Olmaotadagi yong‘in: ikki o‘zbekistonlik halok bo‘lgan hostel qurol ombori o‘rnida qurilgani aytilmoqda

Uch qavatli turarjoy binosining birinchi qavati va yerto‘lasida tashkil qilingan hostel 1,5 oy avval ochilgan. Yong‘in oqibatida binoda tashqi yonish kuzatilmagan. Qurbonlar paydo bo‘lgan tutun va is gazidan zaharlanish oqibatida halok bo‘lgan.

Yong‘in haqida tong soat 05:33 da xabar borib tushgan. Bu vaqtda hostel ichida 72 kishi bo‘lgan va 59 kishi mustaqil tarzda tashqariga chiqqan. 30 metr kvadrat hududdagi yong‘in bir soatda o‘chirilgan. Ofatni bartaraf etish uchun 13 ta texnika va 46 nafar qutqaruvchi ishtirok yetgan.

Tergov yong‘in sodir bo‘lishining uchta variantini o‘rganib chiqmoqda. Bular elektr o‘tkazgichlardagi tutashuv, chekish ortidan matrasda yuzaga kelgan alanga, hostel ichida turgan elektrosamokatlardan biridagi tutashuv.

Qozog‘iston FVV vaziri Sirim Sharipxanovning aytishicha, hostelda juda ko‘p ortopedik matraslar bo‘lgani sabab odamlarni qutqarish uchun imkoniyat kam bo‘lgan. Bundan tashqari, zaharli tutun qutqaruvchilar ishini qiyinlashtirgan. Vazir bunday binodan hostel sifatida foydalanish mutlaqo mumkin emasligi, mahalliy hokimlik ham, vafot etgan talabalar o‘qiydigan oliygohlar ham bunday hostel bo‘lganidan bexabar bo‘lganini aytgan. Qozog‘iston Oliy ta’lim vazirligi Olmaotadagi hech bir oliygoh bu hostelda talabalarni joylashtirish bo‘yicha shartnoma imzolamaganini ma’lum qilgan.

Mahalliy qonunchilikka ko‘ra, davlat tashkilotlari kichik biznes obektlarini tekshirish huquqiga ega emasligi hostel noqonuniy faoliyat olib borganining sabablaridan biri sifatida qaralmoqda.

FVV vaziri barcha qurbonlarning shaxsi aniqlanib, ularning oila a’zolari vaziyatdan xabardor qilinganini aytgan. Mahalliy hokimlik qurbonlarning oila a’zolariga 1 million tenge (2200 dollarga yaqin) kompensatsiya to‘lab berishi ma’lum bo‘ldi. Qozog‘iston fuqarosi bo‘lmagan, jumladan, ikki nafar o‘zbekistonlik oilasiga bu pul berilmaydi, ammo Qozog‘iston tomoni ularning jasadi oilasiga yetkazib berilishiga yordam beradi.

Avval qurol ombori bo‘lgan

Yong‘in sodir bo‘lgan uy yaqinida yashaydigan olmaotaliklardan biri hodisa haqida video e’lon qildi. Uning so‘zlariga ko‘ra, bu yerda avval non do‘koni bo‘lgan va do‘kondor vafot etgan. Keyin binoni qurol do‘koniga aylantirishgan. Ko‘p o‘tmay bu do‘kondor ham vafot etgan. «Qandaydir bebaraka joy», degan video muallifi 13 kishining jasadi chiqqan hostel haqida. Uning aytishicha, ko‘pchilik bu yerda hostel ochilganini bilmay ham qolgan.

Yong‘in sodir bo‘lgan uyda ikki yil yashagan yana bir olmaotalik Gennadiy Zaxarov o‘zining Feysbukdagi sahifasida yonib ketgan joy o‘rnida o‘z vaqtida qurol do‘koni bo‘lganini tasdiqlagan: «Avval bu yerda qurol do‘koni bo‘lardi. Shahardagi mashhur qo‘riqlash tashkilotlaridan biriga tegishli. Hozir hostelga aylantirilgan yerto‘la avval qurol ombori bo‘lgan», deb yozgan u.

Tarmoq foydalanuvchisining qo‘shimcha qilishicha, hostel aftidan sentabrda talabalar kelishi uchun favqulodda shoshqaloqlik bilan qurilgan: «Hostelni shoshmashosharlik bilan qurishayotgani sezilgandi. O‘tgan yil kuzda Olmaotada talabalar uchun joy muammo bo‘lgandi. Aftidan, sentabrda talabalar kelishiga qurilishni tugatib ulgurmoqchi bo‘lishgan. Talabalar turadigan barcha joylar obdon tekshiriladi deb o‘ylagan edim, afsuski bunday emas ekan, odamlar o‘ldi», deb yozadi Feysbuk foydalanuvchisi.

Guvohlarga ko‘ra, yong‘in boshlangach, ichkaridagilar imkon qadar barcha xonadagilarni uyg‘otishga harakat qilgan, lekin mast uyqudagi yoshlar uyg‘onolmay ichkarida qolib ketgan. Guvohlar aynan uyg‘onib tashqariga chiqmaganlar qurbon bo‘lganini taxmin qilgan. Boshqa bir guvoh binoning avariya chiqish eshigi yopiq bo‘lgani, ichkaridagilar birinchi qavatdagi derazalardan birini sindirib tashqariga chiqqanini aytgan.

Yong‘indan qurbon bo‘lganlar oila a’zolariga Qozog‘iston prezidenti Qosim-Jo‘mart To‘qayev va mamlakat bosh vaziri Alixan Smailov hamdardlik bildirgan.

Qozoq nashrlari hostel ichkarisidagi yong‘indan avval olingan suratlarni e’lon qildi. Ulardan ko‘rinadiki, juda tor joyda tashkil qilingan hostelda karavotlar zich va ustma-ust joylashtirilgan. Binoning sanitar holati ham talab darajasida bo‘lmagan. Binoni «Kusa Xalik» MChJdan «ALA HOSTEL» MChJ ijaraga olgan. 21 sentabrda imzolangan ijara shartnomasida yer maydoni savdo do‘koniga xizmat ko‘rsatish uchun olingani ko‘rsatilgan.

Ammo 457 kvadrat metr hududda hostel tashkil qilingan. Vaholanki, do‘konni hostelga aylantirish uchun sanitar, qurilish va yong‘in xavfsizligi bo‘yicha talablarni bajarib, maxsus ruxsatnoma olish talab qilinadi. Olmaota hokimligi hostel noqonuniy faoliyat yuritganini ma’lum qilgan.

Yong‘in bo‘yicha Qozog‘iston jinoyat kodeksining tegishli moddalari bo‘yicha jinoyat ishi ochilgan. Hostel egasi politsiya tomonidan qidirilmoqda.