Samarqand shahrida jamoat transporti qaytadan tashkil etiladi. Rossiya kompaniyasi bu borada konsepsiya ishlab chiqmoqda

Samarqand shahar hokimligida xalq deputatlari Samarqand shahar kengashining sessiyasi bo‘lib o‘tdi. Unda shahardagi transport harakatini tartibga solish bo‘yicha ishlab chiqilayotgan konsepsiya ko‘rib chiqildi. Sessiyada OAV vakillari ham qatnashdi.

30 noyabr kuni prezident Shavkat Mirziyoyev videoselektor majlisida Samarqandda jamoat transporti faoliyatini shakllantirish bo‘yicha aniq ko‘rsatma bergandi: «Viloyat hokimligi va mutasaddi vazirliklarga Samarqand shahrida qulay transport tizimini yaratish bo‘yicha bosh reja loyihasini ishlab chiqish topshirildi. Unda yirik chorrahalarning o‘tkazuvchanlik qobiliyatini oshirish, alohida yo‘lakli avtobuslar harakatini tashkil etish, ko‘p o‘rinli avtobuslar qo‘yish va intervallarini qisqartirish choralari belgilanadi», deyilgandi xususan xabarda.

O‘sha ko‘rsatmadan so‘ng Samarqandda jamoat transporti faoliyatini yaxshilash bo‘yicha reja ishlab chiqish ishlari boshlandi. Ayni damda Rossiyaning «SIMETRA» kompaniyasi Samarqand shahri va shaharning 40 km radiusidagi hududida transport harakatini tartibga keltirish bo‘yicha reja ustida ishlamoqda. Reja 1 sentyabr kuni tayyor bo‘lishi ma'lum. Ungacha rossiyalik mutaxassislar odamlar o‘rtasida turli xil so‘rovnomalar o‘tkazib, OAV yordamida jamoatchilik fikrini o‘rganib boradi.

«SIMETRA» kompaniyasi mutaxassisi Kristian Byottger mutaxassis sessiyada chiqish qildi: «Biz transport vazirligi tomonidan chaqirildik va vazifamiz Samarqand shahridagi jamoat transporti masalasida aniq reja ishlab chiqish. Samarqanddagi jamoat transporti zamonaviy va sifatli bo‘lishi kerak deb o‘ylayman, chunki Samarqand mashhur shahar. Men Germaniyada tug‘ilganman va biz uchun Samarqandga kelish o‘zgacha orzu edi. Sizda sayyohlarni jalb qiladigan tarix bor, lekin ularga xizmat ko‘rsatish uchun tashkil qilingan servislar, xususan, jamoat transporti ham shunga mos bo‘lishi kerak deb o‘ylayman.

Ishlab chiqayotgan rejamizda jamoatchilik fikrini o‘rganamiz. Odamlar qanday o‘ylashiga qarab rejamiz o‘zgarishi mumkin va 1 sentyabrgacha u tayyor bo‘ladi. Bizning kompaniya 2005 yildan transport harakatini shakllantirish bo‘yicha ishlab kelamiz. Samarqandda esa 40 km radiusdagi transport harakatini tartibga soluvchi reja ishlab chiqishimiz kerak.

Biz o‘tgan yili Rostov shahridagi transport rejasini ishlab chiqqanmiz. Shuningdek, Chelyabinsk, Almati, Kishinyov, Krasnodar shaharlarida ham transport rejalarimizni amalga oshirganmiz. Firmamiz Moskvada ham ishlagan.

Reja ishlab chiqish jarayonida odamlar o‘rtasida so‘rovnoma o‘tkazib, ular qanday transportlarda, qancha muddat harakatlanishini bilishga urinamiz. Har qanday takliflarni qabul qilishga tayyormiz, hatto ishonish qiyin bo‘lgan takliflarni ham. Albatta, qiladigan ishlarda shahar budjeti holatidan kelib chiqib ishlab chiqamiz. Masalan, biz metro qurish kerakligini taklif qilishimiz mumkin, lekin bu uchun katta pul ketadi. Shuningdek, Samarqandda transport harakatini shakllantirish uchun ko‘p variantlarga ega bo‘lmaymiz, chunki YuNeSKO Samarqanddagi aksar joylarni o‘z himoyasiga olgan. Bu esa biz uchun cheklov paydo qiladi va biz aynan shu chegarada maksimal foydali ishlashimiz kerak. Bir so‘z bilan aytganda bor imkoniyatdan to‘g‘ri foydalanishga harakat qilamiz».

Transport vazirligi vakili Murod Obidov ham sessiyada chiqish qildi: «Samarqand shahriga tumanlardan 114 ming odam kirib keladi. Samarqandda harakatlanayotgan 500 dan ortiq jamoat transporti vositalari kuniga 140 ming yo‘lovchi tashimoqda. Shuningdek, Samarqandga boshqa viloyatlardan ham ko‘plab yo‘lovchilar kirib keladi. Ishlab chiqiladigan rejada aynan mana shu omillar inobatga olinadi. Butun dunyoda jamoat transporti davlat tomonidan subsidiya qilinadigan soha hisoblanadi. Prezidentimiz mana shu borada ham aniq topshiriq berdilar. Samarqanddagi transport harakatini rejalashtiradigan firma Rossiyada yuk tashish konsepsiyasini ishlab chiqqan.

Yo‘llardagi tirbandlikning oldini olish uchun aniq reja asosida ishlash kerak, chunki bu jiddiy muammo. Masalan, Toshkentda bir yilda mashinalarning tirbandlikda turishi oqibatida 128 million dollar yo‘qotiladi. Ya'ni, kimdir ish vaqtini yo‘qotadi, mashinalarda ortiqcha energiya sarflanadi, shuningdek, havoga zaharli gazlar chiqadi. Bu ko‘rsatkich Seulda 8 milliard dollarni tashkil etishi ma'lum.

Kaftarxona hamda Hazora kabi Samarqanddagi ikki yirik avtostansiya tomondan shaharga har kuni 70 mingdan ortiq odam kirib keladi. Ulardan harakatlanayotgan 40 ta marshrut Universitet xiyobonida kesishadi. Shu sabab xiyobon atrofidagi yo‘l 90 ta avtobus harakatlanadigan maxsus yo‘lga aylantirilishi mumkin. Natijada avtobuslarning harakati tezligi oshadi. Bu esa odamlarda shaxsiy transportdan ko‘ra jamoat transportidan foydalanish yaxshiroq degan tushuncha paydo bo‘ladi.

Samarqanddagi muammolarni o‘rganib chiqqanmiz. 2019 yil tekshirganda vokzaldan shahar markaziga qarab yurganda tezlik 16-17 km/soat bo‘lgandi. Pandemiyadan keyin bu tezlik 11 km/soatga tushib qoldi. Bu esa shaharda transportning harakatlanishi qiyin bo‘lib ketganidan darak beradi. Bizning taklifimizga ko‘ra, Samarqanddagi Mirzo Ulug‘bek ko‘chasida jamoat transporti uchun maxsus yo‘laklar tashkil qilish orqali ularning harakat tezligini uch baravar ko‘paytirish mumkin. Ya'ni, shaharning maxsus qismlarida jamoat transportida harakatlanish shaxsiy transportda yurishdan foydali bo‘lib qoladi», dedi vazirlik vakili.