SI yordamida tayyorlanadigan rahbarlar va anomal issiqning cho‘zilishi - mahalliy dayjest

Prezident 2030 yilgacha 1,5 ming rahbar kadr zaxirasini shakllantirishni buyurdi, ular sun’iy intellekt yordamida tayyorlanadi. 1 oktyabrdan o‘z nomidagi SIM-karta va bank kartalari haqida ma’lumot olish mumkin bo‘ladi. Pasport yoki ID-kartani yo‘qotganlik uchun jarima bekor qilinishi mumkin. Anomal issiq davri cho‘zilishi kutilmoqda. Qurilishi tugallanmagan uylarga ko‘chib kirish taqiqlanadi. Kunning muhim yangiliklari bilan tanishtiramiz.

Prezident 2030 yilgacha 1,5 ming rahbar kadr zaxirasini shakllantirishni buyurdi

Shavkat Mirziyoyev iqtidorli boshqaruvchilar va yangi avlod rahbarlarini tayyorlash chora-tadbirlari bo‘yicha taqdimot bilan tanishdi.

Taqdimotda sun’iy intellekt yordamida 50 dan ortiq zamonaviy kasb bo‘yicha rahbar kadrlarga ehtiyoj aniqlangani ma’lum qilindi. Energetika, «yashil» texnologiyalar, qurilish, qishloq va suv xo‘jaligi, raqamlashtirish hamda xizmat ko‘rsatish sohalarida malakali mutaxassislarga talab yuqori ekani qayd etildi.

Yangi tizimga ko‘ra, nomzodlar 100 ballik mezon asosida raqamli texnologiyalar orqali baholanadi. Ular uchun sun’iy intellekt yordamida individual rivojlanish rejalari ishlab chiqiladi. Har ikki yilda 500 nafar istiqbolli boshqaruvchi saralanib, 2030 yilga qadar 1,5 ming nafar yuqori salohiyatli mutaxassisdan iborat milliy rahbar kadrlar zaxirasi shakllantiriladi.

Shuningdek, rahbarlik lavozimlari uchun «TOP-100» ochiq tanlovi yo‘lga qo‘yiladi. G‘oliblar maxsus o‘quv dasturlarida tayyorlanib, milliy kadrlar zaxirasiga kiritiladi.

1 oktyabrdan o‘z nomidagi SIM-karta va bank kartalari haqida ma’lumot olish mumkin bo‘ladi

Prezident qaroriga ko‘ra, 2026 yil 1 oktyabrdan Yagona interaktiv davlat xizmatlari portalida (Yagona portal) yangi xizmatlar joriy etiladi.

Jumladan, fuqarolarning o‘z nomiga rasmiylashtirilgan va foydalanilayotgan telefon raqamlari va bank kartalari to‘g‘risida ma’lumot olish va ushbu jarayonni boshqarish imkoniyatlari yaratiladi. Bunda telefon raqamini muayyan muddatga nofaol holatga o‘tkazish va o‘zi foydalanmayotgan telefon raqamlariga xizmat ko‘rsatishni to‘xtatish, telefon raqami ulangan pulli xizmatlar haqida ma’lumot olish, bank kartalarini bloklash (yopish) haqida emitentga arizalar yuborish mumkin.

Qarorga ko‘ra, 2026 yil 1 noyabrdan boshlab mobil aloqa vositalari orqali SMS-xabarnoma shaklida tovar va xizmatlarni taklif (reklama) qiluvchi har qanday yuridik va jismoniy shaxs faqat shaxsning yozma yoki elektron roziligini olgandan so‘ng ushbu harakatlarni (reklamani) amalga oshiradi. Reklama qo‘ng‘iroqlari va xabarnomalarini telekommunikatsiya tarmoqlari (mobil aloqa) orqali soat 18.00 dan 9.00 gacha tarqatish taqiqlanadi. Mobil aloqa operatorlariga reklama qo‘ng‘iroqlari va xabarnomalarini abonent so‘roviga ko‘ra to‘liq yoki qisman bloklash majburiyati yuklatiladi.

Pasport yoki ID-kartani yo‘qotganlik uchun jarima bekor qilinishi kutilmoqda

Pasport va ID-kartani yo‘qotish bilan bog‘liq ma’muriy javobgarlikni qayta ko‘rib chiqish rejalashtirilmoqda. Bu prezidentning davlat xizmatlarini takomillashtirish va fuqarolar uchun qo‘shimcha qulayliklar yaratishga qaratilgan qarorida nazarda tutilgan.

Hujjatga muvofiq, uch oy muddatda amaldagi qonunchilikka tegishli o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritish bo‘yicha takliflar ishlab chiqilishi belgilangan. Ular orasida biometrik pasport, ID-karta va yashash guvohnomasini yo‘qotish holatlarida ma’muriy javobgarlikni qayta ko‘rib chiqish masalasi ham bor.

Amaldagi qonunchilikka ko‘ra, pasport yoki ID-kartani ehtiyotsizlik oqibatida yo‘qotib qo‘yish uchun BHM 0,5 baravaridan 3 baravarigacha (206 ming so‘mdan 1 mln 236 ming so‘mgacha) jarima qo‘llanadi. Jarimaning aniq miqdori huquqbuzarlik holati va vakolatli organ qaroriga qarab belgilanadi.

Anomal issiq davri cho‘zilishi kutilmoqda

18–20 iyul kunlari O‘zbekiston hududiga janubdan juda issiq havo oqimlari kirib kelishi davom etadi. Bu esa 19 iyul tugashi kutilgan anomal issiq davrining cho‘zilishini anglatadi.

Shu kunlari ayrim hududlarda havo harorati 46–48 darajagacha ko‘tarilib, kuchli shamol va chang-to‘zonlar kuzatilishi mumkin. Kunduzi havo harorati aksariyat hududlarda 43–45 darajagacha, janubiy va cho‘l mintaqalarida esa ayrim joylarda 46–48 darajagacha ko‘tarilishi kutilmoqda.

Shuningdek, respublika bo‘yicha shamol tezligi sekundiga 13–18 metrgacha kuchayishi prognoz qilingan. Ayrim hududlarda shamol tezligi sekundiga 20–22 metrgacha yetib, chang-to‘zonlar bilan kuzatilishi mumkin.

Qurilishi tugallanmagan uylarga ko‘chib kirish holatlariga chek qo‘yiladi

O‘zbekistonda qurilishi tugallanmagan va belgilangan tartibda foydalanishga qabul qilinmagan ko‘p kvartirali uylarga fuqarolarning ko‘chib kirishi holatlari oldini olish maqsadida qonunchilik kuchaytirilmoqda. Buning uchun mas’ul shaxslarga jinoiy javobgarlik belgilash taklif etilmoqda.

Qonunchilik palatasi majlisida mazkur masalaga oid qonun loyihasi ko‘rib chiqilib, deputatlar tomonidan qabul qilindi va Senatga yuborildi.

Ta’kidlanishicha, bunday holatlar aholi xavfsizligiga jiddiy tahdid tug‘dirishi mumkin. Qonun loyihasiga muvofiq, Jinoyat kodeksiga ko‘p kvartirali uylar qurilishi uchun mas’ul shaxslar yoki mansabdor shaxslar tomonidan foydalanishga qabul qilinmagan uylarga fuqarolarning ko‘chib kirishiga yo‘l qo‘yganlik uchun jinoiy javobgarlik belgilash taklif etilgan. Shuningdek, Shaharsozlik kodeksiga buyurtmachilar va pudratchilar zimmasiga belgilangan tartibda foydalanishga qabul qilinmagan ko‘p kvartirali uylarga fuqarolarning ko‘chib kirishiga yo‘l qo‘ymaslik choralarini ko‘rish majburiyatini yuklovchi normalar kiritilishi nazarda tutilgan.