Migratsiya agentligi Koreyaga boruvchilardan 20 mln so‘mdan ortiq xizmat haqi undirmoqda - OAV

O‘zbekiston Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Migratsiya agentligi Janubiy Koreyaga E-9 vizasi asosida ishga yuboriladigan vatandoshlardan bazaviy hisoblash miqdorining 50 baravari (20 mln 600 ming so‘m) miqdorida xizmat haqi undirmoqda.

Bu haqda agentlik direktori Behzod Musayev tomonidan 2025 yil 24 iyul kuni imzolangan buyruqqa asoslanib, Vatandosh nashri xabar berdi.

XDFU (“Xizmat doirasida foydalanish uchun”) maqomidagi 106-sonli buyruqda Migratsiya agentligi tomonidan xorijga ishga yuborish xizmatlari uchun tariflar belgilangan.

Mazkur tariflarga ko‘ra, Janubiy Koreyaga E-9 vizasi asosida ishga yuboriladigan O‘zbekiston fuqarolari Migratsiya agentligiga jami 50 BHM miqdorida xizmat haqi to‘lashi belgilangan. Shundan 40 BHM xorijda ishga joylashtirish xizmati uchun, yana 10 BHM esa ketishdan oldingi o‘qitish va moslashtirish xizmati uchun undiriladi.

“Bir qarashda bu oddiy tarifdek ko‘rinishi mumkin. Biroq ushbu buyruqda boshqa davlatlar uchun belgilangan xizmat haqlari bilan taqqoslanganda farq juda katta ekani ko‘rinadi.

Masalan, Yaponiyaga ishga yuborish xizmati uchun jami 10 BHM belgilangan. Turkiyaga tashkillashtirilgan mehnat migratsiyasi orqali yuboriladigan fuqarolardan esa atigi 3 BHM undiriladi. Yevropa davlatlari, Rossiya Federatsiyasi hamda qator arab mamlakatlariga yuborilayotgan fuqarolar uchun esa 2026 yil oxirigacha agentlik xizmatlari bo‘yicha umuman to‘lov belgilanmagan”, – deya yozadi Vatandosh.

Nashr bu borada bir qator savollarni o‘rtaga tashlagan:

• Nega aynan Janubiy Koreya uchun xizmat haqi boshqa yo‘nalishlarga nisbatan bir necha baravar yuqori? Nima uchun Yaponiya uchun 10 BHM yetarli deb hisoblangan bo‘lsa, Koreya uchun 50 BHM zarur deb topilgan? Bu tarif qanday iqtisodiy hisob-kitoblar asosida shakllangan?

“Davlat organi tomonidan belgilanadigan har qanday to‘lov subektiv mulohazalar bilan emas, aniq iqtisodiy hisob-kitoblar bilan asoslanishi lozim. Chunki gap xususiy kompaniya belgilagan narx haqida emas, davlat idorasi fuqarolardan majburiy tartibda undiradigan xizmat haqi haqida ketmoqda”, – deya qayd etgan jurnalistlar.

Xarajatlarni Koreya tomoni qoplaydi

Janubiy Koreyaga mehnat migratsiyasi xususiy vositachilar orqali emas, ikki davlat o‘rtasida amal qiladigan Employment Permit System (EPS) doirasida tashkil etiladi. Ushbu tizimda har bir bosqich vakolatli davlat idoralari o‘rtasidagi rasmiy kelishuvlar asosida amalga oshiriladi.

Vatandosh'ning yozishicha, HRD Korea hamda O‘zbekistonning vakolatli organi o‘rtasida 2022 yilda imzolangan Service Commitment Agreement mazkur munosabatlarni tartibga soladi.

Kelishuvga muvofiq, HRD Korea imtihonlarni tashkil etish uchun zarur test materiallari, dasturiy ta’minot, nazorat tizimi, kompyuter va boshqa texnik jihozlar bilan ta’minlaydi. Shuningdek, imtihonlarni tashkil etish bilan bog‘liq ayrim tashkiliy xarajatlarni ham qoplaydi.

Hujjatda nazarda tutilgan moliyaviy mexanizmga ko‘ra, HRD Korea O‘zbekistondagi vakolatli tashkilotga har bir nomzod uchun 8 AQSh dollari miqdorida entrusted fee (ishonib topshirilgan vazifalarni bajarish uchun xizmat haqi) to‘laydi. Kelishuvda ushbu mablag‘ mahalliy tashkiliy xarajatlar, binolardan foydalanish va jalb etilgan xodimlar mehnatiga haq to‘lash kabi ehtiyojlarni qoplash uchun ajratilishi ko‘rsatilgan.

Bundan tashqari, EPS-TOPIK imtihonida ishtirok etayotgan har bir nomzod testda qatnashish uchun alohida 28 AQSh dollari to‘laydi. Bu mablag‘ to‘g‘ridan to‘g‘ri HRD Korea hisobraqamiga o‘tkaziladi. Demak, rasmiy hujjatlarga ko‘ra, imtihon jarayonining muayyan qismi Koreya tomonidan moliyalashtiriladi, nomzod esa test uchun alohida haq to‘laydi.

Migratsiya agentligi avvalroq bergan rasmiy munosabatida Koreyaga ketayotgan fuqarolar uchun ko‘rsatiladigan xizmatlar ro‘yxatini e’lon qilgan. Unda ketishdan oldin tayyorlash, moslashtirish, maxsus kiyim va tarqatma materiallar bilan ta’minlash, tashkiliy kuzatish, Koreyada kutib olish, mehnat huquqlarini himoya qilish, ish joylarida monitoring o‘tkazish hamda zarur hollarda fuqarolarni O‘zbekistonga qaytarish kabi xizmatlar qayd etilgan.

Shu bilan birga, agentlik rasmiy ma’lumotiga ko‘ra, aviachipta, tibbiy ko‘rik va viza rasmiylashtirish xarajatlari mazkur to‘lov tarkibiga kirmaydi. Ketishdan oldingi o‘qitish va moslashtirish xizmati uchun esa alohida 10 BHM undiriladi.

Yuqoridagilardan kelib chiqib, nashr yana boshqa savollarni o‘rtaga tashlaydi:

• HRD Korea imtihonlarni tashkil etishning bir qismi va ayrim tashkiliy xarajatlarni moliyalashtirsa, har bir nomzod uchun alohida xizmat haqi ham to‘lasa, nomzod esa test, tibbiy ko‘rik, viza va aviachipta xarajatlarini mustaqil qoplasa, unda agentlik tomonidan undirilayotgan 40 BHMning iqtisodiy tarkibi nimalardan iborat?

• Ushbu mablag‘ning qancha qismi ma’muriy xarajatlarga, qancha qismi fuqarolarga ko‘rsatiladigan xizmatlarga, qancha qismi esa boshqa yo‘nalishlarga sarflanadi?

“Har qanday davlat xizmati uchun haq belgilanayotgan ekan, fuqaro ushbu to‘lov nima uchun undirilayotgani, uning tarkibi nimalardan iboratligi va mablag‘ qanday hisob-kitoblar asosida shakllanganini bilish huquqiga ega. Bu faqat yaxshi boshqaruv tamoyili emas, balki davlat organlarining ochiqligi va hisobdorligiga qo‘yiladigan asosiy talablardan biri hisoblanadi.

Davlat xizmati xususiy xizmatdan bir jihati bilan farq qiladi: uning narxi nafaqat belgilanishi, balki asoslanishi ham kerak. Agar muayyan xizmat uchun to‘lov belgilangan bo‘lsa, uning kalkulyatsiyasi, xarajatlar tarkibi va mablag‘larning qay tartibda sarflanishi jamoatchilik uchun tushunarli bo‘lishi lozim. Bu davlat organiga nisbatan ishonchni ta’minlaydigan eng muhim omillardan biri hisoblanadi.

Ayniqsa, Janubiy Koreyaga ishlash uchun ketishga harakat qilayotgan fuqarolarning aksariyati oddiy mehnatkashlar ekanini inobatga olsak, mazkur masalaning ijtimoiy ahamiyati yanada ortib boradi”, – deya yozadi Vatandosh.

Jami xarajatlar 25 mln so‘mdan oshadi

Nashr Janubiy Koreyaga E-9 vizasi asosida ishlashga ketayotgan nomzod tomonidan amalga oshiriladigan rasmiy va majburiy to‘lovlar ro‘yxatini keltirib o‘tgan:

1. EPS-TOPIK imtihoni uchun yig‘im: 28 AQSh dollari. Mazkur mablag‘ HRD Korea hisob raqamiga o‘tkaziladi.

2. Tibbiy ko‘rik: Koreya Respublikasining O‘zbekistondagi elchixonasi tomonidan belgilangan K-Medwel klinikasida o‘tiladi. Xizmat qiymati o‘rtacha 1 mln so‘mni tashkil etadi.

3. Viza yig‘imi: 70 AQSh dollari

4. Migratsiya agentligining xorijda ishga joylashtirish xizmati: 40 BHM (16 mln 480 ming so‘m – 2026 yil iyul holatida)

5. Ketishdan oldingi o‘qitish va moslashtirish xizmati: 10 BHM (4 mln 120 ming so‘m)

6. Aviachipta: nomzod tomonidan alohida sotib olinadi. Amalda Migratsiya agentligi bir nechta aviakompaniyadan narx takliflarini oladi va eng maqbul taklif bo‘yicha bronlashtirish amalga oshiriladi. Aviachipta narxi reys sanasiga qarab o‘zgaradi, ammo o‘rtacha 3 million so‘mdan boshlanadi.

7. Sug‘urta to‘lovi: nazarda tutilmagan.

Shu tariqa, jami xarajatlar 25 mln so‘mdan oshib ketadi.