Харитада СССР, табиийки, «ёвузлик салтанати» сифатида тасвирланган, Хитой эса «яхши коммунистлар» қабилида. Ғарбий Европа — «социалистлар ва пацифистлар», шунингдек, «бизнинг ракеталаримиз» турган жой сифатида. Яна «Тэтчер ерлари» ҳам бўлган. Яқин Шарқ — «бизнинг нефтимиз» бўлган, Форс кўрфази эса — «бизнинг кўлимиз». Ушбу харита Америка президентининг жўн қарашлари устидан беозор ва масхараомуз кулгини билдирган, аслида. Тўғри, баъзи бир ўта консерваторларга бу харита ёқиб тушган, чунки уларнинг атрофдаги дунё ҳақидаги тасаввурларини аниқ акслантирган.
География билан боғлиқ тарих
Энди 40 йил олдинга ўтамиз.
Россия президенти Владимир Путин навбатдаги директив ҳужжат — Ташқи сиёсат концепциясини имзолади. У 44 саҳифага сиғдирилган зерикарли маълумотларни ўқиб уқишга сабри етмайдиганларга сайёрадаги турли давлатлар ва қитъаларнинг жойлашувига ўта специфик қараш тақдим этади.
Дунё марказида, табиийки, «цивилизация-мамлакат» деб аталган Россия турибди. Кейингилари янада ажойиб. Концепциянинг асосий бўлимларидан бири «Россия Федерацияси ташқи сиёсатининг минтақавий йўналишлари» деб аталади ва тавсифнинг географик принципини назарда тутади. Унда Кремл ўзининг шахсий, новаторлик географиясини тақдим этган. Яъни Россия «яқин хориж» давлатлари билан ўраб олинган ва Кремл бу ерда можароларни бостириш ва «рангли инқилоблар»га қарши курашишга бел боғлаган.
Буларнинг барчаси «Евросиё қитъаси»га жойлаштирилган ва қизиғи, унда Европа тилга олинмаган. «Евросиё»да Москва «умумқамровли шериклик ва стратегик ҳамкорлик»ка эга бўлган Хитойга, шунингдек, «имтиёзли» шериклик қилинаётган Ҳиндистонга кенг ўрин берилган. Евросиёда Россия «ЕОИИ, ШҲТ ва Жанубий-Шарқий Осиё давлатлари Ассоциацияси (ASEAN)га таянган ҳолда барча давлатлар, минтақавий ташкилотларнинг салоҳиятларини бирлаштириш воситасида Катта Евросиё шериклиги — кенг интеграцион контур яратиш»га ҳозирланмоқда, шунингдек, ЕОИИ ҳамда Хитойнинг «Бир белбоғ — бир йўл» ташаббусининг ривожланиш режаларини бирлаштирмоқчи.
Одам тушунадиган тилга таржима қилинганда: Москва трансқитъавий транспорт коммуникациялари ва ўзаро манфаатли товар айирбошлашни ташкиллаштирмоқчи. Юклар ғояга кўра йирик бозор бўлмиш Европага етказилиши керак, аммо «Евросиё қиъаси» концепцияси муаллифлари Европани харитага умуман жойлаштиришмаган. Тушунарли сабабларга кўра, санкциялар ва иҳоталаниш шароитида Россиядан у ерга товарлар кира олмайди. Янги географияга кўра, «Евросиё қитъаси»га «Осиё-Тинч океани минтақаси» ҳам киради (лекин концепция бу минтақага Япония, Жанубий Корея ва АҚШни қўша олмайди). Бу минтақа ўзаро манфаат доирасида дўстлашиш назарда тутилаётган ASEAN давлатлари билан чекланган.
