Рамазон ҳайити кунини белгилаш масаласида изоҳ бериб ўтилди

Lifestyle 17 Июль 2015 14884

Ўзбекистон мусулмонлар идорасининг матбуот хизматида Муҳаммад Шариф Жуман муаллифлигида ёзилган мақолада айни вақтда ўзбекистонлик мусулмонлар томонидан Рамазон ойининг қачон тугаши бўйича бошланган муҳокамаларга жавобан изоҳ бериб ўтилди.

"Қачон рамазон рўзасининг бошланиши ва тугашининг, ҳаж тайин этилишининг шартлари бор. Рамазон рўзасининг бошланишини аниқлаш рамазондан бир ой олдин бошланади. Чунки олдин шаъбон ойининг биринчи куни аниқланиши лозим. Шаъбоннинг йигирма тўққизинчи куни шомдан олдин рамазон ҳилолини кўришга чиқиш вожиб бўлади. Агар шу куни ҳилолни ҳамма кўрса, эртаси куни рамазон рўзаси тутилади.

Рамазон ҳилолини ҳамма кўриши жуда кам бўладиган ҳолат. Ҳаво булутли ё чанг бўлганидан ҳеч ким рамазон ҳилолини кўрмаса, муфтий шаъбонни ўттиз кунга тўлдирилишини ва кейинги кун рамазон рўзаси бошланишини эълон қилади. Яъни, бу ҳолда рамазон рўзаси бошланишини фақат муфтий эълон қилади.

Курайбдан ривоят қилинади: “Умму Фазл бинт Ҳорис мени Шомга Муовиянинг олдига жўнатди. Шомга келиб, унинг ишини битирдим. Мен ҳали Шомдалигимда Рамазон ҳилоли кўриниб қолди. Биз уни жума кечаси кўрдик. Сўнг Мадинага келдим. Ибн Аббос мендан “Ҳилолни қачон кўрдинглар?” деб сўради. Мен: “Жума кечаси кўрдик”, дедим. У: “Сен ҳилолни жума кечаси кўрдингми?” деди. Мен: “Одамлар кўришди ва рўза тутишди. Муовия ҳам тутди”, дедим. У: “Биз эса шанба кечаси кўрдик. Энди ўттиз бўлгунча ёки ҳилолни кўргунча тутамиз”, деди. Мен: “Сизга Муовиянинг кўргани ва рўза тутгани етарли эмасми?” дедим. У: “Йўқ, Расулуллоҳ (соллаллоҳу алайҳи ва саллам) бизга шундай буюрганлар”, деди” (Имом Муслим ва Термизий ривояти).

Ҳаво булутли ё чанг бўлганида бир киши, шаввол ҳилолини кўрдим деб, эртанги куни оғзини очмаслиги лозим. Агар оғзини очса, бир кун қазо тутиб бериши вожиб бўлади. Агар бир қанча кишилар фалон юртда бугун рўзанинг ўттизинчи куни, эртага ҳайит, улар биздан бир кун олдин ойни кўриб, рўза тутишган экан, десалар, эртанги куни оғиз очилмайди, таровеҳ намози ҳам қолдирилмайди. Чунки улар, ўзлари ё бошқаларнинг шаввол ойи ҳилолини кўришгани ҳақида гувоҳлик беришмаган.

Ибодат масалаларида эҳтиёт бўлиш керак. Фалон юртда бугун ҳайит экан, деб оғизни очиб юбориш мумкин эмас. Зеро, рамазон рўзасининг бошланиши ҳам, тугаши ҳам муфтий эълон қилиши билан аниқ бўлади.

Шайх Юсуф Қаразовий айтади: “... Бир юрт ёки бир шаҳар фуқароларининг бир-биридан ажралиб, бир гуруҳи бугун рамазон деб рўза тутиши, бошқаси уни шаъбондан деб тутмаслиги, ой охирида эса, бир гуруҳи рўза тутиб, бир гуруҳи ҳайит қилиши қабул қилинмайдиган бир ҳолат.

Уламоларнинг бу масаладаги иттифоқи шуки, ҳокимнинг ҳукми ёки бошлиқнинг қарори ихтилофли масалаларда ихтилофни тўхтатади. Агар бир мусулмон юртда янги ой чиқишини аниқлашга масъул идора: олий маҳкама ёки фатво ҳайъати ёки диний ишлар бошқармаси ёки бошқаси рўза тутиш ёки рўзани очиш бўйича қарор чиқарса, ўша юрт мусулмонлари бунга итоат қилишлари, бўйсунишлари керак. Чунки бу яхшилик йўлидаги итоатдир. Гарчи бу бошқа юртда тасдиқланган ишга хилоф бўлса ҳам. Чунки бу ҳукм “Ҳар бир юрт аҳли ўзлари янги ойни кўрадилар”, деган қарашга асосланган бўлади”, дейилади мақолада.

Кун янгиликлари
Банкдаги конвертация машмашаси: «Рўйхатда йўқлар»га хизмат йўқми?
16:50 / 22.08.2017 47932 Ўзбекистон
Ёдгор Саъдиев мудраган ижод аҳли, тирикчиликка айланган ижод, ёш актрисалар ва тўйлар ҳақида 
10:33 / 22.08.2017 64447 Маданият
Фарғона вилояти ҳокими Сўх тумани, уй-жой муаммоси, табиий газ ва аҳолининг бошқа муаммолари ҳақида (видео)
20:30 / 21.08.2017 34943 Жамият
Artel Technical School «Келажак мактаби» ўқув нархларини пасайтирмоқда!
20:02 / 21.08.2017 19946 Жамият
Халқ таълими вазири билан очиқ суҳбат: янги вазирлик, 10-синф, пахта терими, коррупция ва йиғди-йиғдилар
23:29 / 20.08.2017 75709 Жамият
Ногиронлик ва мазлумлик исканжасида: бир аёл яхшилар саховатидан умидвор 
15:55 / 18.08.2017 60451 Жамият
Оқ коала ижтимоий тармоқларда сенсацияга айланди
19:05 79 Жаҳон
Инсон органлари, тўқималари ва ҳужайраларини трансплантация қилиш ҳақидаги қонун лоийҳаси муҳокамага қўйилди
Австралия қаҳрамони 2 миллион боланинг ҳаётини сақлаб қолди (фотожамланма)
19:01 311 Жамият
Деҳлида Ўзбекистон-Ҳиндистон бизнес-форуми бўлиб ўтди
Кўпроқ янгиликлар