O‘rtabo‘zda odamlar yashayotgan uylar tortib olinadimi: Jomboydagi aholisi jonsarak bir qishloq muammosi

Jomboy tumanining O‘rtabo‘z mahallasida istiqomat qiluvchi aholi vakillaridan tahririyatimizga murojaat kelib tushdi. Kun.uz muxbirlari murojaatni joyiga chiqib o‘rgandi.

Mahalla ahli o‘rmon xo‘jaligiga tegishli yerda barpo etilgan uy-joylarni Prezidentning 2018 yil 20 apreldagi PF–5421-sonli farmoniga ko‘ra hujjatlashtirib berishni so‘rashgan.

Bizga shu joyda istiqomat qilayotgan 100dan ortiq kishining ayrim vakillariga mikrofon tutdik.

Video: Mover (tas-ix)

Video: Youtube

Ularning aytishlaricha, bu uy-joylarni ular 2006 yillarda o‘rmon xo‘jaligida ishlashgani uchun qaror asosida qo‘lga kiritishgan. Buning uchun to‘lov ham qilishgan. Ularning ko‘pchiligi o‘sha vaqtda uy-joy qurishga imkoniyati bo‘lmagani uchun keyinchalik uy ko‘tarishgan.

Endi esa vaziyat jiddiy, mutasaddilar kelib, uy-joylar buzilishi haqida ogohlantirib ketishmoqda.

Jomboy tuman hokimi Umid Nazarovning Kun.uz muxbiriga bildirishicha, mazkur yer O‘rmon xo‘jaligi davlat qo‘mitasi balansida bo‘lib, uning yeri aholi tomonidan noqonuniy egallab olingan. Yerni egallaganlar orasida nafaqat jomboyliklar, balki Samarqand viloyatining boshqa tumanidan kelgan oilalar ham bor.

Aholining mutasaddilar tomonidan elektr liniyasi va gaz tarmog‘idan uzib qo‘yilayotgani haqidagi e'tirozlarini tuman hokimi quyidagicha izohladi.

«Bu liniyalar loyihalashtirilib o‘tkazilishi kerak. Yer noqonuniy egallangani bois, fuqarolarning o‘zlari o‘zboshimchalik bilan gaz va svet tortib olishgan. To‘g‘ri, yer solig‘ini, svet va gazga muntazam pul to‘layotgan bo‘lishi mumkin, biroq barchasi hujjat asosida bo‘lishi kerak. Xavfsizlik texnikasiga mutlaqo javob bermaydi. Xudo ko‘rsatmasin, biror baxsiz hodisa ro‘y beradigan bo‘lsa, kim javob beradi?» — deydi hokim.

«Yer O‘rmon xo‘jaligi davlat qo‘mitasi balansida bo‘lgani uchun biz o‘z holimizcha buni fuqarolarga rasmiylashtirib bera olmaymiz. Vaziyat o‘ta jiddiy. Avval Vazirlar Mahkamasining yerni bizning balansimizga qaytarish bo‘yicha qarori qabul qilinishi kerak», — deya qo‘shimcha qiladi u.

Xo‘p, yer o‘rmon xo‘jaligi o‘rnida bo‘lgan. Masalan, Google xaritalariga murojaat qilsak, mazkur joyning 2018 yil 19 avgustdagi aerokosmik s'yomkasiga ko‘ra, bir paytlar o‘rmon bo‘lgan yerlar aholi tomonidan noqonuniy egallanib olingan, yer o‘rnida ko‘plab oilalar uy ko‘tarishgan.

Agar xarita arxiviga qaraydigan bo‘lsak, eng qadimiy fotosurat 2004 yilning 19 iyunida olingani va bu joy chindan ham o‘rmon bo‘lgani, daraxtlar qator ekilganiga guvoh bo‘lamiz.

Bundan keyingi tushirilgan sana — 2012 yilning dekabri va unda maydonning ilgari daraxt ekilmagan qismi o‘zlashtirilgan.

2014 yilning may oyida ham o‘rmon xo‘jaligining daraxtlari joyida turibdi. Shu yilning avgust oyida tushirilgan suratda esa maydondagi daraxtlar kesib tashlanib, yer uy-joy va tomorqa qilib o‘zlashtira boshlanganiga guvoh bo‘lishimiz mumkin.

Fotolarga e'tibor berilsa, o‘rmon xo‘jaligi deyilayotgan joyda bir paytlar terakzor bo‘lgan. Uning yaqinidagi xuddi shunday terakzor o‘rnidan 2014 yilda namunaviy uylar ham barpo etilgan. Chunki, Zarafshon daryosi yaqin bo‘lsa ham, bu joylarga hozirgi kunda sug‘orish uchun suv keltirish muammoligicha qolmoqda.

Ya'ni, faqatgina 5 yilcha muqaddam 2014 yilning avgustidan boshlab bir paytlar o‘rmonzor bo‘lgan hudud faol o‘zlashtirila boshlangan.

O‘rtabo‘z aholisi bugungi kunga kelib mazkur uchastkalarga tosh, qum, beton va boshqa qurilish ashyolari to‘kishgan, uylar ko‘tarilgan, ular buzilgan taqdirda ham endi hech qachon uni avvalgi ko‘rinishiga keltirib, qaytadan o‘rmon qilib bo‘lmasligi ham kundek ayon.

Kun.uz Samarqand viloyati, Jomboy tumani va O‘rmon xo‘jaligi davlat qo‘mitasidagi mutasaddilardan ushbu masalani jiddiy o‘rganib, O‘rtabo‘z mahallasi aholisini qiynayotgan muammoni bee'tibor qoldirmasligini so‘raydi va vaziyat keyinchalik qanday tus olishini kuzatib boradi.

Shuhrat ShOKIRJONOV,
Kun.uz muxbiri.