bilan suhbatda 2009 yili yer çiziş işlarida qatnaşgan, ayni paytda nafaqada bölgan Erkin Ravşanov çindan ham avvalgi hujjatlardagi öz imzosini tanidi, öşa paytlar ustaxona va dökon bölganini qayd etdi va keyingi, özgartirilgan hujjatdagi imzoni «meniki emas» deb Kun.uz muxbiriga şaxsan tasdiqladi.
Xullas, uşbu qalbaki hujjatlarni rökaç qilib, E.Homidov boşliq guruh yer maydoni va sartaroşxona binosiga töliq egalik qila boşlaydi va M.Ravşanovga tegişli ustaxonani buzib taşlaydi. Mahmud akaning bormagan joyi, kirmagan eşigi qolmadi, barça joylarda fakat «boy»ning qalbaki hujjatlari töğri deb topilaveradi.
Hattoki respublika yer tuziş va köçmas mulk kadastri DUK xizmat tekşiruvi ötkazgan bölsa-da, ular ham öz xodimlari bölmiş Bahodir Şaropovni himoya qilib, uning kirdikorlarni oçmasdan, işni bir tomonlama 206-XKMKga yon bosgan holda körişgan.
Yuqoridagi masala böyiça M.Ravşanov E.Homidov bilan bir neça bor uçraşib, u hujjatlarni qalbakilaştirayotganligini, uning bu yöldan qaytişini, noqonuniy iş qilayotganligini, öziga azob bermasdan, bir parçagina yerini qaytib berişini söragan. E.Homidov esa «har qayerda öziga tegişli odamlari borligi, heç kimdan qörqmasligi, noqonuniy yöl bilan bölsa-da yerni tortib olib, M.Ravşanovni u yerdan haydaşini, qölidan heç narsa kelmasligini, tanişlari tiqilib yotgani»ni aytib, pensioner qariyani yiğlatib, haydab yuborgan.
206-XKMK tomonidan özining haqligini isbotlab, tergovga taqdim etilgan hujjatlardan biri — 1994 yilda Özbekiston davlat yer tuziş ilmiy loyihalaş instituti «ÖzDaverLoyiha»ning Buxoro filiali tomonidan 206-xöjaliklararo mexanizatsiyalaşgan köçma kolonnaning inventarizatsiya hujjatlaridir.
Öşa hujjatlar töplamining ham eng sönggi betida reja çizmasi bor va u yerda ham töğri burçakli trapetsiya şaklidagi sartaroşxona yer maydoni 206-XKMK maydoniga qöşib çizib olingan. Lekin soxta hujjat tayyorlaganlar bir jihatni unutişganki, öşa çizmadan bir varaq oldin, çegaralardagi devorlar raqamlab çiqilgan va öşa raqamlar metr qiymati bölib, aynan qaysi qöşni tomon bilan qay tarzda (devor yo bino bilan) çegaradoş ekanligini izohlaydi.
Mahmud aka Ravşanov va unga xayrixoh döstlari bu hujjatning ham originalini TOPIŞGAN! Mana öşa çizma:
Tuşunmaganlarga tuşuntiraman.
Çizmadagi «V» nuqtadan «G» nuqtagaça bölgan çegaraning taşqi tomonidagi 28, 20, 80, 24 va 14 raqamlariga e'tibor bering. Bir varaq avval uşbu nuqtalarga izoh berilgan va «V dan G gaça janubiy ğarb yönalişida binolar orqali — 28 metr, devor orqali — 20 metr, binolar orqali — 80 metr, devor orqali — 24 metr, binolar orqali — 14 metr masofada tuman içki işlar bölimi bilan çegaralangan. Ya'ni Tuman IIB bilan devor orqali emas, binolar orqali 14 metr çegaradoş» ekanligi aytilmoqda.
Google Earth’ga murojaat qilamiz. Sartaroş dökonining 206-XKMK bilan (öşa hududda joylaşgan mehmonxona orqali) çegarasi 14 metr, tuman IIB pasport stoli bilan çegarasi (yangi qad rostlagan devor uzunligi) esa 27 metr!
Demak, 1994 yilgi hujjat böyiça ham uşbu hudud 206-XKMKga tegişli bölmagani oydinlaşmoqda. Çunki 206-XKMK rahbariyati tergovga berganidek trapetsiyasimon maydon ularga tegişli bölganida 14 raqami trapetsiya içida emas, uning örniga 27 raqami trapetsiya taşqarisida bölar va tuman IIB bilan 27 metr devor orqali çegaradoş ekanligi yozilgan bölardi. Çunki çegaraning içki qismidagi raqamlar bino va inşootlarning nomini bildiradi, çunonçi, 14 raqamining narigi tomonidagi 33 raqamiga köra, mehmonxona joylaşgan va uning ham ölçamlari körsatilgan.
Hujjatlarni qalbakilaştiriş holati buyiça 2016 yil mart oyida Ğijduvon tuman IIB tergovçisi Fayzullo Hodiyev tomonidan tergovoldi suriştiruv işlari olib borilgan. U hujjatlar va aşyoviy dalillar bilan tanişib, uşbu material Özbekiston Respublikasi JKning 228-moddasida körsatilgan jinoyat alomatlari borligini aytib ötib, albatta uşbu jinoyatni oxirigaça olib borib, jinoyatçilarni qilmişiga yaraşa jazolanişini qonun tomonidan ta'minlanişini va'da bergan. Oradan biroz vaqt ötgaç, tergovçi ham bir narsadan çöçib qolganday bölib, uşbu holat böyiça jinoiy iş qözğatiş uning qölidan kelmasligini aytib, turli bahonalar bilan 206-son XKMK rahbarlarning yonini olişni boşlagan.
Xullas, tumanda surişturuv bir tomonlama olib borilib, M.Ravşanov taqdim etgan aşyoviy dalillar ilova qilingan bölsa-da, tergovçi ularga obektiv baho bermagan va inobatga olmagan. Xatşunoslik ekspertizasi tayinlanib, öşa varaqdagi özgartirişlar öz tasdiğini topgan bölsa-da, kadastr xizmat tekşiruvi uşbu varaqning özgartirilişi, qalbakilaştirilişi, yöqolişi heç qanday huquqiy oqibat olib kelmasligini bildiradi va tergovçi jinoyat işini rad qiliş töğrisida qaror çiqaradi.
Qanaqasiga huquqiy oqibat olib kelmaydi?! Axir 206-XKMK öziga tegişli bölmagan yerni birovni çirqiratib özlaştirmoqda-ku?!
Mahmud Ravşanov bizga yöllagan xatida «Maqsadim — özimga tegişli yerda 2 qavatli bino qurib, tadbirkorlik faoliyatimni davom ettirib, kamida 10 kişini iş bilan ta'minlaş edi. Biznes-rejalarim mavjud. Lekin hozirgi kunga kelib mening yerim çölga öxşab, axlatxonaga aylanib qolgan. Soxta hujjatlar bilan avval otam, keyin men 65 yildan buyon işlatib kelayotgan dökonimizni egallab olganlarga qat'iy çora köriş», deb yozadi.
Yuqorida kursivlangan abzats söngida «eslab qoling» degandim. Google Earth’da 2012 yil 18 noyabrda tuşirilgan quyidagi suratga diqqatingizni qaratmoqçiman. Bu yerda ustaxona va tuman IIB orasida qiyşiqroq temir tösiq turibdi. 206-XKMK va ustaxona orasidagi devor ham bus butun.
Holbuki 206-XKMK tomonidan 1994 yilda, 2010 yilda tayyorlangan qalbaki hujjatlar çizmasida ham IIB bilan devor töğri qilib çizib kelinmoqda. Ya'ni, 206-XKMK bahonada nafaqat M.Ravşanovning, tuman IIBga qaraşli yerning ham 40 kvadrat metrdan ziyod yerini özlaştirib olmoqda.
Mahmud akaning 93 yoşni qarşilayotgan padari buzrukvori Ravşan bobo Tilavov esa «Agar közim xiralaşib qolmaganida hozirgaça işlayotgan bölardim, öğlimga dökonni bermasdim», deydi boyaqiş. Biz bilan xayrlaşar ekan, «noinsoflarga Yaratganni özi insof bersin», deb duo qilib qoldilar pir-u badavlat bobo.
Biz Ğijduvonda bölmasa ham, Buxoro viloyatida qilni qirq yoradigan prokurorlar, tergovçilar borligiga işonamiz. Öz kasbiga sodiq, Vatan ravnaqi uçun işlaydigan, adolat va haqiqatni yuzaga çiqaradigan huquq-tartibot organlari xodimlari aniq bor. Prezidentimiz ham yaqinda Buxoroda bölganida viloyatni öz kasbiga noloyiq kaslardan tozalaganini alohida e'tirof etgan edi.
Kun.uz yaqqol körinib turgan uşbu qalloblik viloyat huquq-tartibot organlari, tuman hokimligi tomonidan töliq örganib çiqilişiga, haqiqat röyobga çiqişiga umid bildirib, sönggi çorani qöllaşni buxorolik organ xodimlariga topşiradi va barçamiz voqealar rivojini birgalikda kuzatişda davom etamiz.
