Ортиқча вазн туфайли ҳаётдан кўз юмаётган америкаликлар сони ошиб бормоқда

Жамият 08 Декабрь 2016 7560
Фото: © Flickr / Steve Baker

Касалликларни назорат қилиш ва уларнинг олдини олиш марказларининг (АҚШ соғлиқни сақлаш ва ижтимоий хизматлар вазирлигининг бўлими) дастлабки маълумотлари бу мамлакатдаги ҳаёт давомийлигининг қисқаришидан далолат беради. Уларга кўра, америкаликларнинг 2015 йилдаги ўртача ҳаёт давомийлиги 78 ёшу 9,5 ойга тенг. Бу 2014 йилги кўрсаткичга қараганда бир ойга камдир, сабаби - 2015 йилда ўлим кўрсаткичларининг 2,7 миллионгача ўсганлиги (2014 йилга нисбатан 86 000га кўп). 

2015 йилда ўлим кўрсаткичининг ўсишига асосан юрак-қон томир касалликлари натижасида ҳаётдан кўз юмувчи кишилар сонининг ортиши сабаб бўлган. Шунингдек қандли диабет, буйрак ва ўпка касалликлари натижасида вафот этганлар сони ҳам 2014 йилга нисбатан анча юқори. Бундан ташқари, 2015 йилда ўз жонига қасд қилиш ҳолатлари ҳам кўпайган. Ўлим кўрсаткичи камайган ягона касаллик - саратон бўлди. 

Мутахассислар бу борада бир фикрга келишмаган. Уларнинг аксарияти бунга "ортиқча вазн эпидемияси"ни сабаб қилиб кўрсатишмоқда. Ортиқча вазнга эга кишиларнинг юрак-қон томир тизими юрак хуружи (инфаркт), фалаж (инсульт) ва шу каби касалликларга мойил бўлади. Бироқ вазн билан боғлиқ бўлмаган тенденциялар ҳам бор: ўз жонига қасд қилиш ва гиёҳванд моддалар истеъмоли натижасида ҳаётни тарк этаётганлар сони ўсиб бормоқда. 

Экспертларнинг таъкидлашича, Америка соғлиқни сақлаш тизими — даромад даражаси худди шундай бўлган мамлакатлар орасида у қадар муваффақиятли ҳисобланмайди. У ерда кутилаётган ҳаёт давомийлиги Куба кўрсаткичлари билан бир хил. Бунга АҚШ тиббиётининг ёмонлиги эмас, мамлакатнинг аксарият аҳолиси камбағаллиги сабабдир. Шу боис улар кубаликлардан фарқли ўлароқ, ҳар доим ҳам керакли даволаниш муолажаларини ололмайдилар. Тиббий суғурталар барча харажатларни қопламайди, миллионлаб америкаликлар эса умуман суғуртага эга эмаслар. 

Умуман олганда, ижобий янгиликлар ҳам бор. Яхши таъминланган ёки олий маълумотли америкаликларда ўлим ҳолатлари кўпайиши кузатилмаган. Ўлим сонининг кескин ўсиши аҳолининг фақат камбағал қатлами орасида кузатилмоқда. 

 

Кун янгиликлари
Давлат ва ОАВ: Ахборот майдонида монополияга чек қўйиш вақти келди
22:00 / 16.08.2017 9710 Ўзбекистон
«Биринчи зарбада тиззаларигача, иккинчи зарбада белларигача». Лотин ва кирилл атрофидаги гаплар
17:30 / 16.08.2017 45156 Ўзбекистон
Кун.uz офис изламоқда
15:48 / 06.08.2017 40796 Lifestyle
Бухоро вилоят ҳокими ичимлик суви ва бозорлардаги гўшт таъминоти юзасидан баёнот берди
17 ёшли онанинг 2 ёшли боласини машинада қолдириши ҳалокатли якун топди
Ўқишга кира олмадингизми? Ташвишланманг, талаба бўлишингиз мумкин 
16:32 2513 Жамият
Етакчи брендлар Франкфуртдаги мотор-шоуда қатнашишдан воз кечишди
16:08 498 Жамият
Конте ва «Челси» раҳбарияти ўртасидаги тушунмовчилик тафсилотлари маълум қилинди
16:03 1516 Спорт
“Менга ҳаловат йўлини кўрсатинг...”. Тўй қилиб қарзга ботган ота уламоларга юзланди
16:00 3541 Жамият
"Одноклассники" кайфият улашувчи сервисини ишга туширди
Кўпроқ янгиликлар