Qadimda surxondaryolik ovchilar bo‘riga qopqon qo‘yganda uni yerga qotirib qo‘ymagan. Nega? – “Zakovat”ning kuzgi mavsumi uchinchi o‘yinidan reportaj
|19:15 / 20.10.202318 55211 min
Sobiq ittifoqda ingichka arqon, igna va chizg‘ich bilan qanday “kasallik”ni davolashgan? Qo‘qon xonligidagi qaysi soliq tufayli XIX asrdan Qo‘qon aravalarining g‘ildiraklari katta qilib yasala boshlangan? – “Zakovat” teleo‘yini kuzgi mavsumining uchinchi o‘yinida Zafar Rahimov jamoasi ishtirok etdi.
Foto: ZakovatFoto: Zakovat
Jamoa a’zolari (suratda chapdan o‘ngga):
Nurmurod Inog‘omov - muhandis;
Suxrob Sharipov - iqtisodchi;
Zafar Rahimov - buxgalter (jamoa sardori);
Jamshid Adilov - tarixchi;
Umid Valiyev - bank xodimi;
Sarvar Aminov - menejyer.
O‘yinni suratga olish jarayonidan lavhalar
Zafar Rahimov jamoasi 2023 yilning kuzgi mavsumi uchinchi o‘yinida ishtirok etadi.
1-raund savoli ingichka arqon, ignalar va chizg‘ich bilan Sobiq ittifoqda qanday kasallikni davolashgani haqidagi savol o‘ynaldi. Jamshid Adilov tomonidan ilgari surilgan variantni butun jamoa qo‘llab-quvvatlashi natijasida hisob bilimdonlar foydasiga ochildi – 1:0.
2-raundda Gavayi orollariga plyajlar uchun boradigan turistlar hukumatning qaysi cheklovidan norozi bo‘lgani so‘raldi. Ushbu chuqur mantiqli savolda jamoa har qancha urinmasin, to‘g‘ri javob bera olmadi. Hisob – 1:1.
Jamoa a’zosi Sarvar Aminov
3-raundda AQShning markaziy ko‘chalarida o‘rnatiladigan bir moslama haqidagi savol o‘ynaldi. Muhokama davomida jamoa to‘g‘ri javobga yetib bora olmadi va hisobda teletomoshabinlar oldinga chiqib oldi. Hisob – 1:2.
Jamoa a’zosi Nurmurod Inog‘omov
4-raundda o‘tmishda Buxorodagi madrasalarda o‘quv yili nega 21 sentabrdan 22 martgacha davom etgani haqidagi savol o‘ynaldi. Nurmurod Inog‘omov to‘g‘ri yo‘nalish boshlab bergan muhokamani davom ettirgan Jamshid Adilov bu savolga
Jamoa sardori Zafar Rahimov
5-raundda juda qiziq milliy savol o‘ynaldi. Qo‘qon xonligidagi qaysi soliq tufayli XIX asrdan Qo‘qon aravalarining g‘ildiraklari katta qilib yasala boshlangan, degan mazmundagi savolga jamoa to‘g‘ri javob bera olmadi. Hisob – 2:3.
Mavzuga oid
Jamoa a’zosi Jamshid Adilov
Keyingi raund savoli ham jamoa uchun noqulaylik qildi. Qo‘lida kitob bilan buqa o‘ynatayotgan matador surati ko‘rsatilib, nima reklama qilinmoqda, degan savolga ham jamoa noto‘g‘ri javob berdi. Hisob – 2:4.
Jamoa a’zosi Suxrob Sharipov
7-raundda Jizzax tog‘ yonbag‘irlarida Avvalburun degan bo‘yi 1-1,5 metr keladigan nihoyatda qattiq daraxt o‘sishi, bu daraxtdan nima yasalishi haqidagi savol o‘ynaldi. Bu savolda ham jamoa muvaffaqiyatsizlikka uchradi va tomoshabinlar jamoasi yirik hisobda oldinga chiqib oldi. Hisob – 2:5.
Keyingi raundda qadimdan surxondaryolik ovchilar bo‘rilarga qopqon qo‘yganda nega uni yerga qotirib qo‘ymasligi haqidagi savol o‘ynaldi. Ushbu raundda jamoa noto‘g‘ri javob berganda mag‘lubiyatga uchrashi mumkinligiga jiddiy e’tibor bermadi va klub yordamidan voz kechib katta tavakkalchilikka yo‘l qo‘ydi. Afsuski, bu tavakkal o‘zini oqlamadi jamoaning javobi noto‘g‘ri bo‘lib chiqdi. Klubda esa to‘g‘ri javob bor bo‘lib chiqdi va bu jamoani yana ham alamli vaziyatga tushirdi. Hisob – 2:6.
Shunday qilib, mavsumning uchinchi o‘yini ham bilimdonlarning mag‘lubiyati bilan yakunlandi.
Ushbu yirik hisobdagi mag‘lubiyatdan so‘ng, Zafar Rahimov jamoasi ahvolini og‘irlashtirdi va keyingi mavsumga o‘tish imkoniyatini pasaytirib yubordi.
O‘yin stenogrammasi bilan quyida tanishib chiqishingiz mumkin.
1-raund. Savol muallifi: Iskandar Primov, Qarshi shahri
Boshlovchi: Marhamat, ingichka arqoncha, ignalar va chizg‘ich olib chiqilsin.
Sobiq ittifoqda bu predmetlar bilan bir "kasallik"ni davolashgan. Bu kasallikdan odamlarni qutqarish uchun cheksiz imkoniyat berilgan qutqaruvchilarga. Ittifoqda unga qarshi qattiq kurashilganligini ham bildiradi bu bilan. Yordam sifatida shuni aytish mumkinki, bu kurash 1986 yilgacha davom etgan.
Diqqat savol: Bu qanday kasallik?
Javobni Jamshid Adilov beradi: Demak, adashmayotgan bo‘lsam, bu chapaqaylikka qarshi kurashish.
To‘g‘ri javob: Maktablarda shunday yozadigan o‘quvchilarning qo‘lini ham bog‘lab qo‘yishgan, igna ham sanchishgan, lineyka bilan ham urishgan - u faqat chap qo‘l bilan yozmasa bo‘ldi.
Hisob: 1️ - 0️
Bilimdonlar jamoasi 1 million so‘m pul mukofotini qo‘lga kiritdi.
2 -raund. Savol muallifi: Rustambek Qarshiboyev, Qashqadaryo viloyati
Boshlovchi: Yaqinda zilzila yuz bergan Gavayi orollariga har yili millionlab sayohatchilar boradi. Oq qumli plyajlarda cho‘milib, hayratlanarli tabiiy go‘zallikni tomosha qilishadi. Turistlar ham asosan uning go‘zal plyajlarida cho‘milish uchun boradi. Yaqinda Gavayi orollariga boruvchi turistlar uchun bir cheklov joriy qilinibdi. Bu cheklovdan turistlar biroz norozi bo‘lishgan.
Diqqat savol: Turistlarga yoqmagan qanday cheklov u?
Javobni Umid Valiyev beradi: O‘sha plyajlardan qumni solib olib ketish cheklovi.
To‘g‘ri javob: Hisob-kitoblarga ko‘ra, Gavayi o‘zining marjonqoyalari bilan mashhur. Yiliga turistlar tomonidan 14 tonna u olib kelinadi. Ular marjonqoyalarga zarar yetkazib, ularni xiralashtirib qo‘yadi. Tabiiy muhitni sof saqlash uchun ayrim quyoshdan saqlovchi kremlardan foydalanishga taqiq qo‘yilgan ekan.
Hisob: 1️ - 1️
Savol muallifi Rustambek Qarshiboyev 1 million so‘m pul mukofotini qo‘lga kiritdi.
3-raund. Savol muallifi: Rahimjon Yo‘ldoshev, Qo‘qon shahri, Farg‘ona
Boshlovchi: E’tiboringizni ekrandagi suratga qarating.
Bu kabi moslamalarga AQShning markaziy ko‘chalarida ko‘zingiz ko‘p tushadi. Bu moslamaga hamma murojaat qilar ekan.
Diqqat savol: Suratni yaxshilab kuzating va nima tasvirlanganligini ayting.
Javobni Sarvar Aminov beradi: Bilamiz, AQShning katta ko‘chalarida uysiz odamlar judayam ko‘p. Ular sovuq payti qo‘lini isitib olish uchun yoki umuman yo‘lovchilar qo‘llarini isitib oladigan moslama.
To‘g‘ri javob: Bu ko‘chadagi mini-kutubxona.
Hisob 1️ - 2️
Savol muallifi Rahimjon Yo‘ldoshev 2 million so‘m pul mukofotini qo‘lga kiritdi.
4 -raund. Savol muallifi: Shuhrat Rustamov, Qashqadaryo
Boshlovchi: O‘zbekistonda o‘quv yili sentabr oyi boshida boshlanadi. O‘tmishda Buxorodagi qadimgi oliy madrasalarida o‘qish 21-sentabrda boshlanib, 22-martda nihoyasiga yetgan.
Diqqat savol: Qanday sabab tufayli o‘qish 6 oy davom etgan?
Javobni Jamshid Adilov beradi:
Demak, berilgan sanadan xulosa qiladigan bo‘lsak, ular, ya’ni madrasa talabalari bu sanada o‘qishini sababi qolgan vaqtda mehnat bilan, dalada yoki uy xo‘jaligi bilan shug‘ullangan.
To‘g‘ri javob: Javob to‘g‘ri
Hisob 2️ - 2️
Bilimdonlar jamoasi 1 million so‘m pul mukofotini qo‘lga kiritdi.
5 -raund. Savol muallifi: Odilbek Soatov, Toshkent shahri
Boshlovchi: XIX asrgacha Qo‘qon aravalarining g‘ildiraklari katta bo‘lmagan. Oddiy kattalikda bo‘lgan xolos. Qo‘qon xonligida soliqlar ko‘payib ketgach, odamlar soliqdan qochish yo‘llarini qidira boshlashgan. Qo‘qon aravalarining g‘ildiraklarini katta qilish g‘oyasi ham shu izlanishlar samarasi bo‘lgan.
Diqqat savol: Aynan qanday soliqdan qochish uchun katta g‘ildiraklar o‘ylab topilgan?
Javobni Umid Valiyev beradi: Bilamiz, Qo‘qon aravalarida 2 ta katta g‘ildirak bo‘lgan. Balki oddiy kichkina 2ta g‘ildirak bo‘lganida aravani boshqarib bo‘lmasdi va ular 4 ta bo‘lardi. Bizning fikrimizcha, soliq aravalar soniga qo‘yilgan.
To‘g‘ri javob: Qo‘qon xonligida arzimagan narsalar uchun soliqlar o‘ylab topilgan. Xonlikda aholi ko‘prik solig‘idan qochib daryoning sayoz joylaridan kechib o‘ta boshlagan.
Hisob 2️ - 3️
Savol muallifi Odilbek Soatov 3 million so‘m pul mukofotini qo‘lga kiritdi.
6-raund. Blits savollari.
Savol muallifi: Abdulhafiz Shahobiddinov, Marhamat tumani
Boshlovchi: Ekranga e’tiboringizni qarating.
Matador qo‘lida kitob bilan buqani o‘ynatmoqda.
Diqqat savol: Suratda nima reklama qilinmoqda?
Javobni Sarvar Aminov beradi: audiokitob
To‘g‘ri javob: Bu suratdagi tez o‘qish sirlarini o‘rgatish xizmati reklama qilinmoqda.
Hisob: 2️ - 4️
Savol muallifi Abdulhafiz Shahobiddinov 4 million so‘m pul mukofotini qo‘lga kiritdi.
7 -raund. Savol muallifi: Ahmadjon Abdurazzoqov, Sayxunobod tumani
Boshlovchi: Jizzax tog‘ yonbag‘irlarida Avvalburun degan bo‘yi 1-1,5 metr keladigan novda daraxt o‘sadi. Bu daraxt shunchalar qattiqki, uni kesish uchun juda ham o‘tkir tig‘li asbob zarur ekan. Har yili kuzda bir soha mutaxassislari bu daraxtlarni kesib olib ketishar ekan.
Diqqat savol: Keyin ular bu daraxtdan nima yasashadi?
Javobni Zafar Rahimov beradi: Balki lavh yasalgandir.
To‘g‘ri javob: Qariyalar va bemorlar uchun hassa yasashadi.
Hisob: 2️ - 5️
Savol muallifi Ahmadjon Abdurazzoqov 5 million so‘m pul mukofotini qo‘lga kiritdi.
8 -raund. Savol muallifi: Shermuhammad Abdurahmonov, Surxondaryo viloyati
Boshlovchi: Qadimdan surxondaryolik ovchilar bo‘rilarga qopqon qo‘yganda bir usul ishlatishar ekan. Qopqon qo‘ygach, negadir uni yerga qotirib qo‘yishmas ekan.
Diqqat savol: Ovchilar nega bu usulda bo‘ri ovlashadi?
Javobni Umid Valiyev beradi: Qopqon qoziqlansa, bo‘ri unga tushgandan keyin undan chiqib ketishga harakat qiladi. Hattoki, oyog‘ini uzib bo‘lsa ham. Qoziqlanmasa, qopqon bo‘ri bilan birga yuradi va uni ushlab olish osonlashadi.
To‘g‘ri javob: Ovchilar agar bo‘rining bolasi yoki oilasi borligini bilishmoqchi bo‘lsa, shu usulda qopqon qo‘yishadi. Qopqonga tushgan bo‘ri sudralib uyi tomon oshiqadi. Og‘ir qoziq o‘zidan iz qoldiradi, ovchi mana shu izdan borib, bo‘rining inini topadi va o‘z maqsadiga yetishadi.
Hisob: 2️ - 6️
Savol muallifi Shermuhammad Abdurahmonov 6 million so‘m pul mukofotini qo‘lga kiritdi.
Eng yaxshi savol muallifi - Odilbek Soatov, soliq haqidagi savol
Odilbek Soatov 10 mln so‘m pul mukofotini qo‘lga kiritdi.
O‘yinning to‘liq videosini ushbu havolada tomosha qilishingiz mumkin.
