Америкада вице-президентликка номзодлар қандай танланади? Камала Ҳаррис ва Доналд Трампнинг шериклари Тим Уолз ва Жеймс Дэвид Вэнснинг қарашларида қандай фарқлар бор? Kun.uz мухбири шу каби саволлар билан Иллинойс университетининг сиёсатшунослик бўйича докторанти Икромжон Тўхтасиновга мурожаат қилди.
— АҚШда президентликка номзодлар ўз вице-президентларини қандай тайинлайди?
— Президентликка номзодини қўйган номзодлар ўзларига вице-президентларни ҳам танлайди. Бу жараён одатда норасмий тарзда, узоқ муддат олади. Номзодлар ўз кўз остига олиб қўйган маълум бир шахслар бўлади, мана шу шахслар орасидан танлаб олишади. Бу жараёнда вице-президентликка номзод улар юритаётган сиёсат, сайловолди дастурларига қанчалик фойда бериши мумкин, агар сайланганда президентлик даврида қандай бирга ишлаш мумкин ва бошқа омилларни ҳисобга олишади.
Масалан, Камала Ҳаррис 6 та номзоддан 3 тасини қолдириб, якунда Миннесота губернатори Тим Уолзни танлади. Доналд Трамп ҳам олдида кўплаб вариантлар бўлган ҳолда Жеймс Девид Вэнсни танлади. Бу жараён тез содир бўлганга ўхшаб кўринади, аммо бу қарорга келиш ортида ҳар бир номзод устида анча бош қотирилади. Ва бу танловлар ортида айнан стратегик мақсадлар ётади.
— Вице-президентликка демократлар ва республикачилардан номзод Уолз ва Вэнс сиёсатининг фарқлари нимада?
— Тим Уолз 60 ёшда, Вэнс эса 39 ёшда. Доналд Трампнинг ёши катталигини ҳисобга оладиган бўлсак, анча кичик ёшли вице-президентни бежиз танламаганини тушуниш мумкин, бу сайловолди дастурини энергияга тўлдириш учун ва кейинчалик республикачилар партияси келажагини ўйлаб ҳам шундай қарорга келинган деб ўйлайман.
Камала Ҳарриснинг номзодига келадиган бўлсак, у 12 йил давомида Конгресснинг Вакиллар палатасида ишлаган. Кўп фойдали ислоҳотларни амалга оширган. Ҳозирда Миннесота губернатори сифатида фаолият юритмоқда.
Иккала номзод ҳам ижтимоий-иқтисодий ҳолати бир-бирига яқин оилалардан келиб чиққан. Уолз Небраскада туғилиб-ўсган, фермерлар оиласидан чиққан. Девид Вэнс эса Кентуккидан, кейинчалик Оҳаёда ҳам яшаган, аммо унинг оиласида ижтимоий-иқтисодий муаммолари етарли бўлган. Шу сабабли Вэнс оддий америкаликларни қийнайдиган муаммолар: одамларнинг ишини йўқотиши, келажакка бўлган умидлари пасайиши ва мигрантлар келиб, уларнинг ишларини олиб қўйиши кабилар ҳақида гапиради.
