Bir yil avval «Barselona» Messidan ayrilgandi. Endi yana bir yulduzni «MYu»ga sotishi kerak bo‘ladi

Iqtisodiyot hissiyotlarga qarshi

Niderlandiyalik yarimhimoyachi Frenki de Yongning «Barselona»dan «Manchester Yunayted»ga o‘tishini Angliya va Ispaniyaning taniqli insayderlari deyarli amalga oshirilgan fakt sifatida gapirib kelishmoqda. Agar shunday bo‘lib chiqsa, buni yozgi transfer bozoridagi eng paradoksal kelishuv deb atash mumkin.

Darhaqiqat, transferdan 100 foiz manfaatdor tomon bu «qizil iblislar»dir, lekin bu pul hamma narsani hal qiladigan vaziyat. Agar aniqroq aytadigan bo‘lsak, ularning «Barselona»da yo‘qligi.

Taqqoslash biroz qo‘pol bo‘lsa ham, voqealar o‘tgan yilgi Lionel Messining ketishi bilan bog‘liq «doston»ni qisman eslatadi. O‘shanda ko‘k-anorranglilar o‘z afsonasi bilan yangi shartnoma imzolash imkoniga ega bo‘lmagan edi. Hatto argentinalik futbolchi tekin o‘ynashga rozi bo‘lgan taqdirda ham (Ispaniya futbol qonunlariga ko‘ra, bu imkonsiz) uni olib qolishning iloji yo‘q edi.

«Barselona» hozirda mablag‘ga o‘ta muhtoj va de Yong katta qiymatga sotish mumkin bo‘lgan yagona futbolchidir. Bundan tashqari, klub maoshlarning yuqori chegarasi belgilangan murakkab sharoitda qandaydir yechim izlab topishga mahkum. Chunki de Yongning maoshi yangi mavsumdan boshlab yiliga 19 million yevroga oshishi kerak.

Albatta, Pedri va Gavi kabi iqtidorlar bor, ammo Kataloniya poytaxti shartnomalarida 1 milliard yevro tovon puli belgilangan asosiy iste’dodlarini qurbon qilishga tayyor emas. De Yongni esa ming afsuslar bilan bo‘lsa-da, sotish mumkin.

Yaqinda «Barsa» prezidenti Joan Laporta futbolchini saqlab qolish uchun hamma narsani qilishga tayyorligini aytdi. Ammo shu bilan birga, u ish haqi bilan bog‘liq muammolar borligini, ularni hal qilish lozimligi haqida ham gapirdi.

Klub esa hatto yangi transferlarni ro‘yxatdan o‘tkaza olmayapti, kataloniyaliklar boshi berk ko‘chaga kirib qolishgan.

Bosh murabbiy Xavi 25 yoshli de Yongning kelajagi haqidagi savollarga javob berishdan charchagan bo‘lsa-da, transferning muqarrar ekanini anglab turibdi.

«Frenki biz uchun muhim o‘yinchi va uni deyarli har doim asosiy tarkibda maydonga tushirganman. Ammo ko‘p narsa klubdagi iqtisodiy holatga bog‘liq. De Yong ko‘p yillar davomida «Barselona»ning asosiy o‘yinchisi bo‘lib qolishi mumkin, ammo vaziyat qanday tus olishini kuzatamiz», degandi Xavi Ispaniya chempionati yakunlanishidan oldin.

Ayni paytda moliyaviy inqiroz kundan kunga kuchayib bormoqda va «Manchester Yunayted» kataloniyaliklarning qo‘llarini qayirish imkoniyatiga ega bo‘lmoqda.

«Barselona» umid qilayotgan 100 million yevro haqida gap so‘z bo‘lishi mumkin emas. Ko‘k-anorranglilar qaysidir bosqichda ishtahalarini 15 millionga kamaytirdilar. Inglizlar esa 65 million yevroga urg‘u berib, qolganini bonuslar sifatida to‘lashga umid qilishmoqda.

Shu asnoda Laportaning so‘nggi bayonotlari «qizil iblislar» bilan muzokaralarda narxni ko‘tarishga bo‘lgan urinishdek tuyulmoqda. Yoki prezidentga xos populizm sifatida. Chunki uning istaklari ro‘yxatida «Lids»dan Rafinyani sotib olish, ishtahasini pasaytirganga o‘xshayotgan Usmon Dembele bilan shartnomani uzaytirish va yana ko‘p narsalar bor. Ammo murakkab iqtisodiy sharoitda bunga qayerdan pul topish mumkinligi haqida xabar berilmayapti. Balki «Barsa»ga bo‘lgan «muhabbati» tufayli de Yong maoshi keskin kamayishiga rozi bo‘lishiga umid qilish kerakdir?

Milliy jamoada yaxshiroq

Uslub nuqtayi nazaridan de Yong – Xavi «Barselona»ga singdirmoqchi bo‘lgan futbol uchun mukammal o‘yinchi. Biroq niderlandiyalik futbolchining kataloniyaliklar tarkibidagi faoliyatini katta istisno bilan yorqin deb atash mumkin.

Ernesto Valverde ham, uning o‘rniga kelgan Kike Seten ham Frenkidan to‘g‘ri foydalana olishmadi. Idealga eng yaqini Ronald Kumanning «Kamp Nou»dagi birinchi mavsumi edi. Murabbiy milliy jamoa yarimhimoyachisini juda yaxshi bilardi va uning pozitsiyasini ham, maydondagi rolini ham to‘g‘irladi.

Xavining uslubi faqat qog‘ozda silliq edi. De Yongning o‘zi ham buni yashirmadi. Niderlandiyaning Millatlar Ligasida Belgiya ustidan qozonilgan yorqin g‘alabasidan (4:1) so‘ng, klub va milliy jamoada boshqacha o‘ynashini, o‘ziga ko‘proq «jigarranglilar» uslubi mos kelishini tan oldi. Biroq, Frenki bolaligidan «Barselona»ni orzu qilgani, tanlovidan afsuslanmagani va Kataloniya klubida qolishni xohlashini har doim ta’kidlab kelgan.

«Boshqa jamoalarning qiziqish bildirishi yoqimli. Lekin hozir dunyoning eng katta klubida o‘ynayapman. «Barselona»da o‘zimni yaxshi his qilyapman, shuning uchun... yangilik yo‘q», - dedi u «Manchester Yunayted» haqidagi savolga javoban.

Biroq, bu ibora shunchaki xushmuomalalik ishorasi edi. Aslida de Yong transferni qat’iy rad etib kelmoqda. Klublar bir necha raund muzokaralaridan so‘ng deyarli qo‘l tashlashganida ham, futbolchi fikridan qaytmagan. U Angliyaga ko‘chib o‘tishga qarshi ekanini nafaqat «Barselona»ga «sodiq»ligi bilan, balki «Manchester Yunayted»ning Chempionlar ligasida o‘ynamasligi bilan ham izohlagan.

De Yong uchun asosiy yevrokubokda ishtirok etish imkoniyati, katta maosh va katta ambitsiyalarni «PSJ» ham kafolatlashi mumkin edi. Ammo 2019 yilda Frenki «Barselona»ga o‘tishni istadi. Parijliklar esa uni qo‘lga kiritish borasida ikkinchi marta o‘yindan chiqdi. Ammo Erik ten Hag omili ushbu yarimhimoyachi fikrini o‘zgartirishi mumkin.

«Ayaks» retseptlari bo‘yicha

«Ayaks» sobiq bosh murabbiyining «Manchester Yunayted»ga tayinlanishi de Yongning transferi tarixidagi muhim lahzadir.

Aynan 52 yoshli mutaxassis o‘zining sobiq futbolchisini «Old Trafford»ga o‘tish orqali yangi imkoniyatlar eshigi ochilishiga, bir mavsum davomida Chempionlar Ligasida ishtirok etmaslik esa kelajakda o‘zini oqlaydigan qurbonlik ekaniga ishontira oldi.

Ten Hag qanday argumentlarni keltirganini faqat futbolchi va murabbiy biladi. Lekin de Yong «iblislar»ga kerak ekaniga ishonch hosil qilgan. «Barselona»da esa Gavi va Pedri bor, Serxio Buskets ham qoladi, Frenk Kessiye bilan shartnoma imzolandi, demak niderlandiyalik futbolchiga kataloniyaliklar juda ham muhtoj emas.

«MYu»ning yangi bosh murabbiyi Frenkining imkoniyatlarini boshqalardan yaxshiroq biladi, buni hamma tushunib turibdi. Bu fikrlar Angliyadagi yana bir sobiq amsterdamlik – «Everton»dan ijaradan qaytgan Donni van de Bekka ham tegishli.

De Yong bilan birgalikda ular 3 yil oldin Chempionlar Ligasi finali ostonasida to‘xtagan «Ayaks»ning o‘rta chizig‘idagi asosiy futbolchilar edi.  

O‘sha jamoa ten Hagning o‘rta chizig‘i mukammal sozlangan shaxsiy loyihasi edi. Albatta niderlandcha retseptlarni avtomatik ravishda va sifat yo‘qotishlarisiz Premer-Ligaga ko‘chirish mumkinligiga ishonish soddalik bo‘ladi. Biroq, «Manchester Yunayted» muxlislariga van de Bek va de Yongning eng yaxshi o‘yinlarini ko‘rish nasib qilishiga ishonging keladi.

De Yong pressingdan qutulishni yaxshi biladi, yuqori aniqlikdagi paslar bilan mashhur va to‘pni o‘zi bilan olib yura oladi. Van de Bek o‘zining eng yaxshi mavsumlarida chiziqlar oralig‘ida deyarli namunali harakat qilgan, jarima maydonchasi oldidagi erkin hududlarga yorib kirgan. Agar bu yana ish bersa, Bruno Fernandeshning dispetcherlik mahorati bilan birgalikda «Manchester Yunayted»ning o‘yini yana jozibador bo‘lishi mumkin.

Yuqoridagi uchlik xuddi radikal-hujumkordek tuyulayotgani aniq. Shu tufayli variantlar va yangi transferlar amalga oshirilishi mumkin. Ammo Skott MakTominay va Fred eng yorqin «Ayaks»ning o‘rta chizig‘ini sementlab tashlagan Lasse Shyonedan yaxshiroq ko‘rinmoqda. Albatta ten Hag uchun tarkibdagi de Yong bilan yangi mavsum katta sinov bo‘ladi.

Nurmuhammad Said tarjima qildi