Президентимиз Ислом Каримов “Юксак маънавият – енгилмас куч” асарида таъкидлаганидек, ҳар қайси халқ ёки миллатнинг маънавиятини унинг тарихи, ўзига хос урф-одат ва анъаналари, ҳаётий қадриятларидан айри ҳолда тасаввур этиб бўлмайди. Бу борада, табиийки, маънавий мерос, маданий бойликлар, кўҳна тарихий ёдгорликлар муҳим омил бўлиб хизмат қилади. Мустақиллик йилларида миллий анъана ва қадриятларимизни асраб-авайлаб, келажак авлодга бекаму кўст етказишга алоҳида эътибор қаратилмоқда.
Ўзбек халқ миллий ўйинлари ўзининг узоқ ўтмиши, бой тарихига эга бўлган, аждодлардан авлодларга мерос сифатида ўтиб келаётган, маънавий бойлигимиз, қадриятларимиздан саналади. Мамлакатимиз мустақилликка эришган дастлабки кунлардан бошлаб, миллий қадриятларимиз, анъана-ю удумларимиз, шу жумладан, халқ ўйинларини қайта тиклашга катта эътибор қаратилди.
Спортнинг анъанавий турлари билан биргаликда миллий спорт турлари ҳамда халқ ўйинлари ҳам тобора ривожланиб бораётир. Бугунги кунда дунёнинг кўплаб мамлакатларида ўзбек кураши бўйича мусобақалар ташкил этилиб, спортнинг шу тури усталари ўртасида жаҳон чемпионати мунтазам ўтказиб келинаётгани Ўзбекистонда яшаётган ҳар бир фуқаро қалбини ғурурга тўлдиради. Аслида биз фахрлансак арзийдиган миллий спорт турлари жуда кўп. Уларнинг орасида “Турон” кураши, Ўзбек жанг санъати, улоқ, кўпкари, човгон, белбоғли кураш ва камондан ўқ отиш алоҳида эътиборга молик. Айниқса, охирги йилларда Ўзбек жанг санъатига бўлган қизиқиш кучайиб бормоқда. Бу спорт тури миллий руҳ билан суғорилган бўлиб, ёшларда абжирлик, эпчиллик каби хусусиятларни шакллантиришда, уларнинг ўткир зеҳнли ва кўркам қадди-қоматли бўлиб улғайишларида муҳим ўрин тутади.
Тарихга назар ташлайдиган бўлсак, ота-боболаримиз азал-азалдан инсонни жисмонан чиниқтирувчи, саломатликка ижобий таъсир этувчи машқларга жиддий эътибор қаратишганини кўрамиз. Масалан, кўпкари мусобақаси ҳар бир иштирокчидан чавандозлик маҳоратидан ташқари жисмоний куч, ўткир зеҳн ва етти ўлчаб бир кесиш салоҳиятига эга бўлишни талаб қилади. Аждодларимиз шунга мос равишда тайёргарлик кўриб, ҳам руҳий, ҳам жисмоний ўсишга эришганлар. Умуман олганда, миллий спорт турларининг барчаси ота-боболаримизнинг яшаш тарзи, маданияти ва дунёқарашидан келиб чиққан ҳолда ривожланган. Ўша кезларда кимдир чавандоз, кимдир қиличбоз, яна кимдир мерган сифатида танилган. Шунингдек, турли ўйинлар ва машқлар туфайли аждодларимизда ҳар қандай ҳолатдан олиб чиқадиган чаққонлик, яккама-якка олишувга хос уқув шаклланган.
