Saudiyalik o‘zbeklar vaqfi 2019 yil 3000 ziyoratchining Haj xarajatini qisman ko‘taradigan bo‘ldi

Taqdir taqozosi tufayli o‘tgan asrning 20-30-yillarida o‘zbek millati vakillaridan minglab kishilar xorijiy mamlakatlarga, jumladan, Saudiya Arabistoniga chiqib ketishga majbur bo‘lgan.

Ular Saudiyaning Makka, Madina va Toif shaharlarida ta'lim, tijorat va boshqa muhim jabhalarda faoliyat yuritib, katta hurmatga sazovor bo‘lishgan. Jumladan, Makka va Madinadagi ikki haram – Masjid ul-Harom va Rasululloh (s.a.v) masjidlari atrofida  ko‘plab yerlarni sotib olib, vaqf sifatida avlodlarga qoldirgan. Vaqf bu, diniy atama bo‘lib, islom yo‘lida foydalanilishi yoki sarflanishi uchun ajratilgan har qanday mulkdir. U asrlar osha qiyomat kuni qadar hech kimning mulkiga aylantirilmay, faqat haqdorlar tomonidan ezgulik yo‘lida tasarruf etiladi. Makka va Madina shaharlarida Saudiyadagi o‘zbeklar tomonidan vaqf qilingan 300 dan ziyod imorat, bino, madrasa-yu masjid faoliyat yuritmoqda.

Oldinroq xabar qilinganidek, Mustaqillik bayrami arafasida Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Din ishlari bo‘yicha qo‘mita raisi o‘rinbosari, “Haj-2018“ mavsumining ishchi guruh rahbari Nuriymon Abulhasan O‘zbekistonning Jidda shahridagi konsulligi va Saudiya universitetlarida ta'lim olayotgan talabalar bilan hamkorlikda ajdodlarimizning ma'naviy – ilmiy merosini yurtimizga qaytarish bo‘yicha ko‘plab dasturlar ishlab chiqib, amaliy choralar olib borayotgan edi. Ushbu dastur va loyihalarning natijasi o‘laroq nafaqat ilmiy merosni yurtga qaytarish balki ajdodlarimiz yurtimiz uchun vaqf qilgan mulklarni ham haqdorlarga tasarruf etish bo‘yicha muzokaralar tashkil etildi. Jumladan, kuni kecha Nuriymon Abulhasan Jidda shahrida Movarounnahr vaqflari qo‘mitasi raisi doktor Habib Mirza Buxoriy va ushbu qo‘mita raisi o‘rinbosari Muhammad Amin Mirza Buxoriy bilan uchrashib, ajdodlarimiz tomonidan qoldirilgan vaqflarni ularga eng haqli bo‘lgan avlodlar – O‘zbekiston fuqarolari uchun ham sarflanishi masalasida kelishuvga erishdi. Bu haqda qo‘mita Matbuot xizmati xabar bermoqda.

Muzokaralar davomida doktor Habib O‘zbekistonda olib borilayotgan keng ko‘lamli islohotlar, xususan, diniy yo‘nalishdagi ijobiy qadamlarni yuqori baholab, saudiyalik o‘zbeklar vaqflaridan tushayotgan daromadlarni o‘z egalari ya'ni, O‘zbekistondan haj ziyorati uchun keladiganlar uchun sarflanishi kerakligini va vaqflarni qoldirganlar vasiyatlari taqozosi aynan adolatning talabi ekanligini ta'kidlab o‘tdi. Kelishuvga ko‘ra, Saudiya Arabistoni Vaqflar qo‘mitasi uch oy ichida keyingi haj mavsumigacha bo‘ladigan daromadlarni hisoblab, o‘zbekistonlik ziyoratchilar uchun qancha pul ajratilishini o‘rganib chiqadi. Rejaga muvofiq, kelasi haj mavsumida vaqflar daromadidan taqriban 3000 ga yaqin o‘zbekistonlik hojining Makka shahridagi mehmonxonalar puli to‘lab beriladi. Bu degani, endi O‘zbekistonning taxminan 3000 ziyoratchisi uchun arzon haj to‘lovlari dasturi ishlab chiqiladi.    

“Haj-2018” mavsumining ishchi guruh rahbari Nuriymon Abulhasan bu haqda shunday dedi: “Bu yangilik, shubhasiz, Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyev boshlagan islohotlarning natijasi, ularning qutlug‘ qadami samarasidir. Shu paytgacha mazkur vaqf daromadi qo‘shni davlatlar fuqarolari uchun sarflangan. Endi esa bu meros Mustaqillik bayrami tuhfasi o‘laroq uning asl haqdorlari bo‘lgan xalqimizga ham yo‘naltiriladi”.  

Nuriymon Abulhasanning ta'kidlashicha, o‘tkazilgan muzokaralar istiqbolda yanada ulkan samara berishi, Saudiya Arabistoni Vaqf qo‘mitasi tadrijiy ravishda to‘lovlarni ko‘paytirib borib, o‘zbekistonlik barcha hojilarning Makka shahridagi shinam va zamonaviy mehmonxonalarda bepul turishlarini ta'minlashi mumkin.

O‘zbekiston uchun nihoyatda manfaatli va o‘z vaqtida tashkil etilgan mazkur uchrashuv so‘ngida Nuriymon Abulhasan Movarounnahr vaqflar qo‘mitasi a'zolarini, xususan, qo‘mita raisi doktor Habib Mirza Buxoriyni O‘zbekistonga taklif qildi.