СССР фуқаро авиацияси тарихида юз берган 150 дан ошиқ авиаҳалокатларнинг йигирмага яқини Ўзбекистон ҳудудида содир бўлган.
Жумладан, 1989 йилда Навоий вилояти ҳудудида Ту-254 қулаб тушган ва 200 киши ҳалок бўлган. Бу собиқ иттифоқда содир бўлган энг йирик авиаҳалокат ҳисобланади.
1970 йилда Самарқанд шаҳри яқинида Ил-18 самолёти билан содир бўлган ҳодиса ҳам йирик авиаҳалокатлардан бири бўлган – унда 92 киши ҳалок бўлган. Ўшанда ҳалокатга аэропорт ва самолётдаги ускуналарнинг эскиргани ҳамда диспетчер ва учувчиларнинг хатоси сабаб бўлган деб топилади.
Ил-18 самолётларининг тарихи
Ил-18 самолёти Сергей Илюшин бошчилигидаги конструкторлик бюроси томонидан 1950-йилларда ясаб чиқилган. Ил-18нинг илк синов парвози 1957 йилда ўтказилган. Мазкур самолётлар 1958 йилдан 1978 йилгача серияли тарзда ишлаб чиқарилган.
Ил-18 самолётларидан йўловчи ва юкларни ташишда ҳамда ҳарбий соҳада фойдаланишган. Унинг турли модификациялари 73 нафардан 111 нафаргача йўловчи ўрнига эга бўлган.
Бу самолётлар ўртача соатига 625-650 километр тезликда парвоз қилган. Уларга турбовинтли тўртта двигател ўрнатилган. Ил-18 самолётларида модификацияларига қараб 5 нафардан 10 нафаргача экипаж аъзолари бўлган.
Ўтган асрнинг 60-йилларида Ил-18 фуқаро авиациясида хизмат қилган энг яхши самолётлардан бири бўлган. У 1958-59-йилларда узоқ масофага учиш, баландликка кўтарилиш ва юк кўтариш бўйича 20 дан ортиқ жаҳон рекордини ўрнатган.
Кейинчалик, фуқаро авиацияси тараққий этиб, бошқа турдаги мукаммалроқ самолётлар ишлаб чиқарила бошлагач, Ил-18 ўз ўрнини уларга бўшатиб беради.
Ил-18 самолётларидан жами 527 дона ишлаб чиқарилган. Уларнинг бир қисми хориж давлатларига ҳам сотилган. Бугунги кунда ҳам бир нечта давлатларда Ил-18 самолётларидан турли мақсадларда фойдаланиб келишмоқда.
Ил-18 самолёти билан ҳам кўплаб авиаҳалокатлар содир бўлган. Aviation Safety Network маълумотларига кўра, илк парвозни бошлаган вақтидан 2019 йилгача 100 дан ортиқ Ил-18 самолётлари ҳалокатга учраган. Уларда жами 2 501 киши ҳалок бўлган.
