AQSh va Eron o‘rtasidagi vaqtincha sulh buzilganidan buyon qatorasiga sakkizinchi kun tomonlar o‘rtasida zarbalar almashinuvi davom etdi.
AQSh Markaziy qo‘mondonligi (Centcom) ma’lum qilishicha, navbatdagi aviazarbalar prezident Donald Trampning topshirig‘i bo‘yicha Sharqiy sohil vaqti bilan shanba kuni 18:00 da (Grinvich bo‘yicha 22:00) boshlangan.
«Zarbalar Eronning Ho‘rmuz bo‘g‘ozidagi tijorat kemachiligiga tahdid solish qobiliyatini yanada zaiflashtirishga va o‘tgan tunda Iordaniyada amerikalik harbiylarga hujum qilgan Islom inqilobi qo‘riqchilari korpusini jazolashga qaratilgan», – deyiladi shanba kungi bayonotda.
Qariyb olti soat o‘tib, qo‘mondonlik yana shunday bayonot berdi:
«AQSh hujumlarining ketma-ket sakkizinchi kechasi davomida Centcom kuchlari Eronning sohil razvedkasi va havo hujumidan mudofaa harbiy obektlari, dengiz obektlari, shuningdek, raketa va uchuvchisiz uchish apparatlari omborlariga muvaffaqiyatli zarba berib, Eronning harbiy salohiyatini zaiflashtirishda davom etdi. 17 iyul kuni Iordaniyada amerikalik harbiylarga hujum qilgan Islom inqilobi qo‘riqchilari korpusi kuchlariga ham zarba berildi».
Erondagi Mehr agentligi xabariga ko‘ra, AQSh mamlakat janubidagi Sirik shahri atrofiga zarba bergan, qurbonlar yoki infratuzilma obektlarida shikastlanishlar qayd etilmagan. Tasnim agentligi ma’lum qilishicha, Amerika harbiylari Iroq bilan chegara yaqinidagi Shodigon shahri yaqinidagi obekt bo‘ylab ham zarba bergan.
Mehr xabariga ko‘ra, Eron atom energiyasi tashkiloti AQShning Darxovanda qurilayotgan atom elektr stansiyasiga yo‘llagan zarbasini qoralagan, xabarda bu hujum aynan qachon ro‘y berganiga aniqlik kiritilmagan.
So‘nggi zarbalarga javoban Eron harbiylari yana Amerikaning Kuvaytdagi harbiy obektlari va texnikalariga – Al-Adiri lageri hamda Ali Al-Salom aviabazasiga zarba berdi, deb xabar qilgan Eron davlat televideniyesi yakshanba kuni armiya bayonotiga tayanib.
Shanba kuni Islom inqilobi muhofizlari korpusi Ali Al-Salom bazasidagi radiolokatsion stansiya yo‘q qilingani, shuningdek, Kuvaytdagi amerikalik harbiylarni qo‘llab-quvvatlash markaziga hujum qilinganini ma’lum qilgandi. Kuvayt neft korporatsiyasi o‘z obektlaridan biriga «Eronning ketma-ket zarbalari»dan keyin jiddiy shikast yetgani haqida xabar qilgan.
Bahrayn havo hujumidan mudofaa kuchlari ham yakshanba kuni Eron hujumini qaytardi, deb xabar beradi davlat televideniyesi. Qurbonlar yoki vayrongarchiliklar haqida xabarlar kelib tushmagan. Eron Kuvayt va Bahrayn bo‘ylab yangi zarbalar haqida ma’lumot bermagan.
AQShning Iordaniyadagi elchixonasi yakshanba kuni Qizil dengiz sohilida joylashgan Akabe shahri xalqaro aeroporti va porti tahdid tufayli evakuatsiya qilinganini ma’lum qildi, ammo Iordaniya hukumatiga ko‘ra, evakuatsiya haqida buyruq berilmagan va so‘nggi soatlarda ehtimoliy xafv qayd etilmagan.
17 iyul kuni Iordaniyada Eron ballistik raketalari va dronlari hujumini qaytarish chog‘ida ikki nafar amerikalik harbiy halok bo‘lgandi. Centcom rasmiy bayonotiga ko‘ra, yana bir harbiy xizmatchi bedarak yo‘qolgan, to‘rt nafari yaralangan.
Bu xabardan keyin Eron bilan urush davomida halok bo‘lgan amerikalik harbiy xizmatchilar soni 16 nafarga yetdi, yana 420 nafardan ortiq harbiy yaralangan, deya qayd etadi Reuters. AQSh mudofaa vaziri Pit Hegset X ijtimoiy tarmog‘ida shunday dedi: «Ularning qurbonligi bizning qat’iyatimizni mustahkamlaydi».
AQShning Erondagi ko‘priklar, elektr stansiyalari hamda boshqa infratuzilma obektlariga qilayotgan hujumlariga javoban Eron shanba kuni Saudiya Arabistonidagi nishonlarga, shuningdek, AQShning Fors ko‘rfazidagi boshqa ittifoqchilari ham hujum qilgan.
Shu kuni Eron oliy rahbari Mujtaba Xominaiyning navbatdagi bayonoti e’lon qilindi. Unda Qo‘shma Shtatlarga ishonib bo‘lmasligi, Tramp tomonidan imzolangan anglashuv memorandumi «hech narsaga arzimasligi» qayd etilgan. Xominaiy AQSh uchun «yanada og‘irroq oqibatlar» bilan tahdid qilgan. Uning o‘zi urush boshlanganidan buyon jamoatchilikka ko‘rinish bermayapti va Eron hukumati uning nomidan bayonot chiqarib kelmoqda.
Shanba kuni Erondagi nashrlar Bahrayndagi AQSh harbiy samolyotlari joylashgan shayx Iso aviabazasiga, shuningdek, razvedka ma’lumotlarini qayta ishlash markaziga zarba berilgani haqida xabar berdi.
Eron davlat televideniyesi bayonotiga ko‘ra, shanba kuni erta tongda Iordaniyadagi Amerika bazasiga raketa va dronlar orqali hujum paytida Amerikaning kamida ikkita qiruvchi samolyoti va yana uchta samolyot yo‘q qilingan.
Saudiya Arabistonida shanba kuni erta tongda Al-Xarja va Yanbu shaharlarida raketa hujumi tufayli aholidan xavfsiz joylarga yashirinish so‘ralgan. Bu so‘nggi uch oydan ko‘proq vaqt ichida Saudiya Arabistoni hududiga qilingan ilk hujum bo‘ldi. Lekin mahalliy rasmiylar bu zarba yuzasidan rasmiy izoh bermayapti, Erondagilar ham o‘z hisobotida bu hujumga to‘xtalmagan.
AQSh Markaziy qo‘mondonligi shu hafta boshida Eron kuzatuv punktlari, harbiy logistika infratuzilmasi, yer osti qurol-yarog‘ omborlari va dengiz obektlariga zarbalar berilganini ma’lum qilgandi.
Eron davlat televideniyesi xabar berishicha, shanba kuni erta tongda AQShning havo zarbalari oqibatida Ho‘rmuz bo‘g‘ozi yaqinida joylashgan Ho‘rmuzgon viloyatida uch kishi halok bo‘lib, sakkiz kishi yaralangan, shuningdek, ikkita ko‘prik va yo‘l tunneliga zarar yetgan.
Eron sog‘liqni saqlash vazirligi shanba kuni bergan bayonotga ko‘ra, so‘nggi uch hafta ichida AQSh zarbalari oqibatida 50 kishi halok bo‘lib, 500 dan ortiq kishi jarohatlangan.
Tehron Qo‘shma Shtatlarni Ho‘rmuz bo‘g‘ozi ustidan nazorat o‘rnatishga intilishda ayblamoqda.
AQSh bo‘g‘ozda erkin kemachilikni ta’minlashi va Eronga qarshi sanksiyalarni yumshatishi kerak bo‘lgan o‘zaro anglashuv memorandumi imzolanganidan bir oy o‘tib, dengiz blokadasini qayta tikladi. Tehron avvalroq Vashingtonni memorandumning bir necha bandlarini, jumladan, bo‘g‘oz orqali kemalar harakati uchun javobgarlikni Eronga yuklovchi bandlarni buzishda ayblab, Ho‘rmuz bo‘g‘ozi yana yopilishini e’lon qilgandi.
Shanba kuni Saudiya Arabistoni davlat televideniyesi tomonidan e’lon qilingan qo‘shma bayonotga ko‘ra, Yevropa Ittifoqi va Fors ko‘rfazi davlatlari Tehronni hech qanday shartlarsiz yoki yig‘imlarsiz bo‘g‘oz orqali kemalarning to‘siqlarsiz harakatlanishini ta’minlash uchun dengiz qatnoviga barcha hujumlar va aralashuvlarni darhol va so‘zsiz to‘xtatishga chaqirdi.
Islom inqilobi muhofizlari korpusi yakshanba kuni to‘rt kema Eronning ogohlantirishlarini e’tiborsiz qoldirib, AQSh ko‘magida «xavfli marshrut» orqali bo‘g‘ozidan o‘tishga uringani, keyinroq ikkita kema ortiga qaytgani, qolgan ikkitasi tomon dronlar uchib borgani haqida ma’lum qildi. Tafsilotlar keltirilmagan.
