BAA Neft eksport qiluvchi mamlakatlar tashkiloti (OPeK va OPeK+) a’zoligidan chiqadi

Birlashgan Arab Amirliklari Neft eksport qiluvchi davlatlar tashkiloti (OPeK) va OPeK+ alyansidan chiqishini rasman e’lon qildi. Qaror 2026 yil 1 maydan kuchga kiradi. Bu haqda WAM davlat axborot agentligi energetika vaziri Suhayl al-Mazruiyga tayanib xabar berdi.

BAA nega tark etyapti?

Rasmiy sabablar hali to‘liq oshkor etilmagan, biroq manbalar bu qarorni to‘planib qolgan noroziliklar bilan bog‘lamoqda:

- Neft qazib olish kvotalari bo‘yicha kelishmovchiliklar;

- Fors ko‘rfazi bo‘yicha hamkorlar tomonidan yetarli darajada qo‘llab-quvvatlanmasligi;

- Mintaqaviy keskinlik oqibatlari, jumladan, Eron atrofidagi so‘nggi voqealar.

BAA - OPeK asoschilaridan biri (1967 yildan beri) va kuniga taxminan 3-3,5 million barrel neft qazib oladi. U uzoq vaqtdan beri qazib olishni oshirishda ko‘proq erkinlik istagini bildirgan. Mamlakat quvvatlarni oshirishga faol sarmoya kiritmoqda va yaqin yillarda kuniga 5-6 million barrelga chiqishni rejalashtirmoqda.

Bozor uchun oqibatlar

BAA qarori OPeK+ birligiga jiddiy zarba bo‘ladi. Bu quyidagilarga olib kelishi mumkin:

- Amirliklarning kvotadan tashqari qazib olish hajmining o‘sishi;

- Jahon neft narxlariga pasayish bosimi;

- Alyans ichidagi yangi muzokaralarga.

Saudiya Arabistoni va kartelning boshqa a’zolari allaqachon javob choralarini tayyorlamoqda. Tahlilchilar yaqin haftalarda neft bozorida o‘zgaruvchanlik kuchayishini bashorat qilmoqda.

Vazir Al-Mazruiy shunday dedi: «Biz ko‘p yillik hamkorlik uchun hamkorlarimizdan minnatdormiz, ammo BAA iqtisodiyotining uzoq muddatli rivojlanishi yo‘lida mustaqil qarorlar qabul qilish vaqti keldi».