Bugungi kunda Ikkinchi jahon urushi ayrim davlatlarda faqat bir millat vakillarning g‘alabasi bilan yakunlanganiga oid fikrlar o‘rtaga chiqmoqda. Turli davlat, turli millat va elatlar hamjihatlikda fashizmni jilovlaganlarini unutib bo‘lmaydi. Shulardan biri, taygalik oddiy ovchi Semyon Nomokonov Germaniyaning eng yetakchi snayperlari guruh bo‘lib yoki yakkama-yakka bahslarda jangga kirishib, biror marta mag‘lubiyatga uchramagan. Yakuniy natija – oddiy askarlardan generalgacha bo‘lgan 368 frits snayper o‘qi bilan yo‘q qilingan.
Ovchining yoshligi
Semyon Danilovich Nomokonov 1900 yilning 12 avgustida Baykalorti o‘lkasining Delyun qishlog‘ida dunyoga kelgan. Evenk-xamnigan elatiga mansub bolakay cho‘qintirilganidan keyin Semyon deb nom oladi. U mansub bo‘lgan elat – xamnigan “O‘rmon odami” degan ma’noni berardi. Bolaligidan otasi va akalari bilan ovga chiqishga ishqiboz bo‘lgan Semyon 7 yoshida qo‘liga miltiq oladi va 10 yoshidayoq mohir ovchi deya baholanadi hamda unga “O‘tkir ko‘z” laqabi beriladi.
19 yoshida uylangan Semyon Nomokonovning oilasida birin-ketin 5 o‘g‘il va 1 qiz dunyoga keladi. Ammo uni jiddiy sinovlar kutardi. Uzoq davom etgan ovdan qaytgan ovchini qishloqda dahshatli xabar qarshi oladi – uning xotini, to‘rt o‘g‘li va qizi o‘tkir isitma bilan kechuvchi skarlatina kasalligidan nobud bo‘lishadi. Faqat birgina kichik o‘g‘li Volodya qarindoshlari qo‘lida omon qoladi.
Tushkun yillarida o‘ziga kelish uchun 28 yoshida kolxozga duradgor bo‘lib ishga kirgan Semyon 32 yoshida o‘g‘li bilan birga savod chiqarishni boshlaydi. Yangi oila qurish, hayotni izga tushirish haqida o‘ylayotgan ovchining tinchini Ikkinchi jahon urushi buzadi.
Snayperlikkacha bo‘lgan yo‘l
Urushning ilk kunlarida, 1941 yilning 29 iyulida Nomokonov frontga jo‘naydi. Dastlabki davrda Gitler Germaniyasining yurishlari juda zafarli kechadi, shahar va qishloqlar vayron qilinadi, odamlar ayovsiz qiriladi. Bularni o‘z ko‘zi bilan ko‘rgan ovchida fashistlarga nisbatan butun umrlik nafrat paydo bo‘ladi.
Oddiy askar Nomokonov ko‘p o‘tmay bombardimon paytida jiddiy jarohatlanadi va gospitalga tushadi. Davolanishdan so‘ng u shifoxonada sanitar sifatida olib qolinadi. 1941 yilning kuzida jang maydonidan yarador askarni olib chiqayotgan Semyon ularni nishonga olayotgan dushmanni ko‘rib qoladi. Bir lahzaning ichida u miltiqni qo‘liga oladi va uzoq masofadagi fritsning peshonasidan darcha ochib qo‘yadi. Shundan keyin u xotirjamlik bilan yaradorni gospitalga olib boradi. Shu kuniyoq ovchining kuchli merganligi haqidagi gaplar bolalaydi va ofitserlar Semyonning qobiliyatini sinab ko‘rishadi. Natija qoyil qolarli edi – Nomokonov oddiy miltiq va snayperlik tajribasisiz ancha-muncha ustalarni ortda qoldiradi.
