Abu Bakr Muhammad ibn Al-Abbos al-Xorazmiy o‘gitlaridan

Sababsiz uzr gunohdir, ishonch yo‘qolishi bilan qilingan takalluf haqoratdir. 

G‘azab hurmatni unutadi, yaxshiliklarni ko‘mib yuboradi va gunohsizlar uchun jinoyatlar vujudga keltiradi. 

Inson ehsoni bilan, ehson sultoni bilan, sulton zamoni bilan, zamon imkoni bilan, imkon esa makonini belgilab berishi bilan.

Dunyo — sovchisi ko‘p kelin, podshohlik—xaridorga serob bir mol. 

Kishilarga ma'lum bo‘lmasa ham, haqiqat haqiqatdir, ko‘r ko‘rmasa ham, kunduzi kunduzidir. 

Unutilgan joyda esga tushirish (bo‘ladi), erk berilgan joyda qoziga ro‘para bo‘linadi. 

Nafs o‘z tuzilishiga moyildir, qush o‘z zotiga tortadi. 

Olijanob (kishi) zafarining karomati (shundaki), agar qo‘lga kiritsa, (boshqalarga) beradi, pastkash zafarining qabihligi shundaki, qo‘lga kiritsa, yana (ko‘proq) kiritishni istaydi. 

Dangasaning hojatida unga hamroh bo‘lma, qancha sodiq kishilar boshqaning fasodi bilan buzilib ketadilar. 

Kosa va cho‘ntakning ikkalasini (barobar) to‘ldirishga hukm qilinmagan, kosani to‘ldirish uchun cho‘ntakni bo‘shatish kerak.

Qaramli kishi tahqirlansa ham azizdir. Karamli kishi go‘zallik bilan savdo qiladi, mol bilan savdo qilmaydi.

Dushmanlarga matonatni zohir qilish senga (lozim), o‘zingdagi sustlikni hech zohir etmagin, (u vaqtda) sen tahqirlanib qolasan. 

Rayhonni ko‘rganmisan? Ko‘karib turganda uni hidlashadi, qachon tusi o‘zgarsa, tahoratxonaga tashlab yuborishadi. 

Kitobga rashk (qilish) karamli ishlardan, balki u oilaga rashk qilishning hamshirasi. 

Agar er kishini xavotirlik ipi kishanlab qo‘ygan bo‘lsa, orzu-umid ulovi tomon qo‘zg‘ololmaydi. 

Karamli (kishi) go‘zallik bilan savdo qiladi, mol bilan savdo qilmaydi.

Olijanob (odam)ning himmati uning kambag‘allikdan himoya qiluvchisi va qismatiga qarshi quroldir. 

Iqror bo‘lgan kishiga (qilingan) avf qattiq turib talab qilgan kishiga (qilingan) avfdan tezroqdir. 

Dahr qarzdor, ehtimol u va'dasiga vafo qilar, zamona homilador, ehtimol u egizak tug‘ar. 

Muhabbat har qanday qimmat narsaning bahosidir va har qanday yuqori narsaning shotisidir.

Davr xoinlik qilgandan keyin vafo qiladi, sindirgandan keyin tuzatadi, gunohdan keyin tavba qiladi, haqorat qilgandan keyin taqdirlaydi. 

Qarindosh qarindoshning birodari, adib adibning bir daraxt ildizidan ko‘kargan shoxi. 

Qilich a'zoning quvvatiga qarab sanchiladi, ot esa mingan kishining holiga qarab chopadi. 

Rahbarlik (qilish) tobelarning ko‘pligiga bog‘liq, tobelarning ko‘p (bo‘lishi) xayru sahovatning ko‘p bo‘lishiga bog‘liq. 

Agar hokimiyatda adolat hukm surmasa, u inqirozga yuz tutadi. 

Karamli (kishi) uchun to‘siq yo‘qdir, uning oldidan eshik berkitilmaydi ham. 

Farovonlikka shukr (qilish) bolaga sabr (qilish) dan osonroqdir, salomatlikni saqlash dardni davolashdan yengilroqdir. 

Sultonnnng oz (narsasi) ham ko‘pdir, u bilan muomala qilish (uchun) ehtiyotkorlik va tadbir (kerak), uning (aybini) ochish aldanish va aldanishdir. 

Bo‘htonchidan ko‘ra unga quloq solgan kishi yomonroqdir, yomon matodan uni qabul qilgan kishi yomonroqdir. 

Muhabbat (suvidagi) xas-xashaklarga bardosh berilmasa va uning loyqa suvlarini ichilmasa, unda yaxshilik bo‘lmaydi. 

Xira ko‘zning gunohi zulmatni sevish va yorug‘likni yomon ko‘rishdan (iborat). 

Insonning kelib chiqishi taqozo qilgan narsaga qanday qilib u qarshilik qila oladi, tuprog‘i yomon bo‘lgandan keyin (qanday qilib) hosil yaxshi bo‘la oladi? 

So‘zning eng yaxshisi ziddiga qarshi chiqilishidan rohatlanish, hazil va jiddiyligidan xursand bo‘lishdir. 

Iqboldan qalinroq satri-avrat bo‘lmaydi, ishonchdan qulayroq shofe bo‘lmaydi. 

U tufayli yig‘lash mumkin bo‘lmagan kaltak uning eng og‘ritadiganidir, bolaning eng kuchlisi uni shikoyat yengillashtirolmaganidir. 

Dalil ko‘rsatishdan mag‘lub bo‘lgan (kishi) hamma narsani aytib beradi, g‘arq bo‘layotgan esa har bir ipga osilishga urinadi. 

Chopqir ot urilsa qoqiladi, keskir shamshir zo‘r-zo‘rakay (urilsa), kesmaydi, rostgo‘y til yolg‘on so‘zlasa, tutilib qoladi. 

Ehson eshigi unga kirishni xohlaganlar uchun ochiqdir, muruvvat qilishni xohlagan kishi uchun uning ihota qilingan joyi bemalaldir. 

Ehtiyotsiz (qilingan) dori-darmon kasallikdir, unga hojat tushgandagina shifo bo‘ladi. 

Ota-onalar ikki xil: tug‘ilish otasi va ta'lim berish otasi; birinchisi jismoniy hayot sababli, ikkinchisi ruhiy hayot sababli.

Manba: Qadriyat.uz