Afrika futbolida katta mojaro: O‘zbekistonning JCh-2026 guruh bosqichidagi ehtimoliy raqibi o‘zgarishi mumkin

Futbol bo‘yicha JCh-2026 yo‘llanmalaridan biri uchun kurash maydondan tashqarida kechmoqda: FIFA Nigeriyaning Kongo Demokratik Respublikasi milliy jamoasi tarkibidagi ehtimoliy qoidabuzarliklar bo‘yicha shikoyatini ko‘rib chiqmoqda. Agar shikoyat qondirilsa, Nigeriya pley-off o‘yinlarida kongoliklarning o‘rnini egallashi, bu esa O‘zbekiston milliy jamoasining guruh bosqichidagi raqibini o‘zgartirishi mumkin.

Foto: Getty images

O‘zbekistonning JCh-2026 guruh bosqichidagi ehtimoliy raqibi o‘zgarishi mumkin. Afrika futbolidagi katta mojaro mantiqiy yakuniga yetmoqda va FIFA Kongo DR milliy jamoasini qit’alararo saralash bosqichidan chetlatib, uning o‘rniga Nigeriyani tayinlashga yaqin. Bu haqda Afrikaning bir qator sport nashrlari xabar berdi. Ammo FIFA mojaro bo‘yicha hali yakuniy qarorini e’lon qilmadi.

Mojaro mazmuni

2025 yil noyabr oyida Kongo DR milliy jamoasi Afrika pley-offida Nigeriyani mag‘lub etdi (asosiy vaqtda 1:1 va penaltilar seriyasida 4:3). Bu kongoliklarga JCh-2026 yo‘llanmasi uchun qit’alararo pley-off o‘yinlariga yo‘llanmani taqdim etdi. Nigeriya esa JCh-2026 yo‘llanmasidan mahrum bo‘ldi.

Dekabrda AQSh poytaxti Vashingtonda JCh-2026 guruh bosqichiga qur’a tashlandi. O‘zbekiston milliy jamoasi K guruhida Portugaliya, Kolumbiya va saralashdan o‘tadigan yana bir jamoaga (Kongo DR/Yamayka/Yangi Kaledoniya) qarshi o‘ynashi ma’lum bo‘ldi.

Nigeriya futbol federatsiyasi (NFF) Kongo DR fuqarolik va milliy mansublikni o‘zgartirish talablariga javob bermaydigan o‘yinchilardan foydalangani haqida FIFAga rasmiy shikoyat bilan chiqdi.

Shikoyat nimaga asoslangan

Nigeriya futbol federatsiyasi (NFF) Kongo DR tarkibidagi 9 nafargacha futbolchi fuqarolikni o‘zgartirish tartibini buzgan deb hisoblamoqda - ularda Yevropa pasporti bor, ammo Kongo DR qonunlariga ko‘ra ikki fuqarolikka ruxsat berilmaydi.

Nigeriyaliklarning ta’kidlashicha, bu futbolchilar Yevropa pasportidan voz kechmagan va Kongo DR futbol federatsiyasi FIFAni milliy fuqarolik hujjatlari bilan chalg‘itgan.

FIFA futbol qoidalariga ko‘ra, futbolchidan faqat mamlakatning amaldagi pasporti talab qilinadi. Ammo Kongo DR fuqarolik qonunchiligi bo‘yicha ikki fuqarolik taqiqlangan. Ushbu holat shikoyatga sabab bo‘lgan.

Kongo DR futbol federatsiyasi barcha o‘yinchilar FIFA tomonidan ma’qullanganini va maydonga tushish huquqiga ega ekanini ta’kidlamoqda va Nigeriyani maydondagi mag‘lubiyatdan so‘ng «orqa eshikdan bostirib kirishga» urinishda ayblamoqda.

FIFA qarorining holati

Dastlab FIFA 2025 yil dekabr oyida futbol qoidalari uchun futbolchi vakil bo‘lgan mamlakatning amaldagi pasporti bo‘lishi yetarli ekanini aytib, shikoyatni rad qilgan edi.

Ammo fevral oyi o‘rtalarida bir qator ommaviy axborot vositalarida (jumladan, The African Mirror va Eye Witness News) FIFA Tartib-intizom qo‘mitasi o‘yin paytida futbol fuqaroligini o‘zgartirish jarayoni tugallanmagan «X futbolchi» uchun ishni qayta ko‘rib chiqqani haqida xabarlar paydo bo‘ldi.

Tasdiqlanmagan ma’lumotlarga ko‘ra, qo‘mita Kongo DR milliy jamoasiga 0:3 hisobida texnik mag‘lubiyat yozadi va Nigeriya qit’alararo pley-off o‘yinlarida Kongo DR o‘rnini egallaydi. O‘z navbatida Kongo DR ushbu qaror ustidan Apellyatsiya qo‘mitasiga shikoyat qilish huquqini saqlab qoladi.

Ijtimoiy tarmoqlarda «rasmiy diskvalifikatsiya» sarlavhalari allaqachon tarqalgan bo‘lsa-da, vaziyat huquqiy jihatdan murakkabligicha qolmoqda. FIFA rasmiy manbalari ko‘pincha yakuniy qarorlarni kechikib e’lon qiladi va apellyatsiya jarayoni mart oyidagi o‘yinlar boshlanishidan oldin kuchlar nisbatini yana o‘zgartirishi mumkin.