«Ko‘z yoshisiz yolvorishga harakat qilaman. Bu - fojia»: tadbirkor ayolning Putin bilan muloqoti

Anastasiya Tatulova davlat rahbarini kichik biznesni qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar zarurligiga ishontirishga harakat qildi. Quyida Tatulova hamda Putinning muloqoti matni keltiriladi.

Tatulova: Men tadbirkorman, kompaniyam 10 yoshda, uchta inqirozni boshdan kechirdim. «Anderson» kompaniyasi - bu oilaviy kafelar, qandolat do‘konlari, bolalar uchun ko‘ngilochar narsalar va qandolatchilik fabrikalari tarmog‘i. Agar ikki hafta oldin men o‘rta biznes bilan shug‘ullangan bo‘lsam, bugun men mikrobiznesman. Buni shunchaki tushunish kerak.

Afsuski, men ishlayotgan sohada, bolalar uchun ko‘ngilochar narsalar va ovqatlanish joylari, inqiroz hammadan oldin sezildi. Bu fevral oyining oxiridayoq ko‘rindi, sababi onalar asabiylashgan va bu muhit paydo bo‘lganda, daromadimizning 40 foizini tashkil etadigan barcha bayramlar 100 foiz bekor qilindi. Bolalar istirohat bog‘larida hech kim ishlamayapti, ular ikki haftadan beri bo‘sh turganligini tushunish kerak. Biz ham deyarli bo‘shmiz. Men ertaga kompaniyam bilan nima bo‘lishini aniq bilmayman. Hozir sodir bo‘layotgan narsa - bu fojia. Men hatto chora-tadbirlar haqida ham aytmoqchi emasman. Kecha Andrey Removichning (bosh vazirning birinchi o‘rinbosari Andrey Belousov) oldiga choralar bilan keldim va ko‘p takliflar ishlab chiqilayotganligini angladim. Ularning barchasi ommaviy ravishda taklif qilindi va hukumat ularni eshitib, amalga oshirishi juda yaxshi.

Putin: Bizda o‘zaro aloqa mavjud.

Tatulova: Bu juda yaxshi. Men inqirozdan o‘tib olish haqida emas, balki bu ikki sohani keyinchalik tiklashga juda ko‘p vaqt ketishini aytmoqchiman. Bu oylab, ehtimol, yillab davom etishi mumkin. Men ko‘z yoshlarsiz yolvorishga harakat qilaman. Ammo, aslida, bu fojia.

Putin: Biz tushunyapmiz. Shuning uchun bugun uchrashdik. Kecha bayon qilingan chora-tadbirlarni butun jamoa tayyorladi.

Tatulova: Vaziyatning dahshati shundaki, ushbu sohalarda hech qanday xavfsizlik yostiqchasi yo‘q. Biznes amaldorlarning oldiga kelishi va «yordam» deyishi bema'nilik. Tadbirkor - o‘zini o‘zi qo‘llab-quvvatlashi kerak bo‘lgan va bu yostiqchaga ega bo‘lishi lozim bo‘lgan kishi, bu adolatdan. So‘nggi yarim yil ichida ushbu biznes bilan sodir bo‘lgan narsalar bu yostiqchani umuman yo‘q qildi. Haqiqatan ham sizdan hukumatga bizga berilgan va'dalarni amalga oshirish haqida talab qo‘yishingizni so‘rayman.

Putin: Qanday va'dalar?

Tatulova: Birinchisi va eng muhimi - soliq tizimida har ikkala sektor uchun zarur bo‘lgan o‘zgarishlar. Sohaning barcha xususiyatlari - 30 foizdan 40 foizgacha - bu QQS to‘lanmaydigan ish haqi fondi. Soha umumiy ovqatlanish joylari va bolalar markazlaridagi ovqatlanish joylari bo‘yicha tayyorlaydigan mahsulot - bu 10 foiz. Biz deyarli nol holatda 20 foiz QQS to‘laymiz, ya'ni biz bu pullarning hammasini o‘z cho‘ntagimizdan olamiz. Ilgari bu 18 foiz edi, hozir 20 foiz. Biz kerakli joylarga boryapmiz, so‘rayapmiz. Soliq idorasi bilan gaplashdik, ular: «bu bizga aloqador emas» deyishdi. Iqtisodiy rivojlanish vazirligida: «Ha, biz tarafdormiz, ammo soliq qarshi», deyishdi. Men hamma narsani tushunaman, lekin biz rivojlana olmaymiz-ku. Nega buni keyinroq qabul qilish mumkin emas? Buni hoziroq, shoshilinch ravishda amalga oshirish kerak, chunki biz qaror qabul qiladigan vaziyatga tushib qoldik: yoki bankrot bo‘lamiz, yoki yana kurashamiz.

Putin: Ya'ni, biz inqirozni yengib o‘tganimizdan keyin ham bu vaziyat qanday rivojlanishini eshitishni xohlaysiz?

Tatulova: Albatta. Sababi, biz hozir buni ko‘rib chiqamiz va kerakli xulosaga kelamiz. Biz bu bir foizli rentabellik bilan yashadik, endi bizda qarzlar va salbiy rentabellik bor. Bu hozirgi kunda odamlar uchun bankrotlikka yordam beradigan eng mashhur talab. Bizni tushuning, boshqa yo‘l yo‘q.

Putin: Yaxshi. Bu murakkab suhbat bo‘ladi. Chunki fundamental narsalar mavjud. Bizning iqtisodchilarimiz, moliyachilarimiz soliqqa tortishda barcha turdagi istisnolar sonini ko‘paytirishning keragi yo‘qligini ta'kidlaydi, aks holda bu soliq biznesining barchasi parchalanib ketadi, u samarali ishlamaydi, turli xil istisnolardan nafaqat siz kabi halol tadbirkorlar, balki boshqalar ham foydalanadi. Shunga qaramay, siz haqsiz, siz barcha qiyinchiliklarni yengib o‘tgandan keyin hayotingiz, ishingiz va biznesingiz qanday rivojlanishini tushunishingiz kerak. Men buni tushunaman.

Tatulova: Iltimos, sizdan o‘tinib so‘rayman. Buni ishlatadigan vijdonsiz odamlar borligi haqidagi bu gaplar. Kechirasiz, bizda juda samarali mexanizm mavjud - Federal soliq xizmati. Bugungi kunda bu eng ishlaydigan tuzilma. Ular o‘shalarni topib, chora ko‘rishsin.

Putin: Yaxshi.

Tatulova: Chunki biz hozir zarba ostidamiz, afsuski, biz - soliq to‘laydigan, ko‘rinadigan odamlar. Ular kabobchilarning oldiga bormaydi, ba'zi xususiy tadbirkorlarga murojaat qilmaydi. Ular ko‘rinadigan joyga boradi. Biz hozirda kichik va o‘rta biznesga yordam haqida gaplashmoqdamiz. Men bu muhimligini tushunaman. Ammo o‘ylab ko‘raylik. Bizda, «Anderson» kafeda, 2 000 kishi, «Shokoladnitsa»da - 30 ming kishi. Biz ular muhim emas deb o‘ylaymizmi? Faqat kichik va o‘rta biznesni ko‘rib chiqish imkonsiz. Zarar ko‘rgan sohalarni butunlay ko‘rib chiqish kerak. Ham yirik, ham o‘rta biznes bunday soliq dahshati tufayli kichik biznesga qaraganda ko‘proq zarar ko‘rmoqda. Yana bir muhim savol. Mana, men hatto kichik va o‘rta biznes reyestriga kiritilmaganman, bilasizmi nima uchun? Chunki menda ishlaydigan odamlar ko‘p, shuning uchun menga yordam kerak emas. Qanday qilib? Bu shunchaki ko‘p odam shug‘ullanadigan soha. Restoranga ikki ofitsiantni qo‘yib qo‘ya olmayman, 20ta kerak. Oshxonada ham 20ta oshpaz bo‘lishi kerak, bilasizmi? Odamlar uchun ushbu cheklovni olib tashlash kerak, bu sohalarda u ishlamaydi. Biz uchun ham, fitnes uchun ham ishlamaydi. Bunday qilish mumkin emas, biz hatto reyestrga kiritilmaganmiz. Sizning yordamingiz hozir bizga hattoki yetib kelmaydi. Keling, zarar ko‘rgan sohalarni umumiy ko‘rib chiqaylik. Iltimos.

Putin: Biz shunday qilyapmiz, sakkizdan ortiq soha, kichik va o‘rta korxonalar mavjud. Biz sohalar bo‘yicha ko‘ryapmiz. Shunaqa.

Tatulova: Ammo yiriklari ham bormi, ularga ham hozir yomon.

Putin: Biz yiriklarini ham ko‘rib chiqmoqdamiz. Shuningdek, ular berilgan imtiyozlardan foydalanadi.

Tatulova: Rahmat. Yana so‘ramoqchiman. Bu ham muhim masala va deyarli bankrot bo‘lganligimiz fonida, u unchalik muhim ko‘rinmasligi mumkin. Ammo biz kutgan gilotina qani, u bizga va'da qilishganiga bir yil o‘tdi.

Putin: 1 yanvar kunidan ishlashi kerak.

Tatulova: Vladimir Vladimirovich, menga prezident bilan bahslasholmaysiz, deb aytishdi, lekin ozgina bahslashsam bo‘ladimi? Sizga u ishlab ketishi haqida aytayotgan odamlarni safarga yuboring. Ularni menga amaliyot o‘tash uchun jo‘nating. Men ularga gilotinasi qanday ishlayotganini ko‘rsataman. U ishlamayapti.

Putin: U hali yo‘q, 2021 yil 1 yanvardan boshlab ishlashi kerak.

Tatulova: Bilasizmi, yana kutish ilojsiz. Men tushunmayapman, nega Iqtisodiyot vazirligi allaqachon variant bergan sanitariya normalari va qoidalarini o‘zgartirish uchun...

Putin: Men hamkasblarim bilan ham gaplashyapman va ularga xuddi shu savolni beryapman, nega avvalroq qilinmadi. «Odamlar bizni zaharlashini xohlaysizmi?» - javob berishadi ular. «Yo‘q», deyman. «Unda biz har bir qadamimizning oqibatlarini diqqat bilan ko‘rib chiqishimiz kerak».

Tatulova: Siz ulardan qattiqroq so‘rang.

Putin: O‘zingiz taklif qilganingizdek, ularni sizning oldingizga yuborsam-chi. Men hazillashayotganim yo‘q, hayot qanday ekanini ko‘rish ular uchun foydali bo‘ladi, deb o‘ylayman.

Tatulova: Men ham hazillashayotganim yo‘q. To‘g‘ri, odamlarni yerga tushirish kerak, chunki u yerdan hech narsa ko‘rinmaydi.

Putin: Kelishdik. Ularni sizning oldingizga yuboraman. Faqat siz ularni qattiq urishmang, xo‘pmi?

Tatulova: Men urishmayman, lekin ular meni ham to‘sib qo‘ymasliklari kerak. Keyin odamlar kelib: «Siz buni aytdingizmi?», deb gapirishi bor.

Putin: Siz bundan tashvishlanmang.

Tatulova: Kichik va o‘rta biznes toifasiga kiritish mezonlarini esa albatta ko‘rib chiqish kerak.

Putin: Eshitdim. Bu juda muhim masala. Aslida, siz aytayotgan narsa tizimli muammo.

Tatulova: Tizimli, uni hal qilish kerak, allaqachon pishib yetilgan. Bunday gaplar uzr. Ehtimol, erkin rejimda gilotina ishlab ketishini kutish, yana bir yil kutish mumkindir. Ammo, keling hozir. Kelasi oydan ishlasin. Kritik vaziyatda biz bilan bog‘liq vaziyatga aloqador qarorlarning tezligi juda muhimdir. Odamlarni qisqartirish haqida va'da berishning hojati yo‘q - prokuraturaga yuboriladi. Bilasizmi, menga baribir, buni qilsam - jinoiy javobgarlik, buni qilsam - jinoiy javobgarlik, boshqa vaziyatda - men bankrotman.

Putin: Odamlarni qisqartirsangiz hech kim prokuraturani yubormaydi. Bu yerda mening chap tomonimda o‘tirgan ayol aytyapti, odamlarni ishdan bo‘shatish qiyin, vijdon yo‘l qo‘ymaydi. Ammo, vijdondan tashqari iqtisodiy jihatlar ham mavjud. Keyin, kerak bo‘lganda, ularni boshqa joydan yollash kerak. Mana masala nimada. Shuning uchun ishdan bo‘shatish bilan juda ehtiyot bo‘lish lozim.

Tatulova: Shuning uchun siz va Andrey Removich gapirayotgan maqsadli yordam, u hozir ish haqini subsidiyalash to‘g‘risida qaror qabul qilinganligini aytdi, biz qanchalik azob chekayotganimizni tasavvur qila olmaysiz. Ya'ni, biz bu odamlarni yolladik, ularga o‘rgatdik, chunki o‘quv tizimi ham yo‘q. Shuning uchun biz uchun buni iloji boricha tezroq qilish juda muhimdir. Shu tezlik juda muhim, sababi har kuni odam faqat bitta qarorni qabul qilmoqda: bankrot bo‘lish yoki yana kurashish. Shuning uchun, kechiktirish haqida gapirmang. Men shuning asl ma'nosini tushunmoqdaman, keyinchalik biron narsani qayta tuzish haqida. Biznes hozir buni eshitmaydi. Ayting: hozir biz bu juda yomon ekanligini tushunyapmiz. Kechiktirish emas. Kechiktirishni «ta'til» so‘zi bilan almashtirish kerak, iltimos, yolvorib so‘rayman. Bu juda muhim. Federal soliq xizmati sizga boshqa soliqqa tortish bazasi vujudga kelishini aytmoqda, shuning uchun sizga aytaman, u vujudga kelmaydi, chunki soliq to‘laydigan hech kim qolmaydi. Shuning uchun, iltimos, ularga hozir kechiktirish haqida gapirmaslik kerakligini tushuntiring. Yarim o‘lchovlar hozir to‘g‘ri kelmaydi. Hozir odamlarga aytilishi kerak bo‘lgan narsa bor: «Shunday bo‘ladi, keling birga chiqish yo‘lini qidiramiz». Biz tayyormiz. Bilasizmi, har qanday inqiroz qandaydir qayta qurish uchun juda yaxshi narsa. Ehtimol, bunday payt kelgandir. Biznes va hukumat o‘rtasidagi munosabatlar hech qachon bunchalik yengil bo‘lmagan. Men xomashyo biznesi qandayligini bilmayman, lekin yerdagi biznes uchun hech qachon oson bo‘lmagan. Ehtimol, biz birga vaziyatdan chiqib ketish yo‘lini izlaydigan payt kelgandi. Biznes va davlat o‘rtasidagi munosabatlarning yangi tizimi paydo bo‘ladi. Biz tayyormiz, yordam berishga tayyormiz.

Putin: Men bu ishni tashkil qilmoqchiman. Shuning uchun, men sizni onlaynga o‘tkazmadim, to‘g‘ridan-to‘g‘ri tinglashni xohladim.

O‘z navbatida, Forbes’ning yozishicha, Rossiya hukumati koronavirus tufayli iqtisodiy vaziyatning yomonlashuvidan ko‘proq zarar ko‘rgan to‘qqizta soha ro‘yxatini tuzdi. Ular birinchi navbatda yordam berish mo‘ljallanmoqda.

Bildirilishicha, payshanba kuni Vladimir Putinning tadbirkorlar bilan uchrashuvida ishtirokchilarga ushbu ro‘yxatni o‘z ichiga olgan hujjat ko‘rsatilgan.

Ro‘yxatda quyidagilar keltirilgan:

Aviatashuvlar, aeroportlar, avtotashuvlar;

Madaniyat, ko‘ngilochar soha;

Jismoniy tarbiya-sog‘lomlashtirish faoliyati va sport;

Sayyohlik agentliklari va turistik xizmatlar ko‘rsatuvchi boshqa tashkilotlar faoliyati;

Mehmonxona biznesi;

Umumiy ovqatlanish;

Qo‘shimcha ta'limni tashkil etish, nodavlat ta'lim muassasalari;

Konferensiya va ko‘rgazmalar tashkillashtirish;

Aholiga maishiy xizmat ko‘rsatish (ta'mirlash, yuvish, tozalash, sartaroshxona va go‘zallik salonlari).