«Zarar bor» – Putin Ukraina hujumlari, benzin taqchilligi va Ankorij kelishuvi haqida

28 iyun kuni kechqurun Kreml Vladimir Putinning propagandachi Pavel Zarubinga bergan 25 daqiqalik «intervyu»sini taqdim etdi. E’lon qilingan videoda prezident muxbirdan boshqa tomonga qaragan holda savollarga javob berishda telesuflyordan foydalangani bilinib turadi. Kreml matbuot xizmati Zarubinning nomini tilga olmagan, uni shunchaki «rossiyalik jurnalist» sifatida ko‘rsatgan. «Intervyu» davomida Putin Rossiyada yoqilg‘i taqchilligi «jiddiy darajada emasligi», bu muammoga qarshi kurashish uchun hukumat havo hujumidan mudofaa vositalarini kuchaytirmoqchi ekanini aytib o‘tgan. U Ukraina ikki tomon ham ichkari hududlarga zarbalar berishni to‘xtatishini nazarda tutuvchi yangi taklif bilan chiqqani, ammo Kreml uni rad etganini ham aytgan. Shuningdek, Putin «Ankorij ruhi»ga to‘xtalib o‘tgan – ammo Kreml saytida bu parcha qirqib tashlangan. Quyida uning bayonotidan asosiy tezislar keltiriladi.

Yoqilg‘i inqirozi haqida

RF prezidenti infratuzilma obektlari bo‘ylab zarbalar «muammo tug‘dirayotgani»ni tan olgan. «Biz hozir ma’lum bir taqchillikni kuzatyapmiz, ammo o‘ta jiddiy emas», – degan u. Putinning fikricha, yoqilg‘i taqchilligiga qarshi kurashida birinchi galda qilinishi kerak bo‘lgan ish – bu «talab yuqori bo‘lgan havo hujumidan mudofaa tizimlarini tez va sezilarli darajada ko‘paytirish»dir.

Shuningdek, uning fikricha, neftni qayta ishlash zavodlarini «tezda ta’mirlash» va yoqilg‘ining «kerakli miqdordagi importi»ni ta’minlash kerak bo‘ladi.

«Zarar bor, – deya qayd etadi u. – Ammo shikastlangan obektlarning barchasi ancha tez tiklanmoqda va yuzaga kelayotgan muammolar jiddiy tus olmayapti».

«Bizda barchasi barqaror va katta xavfsizlik chegarasi bilan ishlaydi».

RF prezidenti Qrimga yoqilg‘i yetkazib berish hajmi «quruqlik orqali ham, suv orqali ham oshirilishi»ni ma’lum qilgan – Ukraina qurolli kuchlari Rossiyaning asosiy qismini mazkur hudud bilan bog‘lovchi R-280 «Novorossiya» trassasi bo‘ylab zarbalarni ko‘paytirishi natijasida yarimorolda may oyidayoq benzin taqchilligi yuzaga kelgandi. Putin ta’minot aynan qanday yo‘lga qo‘yilishiga aniqlik kiritmagan, ammo «vazifa hal etilishi»ga ishonch bildirgan.

Putinning fikricha, Ukraina qurolli kuchlarining neftni qayta ishlash infratuzilmasiga zarbalari – «rossiyaliklarda o‘z kuchlariga ishonchsizlik uyg‘otish, Rossiya jamiyatida bo‘linishga olib kelish»ga qaratilgan «axborot operatsiyasi»ning bir qismi hisoblanadi.

«Biz ularga bunday imkon bermaymiz».

«Bizning infratuzilmalarimiz bo‘ylab berilayotgan zarbalar frontdagi vaziyatga, harbiy to‘qnashuv chizig‘iga umuman ta’sir ko‘rsatgani yo‘q», – deya qo‘shimcha qiladi u.

Ukrainaning yangi taklifi haqida

Putinning xabar qilishicha, Ukraina hukumati Rossiyaga «har ikki tomon bir-birining ichkari hududlariga zarba berishni to‘xtatishi»ni taklif qilgan. U Kremlda bu taklif qabul qilinmaganini bildirdi. «Biznin Ukraina ichkarisiga berilayotgan javob zarbalarimiz ancha kuchliroq, ta’sirchan va to‘g‘risini aytganda, vayronkor bo‘lib, chinakamiga jiddiy oqibatlarga olib kelmoqda», — deya qayd etgan Putin.

Bundan tashqari, RF prezidenti aytishicha, Ukraina Donetsk, Luhansk, Xerson va Zaporijjya oblastlarida harbiy harakatlarni qisqartirishni, qolgan hududlarda esa janglarni butunlay to‘xtatishni taklif qilgan. Rossiya bu taklifni ham rad etgan.

«Agar biz bunga rozi bo‘lsak, bu Ukraina qurolli kuchlariga Mikolayiv oblasti, Dnipropetrovsk oblasti, Xarkiv va Sumi oblastlaridan, shuningdek, davlat chegarasining boshqa ayrim uchastkalaridan qo‘shinlarni olib, bu bo‘linmalarni yuqorida aytilgan to‘rtta regionga tashlash imkonini beradi», – deydi Putin.

«Aftidan, ular buni Ukraina qurolli kuchlari shaxsiy tarkibidagi halokatli tanqislik sharoitida o‘zlari uchun najot bo‘lishi mumkin deb o‘ylashadi. Ammo Kiyev rejimini qutqarish bizning rejalarimizga kirmaydi».

Shundan keyin Putin nutqining katta qismini frontdagi vaziyat bo‘yicha o‘zidagi ma’lumotlarni aytib berishga bag‘ishlagan. Faridaily nashri Putin bu ma’lumotlarni suflyordan o‘qib bergani, Zarubinga emas, boshqa tomonga qarab gapirgani va ba’zi o‘rinlarda yozuvni yaxshiroq ko‘rish uchun oldinga ko‘zlarini qisib qaraganini qayd etgan.

«Ankorij ruhi» va Tramp haqida

Putin Ankorijdagi sammitda chindan ham kelishuv bo‘lmaganini tasdiqlagan.

«„Ankorij ruhi“ hech qanday rasmiy hujjat bilan rasmiylashtirilmagan, hech kim hech qanday imzo qo‘ymagan edi».

Shunga qaramay, u yerda urushni yakunlash uchun «murosalar va ma’lum imkoniyatlar» muhokama qilingan.

Bir necha kun oldin AQSh Davlat kotibi Marko Rubio Alyaskadagi sammit chog‘ida faqat Rossiyaning Ukraina bilan urushini tugatish bo‘yicha takliflar muhokama qilingani, ammo hech qanday kelishuvga erishilmaganini aytgandi. O‘z navbatida, RF TIV rahbari Sergey Lavrov agar AQSh mojaroni hal qilish bo‘yicha takliflarni ilgari surgan, Rossiya esa ularga qo‘shilgan bo‘lsa, unda «kelishuv bo‘lmagandi» deb bo‘lmasligini ta’kidladi.

Putin g‘arb nashrlarida Yevropa yetakchilari AQSh prezidenti Donald Trampning Rossiya va Ukraina urushidagi kuchlar nisbati haqidagi fikrini o‘zgartirishga erishgani haqida yozilgan xabarlar yuzasidan ham munosabat bildirgan.

«Bundayligiga shubham bor. Tramp – yetuk siyosatchi, shunchaki tajribali siyosatchi bo‘lishdan ko‘ra yetukroq».

«Biz insonmiz, hammamiz raqiblarimizni ham, ittifoqchilarimizni ham tinglaymiz, quloq solamiz va o‘z nuqtayi nazarimizga qandaydir tuzatishlar kiritishimiz mumkin. Lekin butunlay o‘zgartirmaymiz. Har holda, menga bu haqda hozircha hech narsa ma’lum emas, men bu haqda hech narsa bilmayman», – deydi Putin.