Qoʻshimcha funksionallar
-
Tungi ko‘rinish
Tramp Eron neft va gaz bozorlarini «to‘liq Amerika nazorati ostiga» olishga va’da berdi
Oq uy rahbari Eron armiyasi, aviatsiyasi, havo hujumidan mudofaa tizimlari va radarlari yo‘q qilinganini aytdi.
AQSh prezidenti Donald Tramp Eronga yangi zarbalar berish va istiqbolda Fors ko‘rfazidagi Xarg orolini - mamlakatning asosiy neft terminalini egallash rejalarini e’lon qildi. U Truth Social’dagi postida Eron neft va gaz bozorlarini Amerika nazorati ostiga olishga va’da berdi.
Tramp Eron armiyasi, aviatsiyasi, havo hujumidan mudofaa tizimlari va radarlarini yo‘q qilingan, Eronning hujumkor salohiyatining katta qismi esa ishdan chiqqan deb ta’rifladi. AQSh prezidenti, xususan, shunday deb yozdi:
«Yaqin kelajakda biz Xarg oroli va boshqa neft infratuzilmasi obektlarini egallab, ularning neft va gaz bozorlari ustidan to‘liq nazorat o‘rnatamiz».
U pretsedent sifatida Venesuelaga ishora qildi - uning so‘zlariga ko‘ra, u yerda shunga o‘xshash siyosat har ikki mamlakat manfaatlari yo‘lida «ajoyib ishlamoqda».
Avvalroq Tramp Venesuela hukumati bilan kelishuv doirasida AQSh Venesuela neftining 30 milliondan 50 million barrelgacha sotishdan tushgan daromadni nazoratga olishini, pullar esa «prezident sifatida o‘zining boshqaruvida bo‘lishini» aytgan edi.
Xarg oroli Eron neft iqtisodiyotining asosiy qismidir: Eron neftining dengiz orqali eksport qilinadigan umumiy hajmining qariyb 94 foizi u orqali o‘tadi va yuk tashishning eng yuqori davrlarida orol omborlarida bir vaqtning o‘zida 553 million barrelgacha xomashyo bo‘lgan. Tahlilchilarning hisob-kitoblariga ko‘ra, 2025 yilda Eron neft eksportidan qariyb 53 milliard dollar daromad oldi - bu mamlakat yalpi ichki mahsulotining 11 foizini tashkil etadi.
AQSh 2026 yil 13 mart kuni Xarg oroliga havo hujumlarini uyushtirgan edi — shunda 90 dan ortiq harbiy obektlar, jumladan, dengiz minalari omborlari va raketa omborlari zarar ko‘rgan, ammo neft infratuzilmasiga ataylab tegilmagan edi.
AQSh, Isroil va Eron o‘rtasidagi urush 2026 yil 28 fevraldan beri davom etmoqda. Aprel oyi boshida Pokiston vositachiligida tomonlar vaqtinchalik sulh tuzishga kelishib oldi, biroq u muntazam ravishda buzilmoqda. 13 apreldan beri AQSh Eron portlarining dengiz blokadasini qo‘llab-quvvatlamoqda, Eron esa Ho‘rmuz bo‘g‘ozidagi tijorat kemalarini o‘qqa tutishda davom etmoqda. May oyi o‘rtalarida muzokaralar jarayoni, Trampning so‘zlariga ko‘ra, «boshi berk ko‘chaga» kirib qoldi.
