KUN.UZ “Соғлом ҳаёт” лойиҳаси орқали бугунги кунда одамлар орасида энг кўп учраётган касалликлар тўғрисида маълумот беришда давом этади. Кунлар совий бошлагани сари юқумли касалликлар авж олади. Ана шундай дардлардан бири - менингит. Хўш, менингит қандай касаллик? Келиб чиқиш сабаблари, юқиш йўллари ва даволаниш усуллари нималардан иборат? Ушбу касалликка чалинмаслик учун қандай жиҳатларга эътибор бериш керак? Профессор, невролог Бахтиёр Ғафуров билан мазкур мавзуда суҳбатлашдик.

Менингит қандай касаллик?

Менингит – мия пардаларининг ўткир яллиғланиши билан кечадиган юқумли касаллик. Менингитнинг оғир турлари болалик даврида кўп кузатилади. Катта ёшдагиларда менингит кам учрайди ва бироз енгил кечади. Касаллик мавсумийлиги ва эпидемияларнинг йиллик даврийлиги қайд этилган. Менингит учун энг характерли бўлган давр ноябрдан апрелгача ҳисобланади, бу ҳаво ҳароратининг ўзгаришлари, овқат рационидаги чеклашлар ва витамин етишмаслиги, совуқ ҳаво туфайли кишиларнинг кам шамоллатиладиган хоналарда йиғилиши туфайли юз беради. Организмнинг хусусиятлари ва ижтимоий сабабларга кўра, хавф гуруҳига 5 ёшгача бўлган болалар ва 25-30 ёш оралиғидаги эркаклар киради.

Видео: TasIX

Видео: YouTube

Касалликнинг келиб чиқиш сабаблари

Инфекцион этиологияли касаллик сифатида бошланадиган бирламчи менингит патоген микроорганизмлар туфайли келиб чиқади. Менингит ривожланишига туртки бўладиган вируслар ва бактериялар турли йўллар билан юқади, улардан энг кенг тарқалгани:

  • Ҳаво-томчи: патоген йўталиш пайтида ва акса урганда шиллиқ ва сўлак орқали ҳавога тарқатиш;
  • Маиший алоқалар: бемор ёки касаллик ташувчиси билан тўғридан тўғри алоқа қилиш, битта маиший воситалардан фойдаланиш (идишлар, сочиқ, тиш чўткаси);
  • Гигиена қоидаларига амал қилинмаганда орал-фекал йўл орқали: озиқ-овқатни ювилмаган қўллари билан қабул қилиш, ишлов берилмаган, ювилмаган сабзавот, мева, кўкатлар ва ҳоказо озиқ-овқатларни истеъмол қилиш;