Бугунги мураккаб вазиятда дунё тинчлиги, хавфсизлик ва барқарорлик давлатлар ҳамда миллатларнинг ўзаро ишончи, ҳамжиҳатлиги ва дўстона алоқаларни мустаҳкам ўрнатишига боғлиқ бўлиб қолди. Ижтимоий-сиёсий, маданий-иқтисодий муносабатларнинг ижобий ўзанда ривожланишигина глобал муҳитда, интеграцияланган шароитда яшашга кўникиб улгурган инсониятни бугунги танг вазиятдан олиб чиқиши мумкин. 1991 йилда мустақил давлат сифатида дунё саҳнасига чиққан мамлакатимиз президенти Ислом Каримов бошчилигида ана шу йўлдан, яъни тенглик, дўстлик ва ҳамжиҳатлик тамойилларига асосланган сиёсатни юритган ҳолда дадиллик, қатъият билан олға интилмоқда. Шу вақтга қадар кўплаб маротаба юртимиз ҳар қандай можаро, зиддият ва инқирозларни тинчлик йўли билан, умуминсоний мезонлар, халқаро қонун-қоидалар асосида ҳал этиш тарафдори экани маълум қилинган ва мана шу позиция собитқадамлик билан ҳимоя этилмоқда.

Жанубий Корея ҳам худди шу йўлда тобора тараққий этиб бораётган яна бир тинчлик, эзгулик ва ҳамжиҳатлик мамлакати ҳисобланади. Таъкидлаш жоизки, ўзбек ва корейс миллатларининг ўхшашлик, умумийлик жиҳатлари бисёр. Бизларни тил жиҳатдан Олтой тиллар оиласи бирлаштириб турган бўлса, ҳудуд жиҳатдан бир қитъа, бир минтақа – Евроосиё ва шарқ умумийлаштириб туради. Тарихий, маданий жиҳатдан ҳам кўплаб уйғунликларни кўриш мумкин. Жафокаш корейс халқи ҳам ўзбеклар сингари ўтмишда кўп бор босқинчилар зулми остида яшашга, уларга қарши қон ва жон курашини олиб боришга мажбур бўлган. Ана шундай қийинчиликлар эвазига бўлса керак, корейслар ҳозирги тинч ва фаровон муҳитда ҳам ўзларининг меҳнатсеварлиги, тиришқоқлиги билан ажралиб туради, янгиликларга қўл уриб, турмуш тарзини янада фаровонлаштиришга интилиб яшайди.

Юртимиз мустақилликка эришганидан кейин Жанубий Корея 1991 йил 30 декабрда Осиё — Тинч океан минтақаси давлатлари орасида биринчи бўлиб Ўзбекистон мустақиллигини тан олди. 1992 йилнинг 29 январь куни эса икки мамлакат ўртасида дипломатик муносабатлар ўрнатилди. Шу кундан буён Ўзбекистон ва Жанубий Корея ўртасидаги муносабатлар ҳар бир соҳада ижобий руҳда, муваффақиятли тарзда ривожланиб бораяпти.

1992 йилнинг 19 июнида Ўзбекистон Республикаси Президенти Ислом Каримов Корея Республикасига давлат ташрифи билан борди. Мазкур ташриф икки мамлакат, икки миллат ўртасидаги иқтисодий, савдо, маданий-техникавий алоқаларга асос солди. Айнан мана шу сафар вақтида “Ўзбекистон ва Жанубий Корея ўртасида давлатлараро муносабатлар ва ҳамкорлик тўғрисида”ги деклорация имзоланди. Савдо-иқтисодий айирбошлаш, Ўзбекистон иқтисодиётини ривожлантиришга маблағ сарфлайдиган Жанубий Корея ишбилармонларига бериладиган кафолатлар тўғрисидаги қатор шартномалар имзоланди. Маданият, таълим, оммавий ахборот, саёҳат, спорт соҳаларида ҳамкорлик қилишнинг узоқ муддатга мўлжалланган режалари белгилаб олинди. Жанубий Кореядаги ДЭУ корпорацияси раҳбарлари билан Андижон вилоятининг Асака шаҳрида автомобиль заводи қуришга келишиб олинди.

1992-1996 йилларда “ЎзДЭУавто” Ўзбекистон-Жанубий Корея қўшма корхонасини қуриш, лойиҳалаштириш ишлари олиб борилди. 1996 йилнинг 25 март куни заводнинг илк маҳсулоти ишлаб чиқарилди.

Мамлакатларимиз ҳамкорлик кўлами савдо, сармоя, экспорт-импорт, ёқилғи-энергетика, кимё, транспорт ва логистика, автомобилсозлик, тоғ-кон саноати, енгил саноат, озиқ-овқат, қишлоқ хўжалиги, ахборот технологиялари ва телекоммуникациялар, тиббиёт, туризм, фан-таълим ва маданият каби кўплаб соҳаларни қамраб олган.

Ҳозирги кунда Ўзбекистонда жанубий кореялик инвесторлар билан ҳамкорликда ташкил этилган 412 та корхона, ушбу мамлакатдаги 81 компаниянинг ваколатхона ишламоқда. Ўзбекистонга киритилган инвестициялар ҳажми эса 6 миллиард доллардан ошиб кетди. Корея Республикаси Ўзбекистоннинг асосий ташқи савдо ҳамкорларидан бири ҳисобланади. Юртимиз ташқи савдосининг 7,8 фоизи айнан Жанубий Кореяга тегишли бўлиб, 2014 йили ўзаро товар айирбошлаш ҳажми 2 миллиард доллардан ошди.

Икки мамлакат ўртасидаги муносабатлар тўғрисида сўз кетганида, маданият ва таълим соҳасидаги ҳамкорликлар тўғрисида алоҳида тўхталиб ўтиш жоиз. 1992 йилдан бери Тошкентда Корейс таълим маркази фаолият кўрсатиб келаяпти. Бир нечта университет ва институтларда корейс тили ва маданияти марказлари очилган. 13та олий таълим муассасаси, 28та мактаб ва лицейда корейс тили ўргатилмоқда. Ўзбекистон университетлари Жанубий Кореядаги ўттиздан зиёд олий ўқув юрти ва илмий ­ишлаб чиқариш ташкилотлари билан ҳамкорлик қилиб келмоқда.

Ўзбекистон билан Жанубий Корея ўртасида ахборот коммуникация технологиялари соҳасидаги ҳамкорлик Тошкент шаҳрида Инха университети филиалининг ташкил қилиниши билан давом эттирилди. Шу мақсадда 2014 йил 24 мартда президентимизнинг “Тошкент шаҳрида Инха университетини ташкил этиш тўғрисида”ги қарори, 27 мартда эса Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг “Тошкент шаҳридаги Инха университетининг фаолиятини ташкил этиш ва моддий-техника базасини шакллантириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги қарори қабул қилинди. Бугун замонавий, халқаро талабларга мос шароитларда ўзбекистонлик ёшлар компьютер ва дастурий инжиниринг йўналиши бўйича билим олмоқда.

Ижтимоий соҳадаги ҳамкорлик алоқаларида Корея халқаро ҳамкорлик агентлиги (KOICA)нинг ўрни беқиёс бўлмоқда. Жумладан, KOICAнинг 2012 йилдан бери ЎзДЖТУ ва Жаҳон иқтисодиёти ва дипломатияси университетида (ЖИДУ) амалга оширилаётган 1,3 млн долларлик лойиҳаси доирасида профессионал таржимонларни тайёрлаш соҳасидаги тизимга солинди. 2015 йил июнь ойида ЖИДУда Компьютер ёрдамида имтиҳон олиш ва профессионал таржимонларни тайёрлаш маркази очилган бўлса, сентябрь ойида ЎзДЖТУда профессионал таржимонларни тайёрлаш аудиторияси ишга туширилди.

Маданият соҳасидаги ҳамкорлик кўлами ҳам йилдан-йилга кенгайиб бормоқда. Жумладан, шу йилнинг 19-24 октябрь кунлари Тошкент, Навойи ва Урганч шаҳарларида бўлиб ўтган “Korean week 2015” маданият ҳафталиги доирасида кинофестиваль, болалар ва ўсмирлар учун футбол ҳамда корейс халқ амалий санъати бўйича маҳорат дарслари, тасвирий санъат танлови ташкил этилди.

Таъкидлаш жоизки, бугунги кунда кореслар ўртасида ҳам ўзбек тили, миллий урф-одатларимиз, маданиятимиз ва санъатимизга катта қизиқиш билдирганлар жуда кўпчиликни ташкил қилади. Жанубий Кореянинг Тэгу ва Пусан чет тиллари университетларида ўзбек тили ўргатилмоқда.

Илдизлари дўстлик, шерикчилик ва шарқона қадриятлардан куч олаётган икки мамлакат ўртасидаги муносабатлар келгусида ҳам жадал тараққий этаверади.

Муаллиф: Санжар Саид