Amerikalik vazir maşhur qamoqxonadan turib noqonuniy migrantlarga murojaat qildi

Bukele Amerika rasmiylariga bu qamoqxonaga AQŞdan deportatsiya qilinganlar va mahbuslarni joylaştirişni taklif qilgan. Bu bayonotlar Qöşma Ştatlarda ham, Venesuelada ham norozilik tölqinini keltirib çiqardi: deportatsiya qilingan venesuelaliklarning qarindoşlari ularning yaqinlari jinoiy tödalar faoliyatiga aloqador emasligini aytişmoqda.

Noem mega-qamoqxonani közdan keçirayotgan mahalda Amerika sudi AQŞdan kelgan muhojirlarni bu yerga jönatiş amaliyotiga qarşi yana bir qaror qabul qildi.

Vaşington apellyatsiya sudi boşqa sud instansiyasining venesuelaliklarni 1798 yilda qabul qilingan «Çet elliklar va isyonga undaş töğrisidagi qonunlar» asosida deportatsiya qilişni töxtatiş töğrisidagi qarorini qöllab-quvvatladi. Uşbu qonunlar AQŞ hukumatiga har qanday çet ellikni sudsiz deportatsiya qiliş imkonini berardi.

Sudya bu qonun faqat boşqa davlat bilan uruş bölgan taqdirda qöllanişi mumkin, şuning uçun uning asosida deportatsiya darhol töxtatilişi kerak, deb qaror çiqardi.

Sudyalardan biri ötmişda bu qonunni qöllaşda «hatto natsistlarga ham yaxşiroq munosabatda bölişgani»ni ta’kidladi.

Huquq himoyaçilari va huquqşunoslarning ta’kidlaşiça, ba’zi venesuelaliklar yetarliça ayblov dalillarisiz, ba’zan şunçaki tatuirovkalari bölgani uçungina mega qamoqxonaga jönatilmoqda.

Inson huquqlari guruhlari qamoqxonaning özini mahbuslar derazasiz, matrassiz va çoyşabsiz metall karavotlar bilan kameralarda saqlanadigan ulkan «temir-beton qop» deb ta’riflaydi.

Oq uy esa çiqarib yuborilgan migrantlarning barçasi xavfli banditlar bölib, ularning jinoiy guruhlarga aloqadorligi sinçkovlik bilan tekşirilganini iddao qiladi.

Bu vaqtda esa Salvadordagi bir guruh huquqşunoslar mamlakat Oliy sudiga deportatsiya qilingan venesuelaliklarni darhol ozod qiliş talabi bilan petitsiya kiritdi. Uşbu hujjat, katta ehtimol bilan, Venesuela hukumati kömagida yuborilgan.

Donald Trampning saylovoldi kampaniyasidagi asosiy va’dalaridan biri noqonuniy migratsiyaga qarşi qat’iy kuraş edi. Jumladan, Oq uyning amaldagi rahbari Amerika tarixidagi eng yirik deportatsiya operatsiyasini taşkil etiş niyatida ekanini ma’lum qilgan.

Yanvar oyida Tramp Venesuelaning Tren de Aragua va MS-13 jinoiy guruhlarini xorijiy terrorçilik taşkilotlari deb tan oliş töğrisidagi farmonni imzolagandi.

Hozirda AQŞ çegarasini noqonuniy kesib ötişlar soni sönggi ön yilliklardagi eng past körsatkiçga tuşib ketgan bölsa-da, Tramp ma’muriyati deportatsiya sur’atlari nisbatan past darajada ekanidan norozi bölmoqda.

Ma’lumotlarga köra, jinoyat sodir etgan yoki deportatsiya qarori çiqqan 1 million kişini çiqarib yuboriş közda tutilgan.

Tramp ma’muriyati noqonuniy migrantlarni saqlaş va çiqarib yuborişda harbiy kuç va bazalardan, şuningdek Amerika qit’asidagi boşqa davlatlar qamoqxonalaridan foydalanişni boşlagan.

Avvalroq, AQŞ hukumati osiyolik, şu jumladan özbekistonlik muhojirlarni davlatdan tezroq çiqarib yuboriş uçun Panamaga deport qilişni boşlagani ma’lum bölgandi.

AQŞ Içki xavfsizlik departamenti (Department of Homeland Security, DHS) 2003 yilda taşkil etilgan federal agentlik bölib, uning asosiy vazifasi Qöşma Ştatlar xavfsizligini turli tahdidlardan, jumladan terrorizmdan himoya qiliş, kiberxavfsizlik va çegara xavfsizligini ta’minlaş, tabiiy ofatlarga qarşi kuraşişdan iborat.