Mudofaa uchun 1 kishi hisobiga sarf: yetakchi davlatlar ro‘yxati

Yangi vizualizatsiya mudofaa sohasiga bir fuqaro hisobiga to‘g‘ri keladigan xarajatlar hajmi bo‘yicha yetakchi davlatlarni saralab ko‘rsatadi. U aholi soniga nisbatan qaysi mamlakatlar harbiy qudratga ko‘proq mablag‘ ajratayotganini, shuningdek AQSh qanday ko‘rinish olishini — sarflarni umumiy milliard dollarlar bilan emas, balki har bir inson hisobiga hisoblaganda yaqqol namoyon qiladi. Ma’lumotlar manbai — Stokholm xalqaro tinchlik muammolarini tadqiq etish instituti (SIPRI).

Birinchi o‘rinni Isroil egallaydi: u 2024 yilda mudofaa uchun har bir insonga qariyb 5000 dollar sarflagan. Bu ko‘rsatkich mamlakat doimiy xavfsizlik tahdidlariga duch kelishi, shuningdek majburiy harbiy xizmat mavjudligi bilan izohlanadi. Jahon miqyosida nisbatan kamtar umumiy harbiy budjetga — taxminan 47 milliard dollarga ega bo‘lishiga qaramay, aholi jon boshiga to‘g‘ri keladigan xarajatlar bo‘yicha u bilan tenglashadigan davlat deyarli yo‘q.

Reytingda unga yaqin o‘rinlarda boshqa kichik yoki iqtisodiy jihatdan rivojlangan mamlakatlar ham bor. Singapur har bir insonga 2500 dollardan ko‘proq sarflaydi — bu uning strategik joylashuvi va texnologik ustunlikka urg‘u berishi bilan bog‘liq. Norvegiya va Daniya ham birinchi o‘ntalikka kiradi: bunga yuqori daromadlar hamda NATO doirasida ortib borayotgan majburiyatlar sabab bo‘lmoqda.

Qo‘shma Shtatlar ikkinchi o‘rinni egallab, har bir aholiga qariyb 2900 dollar sarflaydi. Bu ulkan harbiy budjet va katta aholi soni uyg‘unligini aks ettiradi. Xitoy esa reytingda ancha pastda: umumiy harbiy xarajatlari 300 milliard dollardan ortiq bo‘lsa-da, aholi jon boshiga to‘g‘ri keladigan sarf atigi 221 dollarni tashkil qiladi.

Yevropaning yirik davlatlari — Germaniya, Fransiya va Buyuk Britaniya — ro‘yxatning o‘rta qismida joylashgan: ular mudofaa majburiyatlarini katta aholi soni va ijtimoiy xarajatlar bilan muvozanatlashtirishga intilmoqda.

Rossiya dunyoda 15-o‘rinda bo‘lib, har bir insonga 1026 dollar sarflagan.