Uyqusiz tunlardan $385 000 gacha: MITʼdan 100 foiz grant yutgan sirdaryolik Asilbek Sunnatov

Asilbek o‘rta sinfdaligida poytaxtga keladi va o‘qishini Muhammad al-Xorazmiy nomidagi maktabda davom ettiradi. U tinimsiz mehnati orqali ketma-ket fan olimpiadalarida sovrindor bo‘ladi. Yutuqlari uchun Nexia 3 avtomobili hamda 620 mln so‘mdan ortiq mablag‘ bilan mukofotlanadi. 2026 yilning fevral oyida esa u dunyoning birinchi raqamli oliygohi Massachusets Institute of Technology’ga 100 foiz grant asosida qabul qilindi. Bu OTM unga o‘qish xarajatlarini qoplash uchun 385 ming dollar mablag‘ ajratishini anglatadi. Asilbek Kun.uz bilan suhbatda dunyoga mashhur ta’lim muassasiga to‘liq grant yutishni qanday uddalagani, tayyorgarlik jarayoni va boshqa jihatlar haqida gapirib berdi.

2007 yilda Sirdaryo viloyatida tug‘ilgan Asilbek bolaligidan matematikaga qiziqqan. Uning fanga ishtiyoqi onasining maktabda o‘qituvchi bo‘lishi bilan bog‘liq. Kichikligidan kitoblar o‘qish bilan shug‘ullanib, mustaqil mashqlar qilgan.

“Oyim matematikadan kitoblar olib kelardilar, o‘zlari menga dars o‘tardi. Shu sabab fanga qiziqishim ortgan. Boshlang‘ich maktabni yaxshi baholar bilan tugatdim. To‘rtinchi sinfni bitirgach, oldimda muhim savol paydo bo‘ldi: qayerda o‘qishni davom ettiraman? Ikki tanlov bor edi: Gulistondagi xorijiy tillar maktabi yoki Toshkentdagi ixtisoslashgan maktablar. Ancha vaqt o‘yladim. Internetdan kunlab ta’lim muassasalarini izladim, telefon qilib ma’lumotlar so‘radim. Oxiri Muhammad al-Xorazmiy nomidagi maktabni topdim. Bu yerda informatika va matematika fanlari chuqurlashtirilgan holda o‘qitilardi. Mazkur maktabga hujjat topshirdim va imtihondon o‘tib, o‘qishga qabul qilindim.

Maktabga borgach, bir narsani tushundim: men o‘zim o‘ylaganchalik kuchli emas ekanman. Avvalgi maktabimda eng yaxshi o‘quvchilardan biri edim, lekin bu yerda hatto oson masalalarni ham ishlay olmay qolgan paytlarim bo‘lgan. Bu holat meni ancha o‘ylantirib qo‘ydi. Lekin aynan shu paytda ustozim Kamoliddin aka ko‘proq yordam berdi. Ular mening potensialimni ko‘rib, olimpiada masalalarini o‘rgata boshladi”, – deydi u.

Maktab yillarida Asilbek Qo‘qon shahrida bo‘lib o‘tgan respublika olimpiadasida g‘olib bo‘lib, Nexia 3 avtomobilini yutib oldi. 2025 yilda esa Boliviyaning Sukre shahrida o‘tgan 37-xalqaro informatika olimpiadasida kumush medal sohibi bo‘ldi va 620 million so‘mdan ortiq pul bilan mukofotlandi.

“Olimpiada men uchun shunchaki musobaqa emas edi. Boshlanishida natijalar yaxshi bo‘lmagan. Ba’zilarida yutqazib qaytganman. Shunday paytlarda odam “balki bu yo‘l menga emasdir”, deb o‘ylab qoladi. 7-sinfdan fanga yanada ko‘proq vaqt ajrata boshladim. Shu paytda Qo‘qon shahrida o‘tkazilgan respublika olimpiadasida qatnashdim. Bu olimpiadada 5-7-sinflar orasida g‘olibga Nexia 3 avtomashinasi berilishi aytilgandi. Olimpiadada ikkinchi kun imtihon tugagach, bir payt do‘stlarim orqadan baqirib qoldi: “Asilbek, sen birinchi o‘rinni olibsan!” deyishdi. Dastlab ishonmadim. Natijalar ro‘yxatini ko‘rsatishgach, haqiqatan ham birinchi o‘rinda ekanimni bildim, o‘sha paytda ko‘zimdan yosh chiqib ketgandi. Avtomobil topshirilgan vaqtda dadam hayajondan mashinani ham qo‘zg‘atolmay qolgani esimda. Keyin tushundimki, olimpiadadagi natijalar yakun emas, balki keyingi imkoniyatlar uchun eshik ekan. Maktabni tugatib, universitetlar haqida jiddiy o‘rganishni boshladim. Internetdan turli oliygohlar dasturlarini ko‘rdim, talablarini o‘qidim, talabalarning tajribalarini o‘rganishga harakat qildim”, – deydi Asilbek.

U maktabni bitirgach, bir yil davomida nufuzli oliygohga kirish uchun tayyorgarlik ko‘rdi. 11-sinfni tugatganidan so‘ng Asilbekning olimpiadalardan yutgan grantlari orqali mahalliy universitetga kirish imkoni bor edi. Ammo u o‘z yo‘nalishi bo‘yicha top oliygohda o‘qishni davom ettirishni tanladi.

“Bir yilga tanaffus qildim, bu vaqt ichida ingliz tili darajamni oshirib oldim, insho yozish qobiliyatlarimni rivojlantirdim. Avgustdan dekabrgacha kuniga 10 soatdan oshiq kuchli tayyorgarlik ko‘rdim. Birinchi SAT imtihonida 1250 ball olgan edim. Keyin haftada olti marta, kuniga besh soatdan dars olib, ikki yarim oy ichida ko‘rsatkichimni 1450 ballga ko‘tardim. Dekabrda esa qayta topshirib, 1540 ball oldim. IELTS imtihonida 7,5 ball to‘pladim. Bundan tashqari, turli loyihalarda qatnashib, portfoliomni boyitdim”, – deydi u.

Asilbek shu vaqtgacha 9 ta nufuzli oliygohga hujjat topshirgan. Shularning orasida fan va texnologiya bo‘yicha dunyoning birinchi raqamli oliygohi – MIT’dan 100 foiz grant asosida o‘qishga qabul qilinganlik xatini olgan. Universitet unga o‘qish xarajatlarini qoplash uchun $385 000 mablag‘ taqdim etishini ma’lum qilgan.

Suhbat davomida Asilbek imtihonda qanday savollar tushgani, portfoliosini aynan nimalar bilan boyitgani qabul jarayonida ustunlik bergani hamda maqsadlari haqida gapirib berdi.

Intervyuni to‘liq holda Kun.uz’ning YouTube’dagi sahifasida tomosha qilishingiz mumkin.