Жаҳон | 22:52 / 22.05.2026
498
3 дақиқада ўқилади

Японияда 70 йиллик хато туфайли аллергик «портлаш» юз берди

Оммавий аллергия 1950-йилларда садр ва сарв ўрмонларини оммавий равишда экиш дастурининг оқибати бўлиб чиқди.

Фото: Getty Images

Японияда мавсумий аллергия муаммоси шиддат билан кучайиб бормоқда, у аллақачон миллий инқироз даражасига етди. Ҳисоб-китобларга кўра, аҳолининг тахминан 43 фоизида ўрта ва оғир аломатлар кузатилади ва бунинг сабаби 70 йилдан ортиқ вақт олдин жорий этилган ўрмон сиёсати деб айтилади, деб ёзди BBC.

Февраль ойида ижтимоий тармоқларда Япония ўрмонларида ҳавога тутунга ўхшаш қуюқ «булутлар» кўтарилган видеолар тарқалди. Аслида бу ҳар йили баҳорда ўрмонзорлардан ёппасига тарқалиб, шаҳарларга етиб келадиган гулчанг эди.

Шу сабабли, ҳар йили миллионлаб японлар ниқоб тақишга ва антигистамин дориларни қабул қилишга мажбур бўлмоқда, поллиноз ёки аллергик ринит эса соғлиқни сақлашнинг асосий муаммоларидан бирига айланди.

Бу ҳолатнинг сабаби Иккинчи жаҳон урушидан кейинги даврда, Япония энергия танқислиги туфайли ўрмонларнинг кенг миқёсда кесилишига дуч келган пайтга бориб тақалади. Яшил ҳудудларни тезда тиклаш учун ҳукумат асосан тез ўсувчи икки тур - япон садри суги ва хиноки сарвини экиш орқали оммавий ўрмонзорлаштириш дастурини ишга туширди. Бугунги кунда ушбу дарахтлар плантациялари мамлакат ҳудудининг қарийб бешдан бир қисмини - тахминан 10 миллион гектарни эгаллайди.

Нима учун гулчанг муаммо бўлиб қолди?

Айнан шу дарахтлар кўп миқдорда енгил гулчанг чиқаради, у шамол ёрдамида шаҳарларга осон тарқалади. Дарахтларнинг ёши (30 ёшдан ошган) билан унинг сони фақат ортиб бормоқда, бу эса аллергияларнинг ҳозирги чўққисига олиб келди.

Аллергия аломатларидан ташқари, беморлар уйқунинг бузилиши, диққатни жамлашнинг пасайиши ва астма ривожланиш хавфининг ошишига дуч келмоқда.

Касаллик варақалари ва истеъмол фаоллигининг пасайиши туфайли мавсумий иқтисодий йўқотишлар кунига тахминан 1,6 миллиард долларга баҳоланмоқда.

Ҳукумат 2023 йилдаёқ бу муаммони миллий деб тан олди ва 30 йил ичида чанг миқдорини 50 фоизга камайтириш режасини эълон қилди.

Чора-тадбирлар режасига суга плантацияларининг бир қисмини кесиш ва уларни янада хилма-хил ўрмонлар билан алмаштириш, шунингдек, гулчанг даражаси паст бўлган навларни экиш киради.

Бироқ, экспертлар ўрмонларни тўлиқ алмаштириш ўнлаб йиллар давом этиши мумкин бўлган ўта мураккаб вазифа эканини таъкидламоқда.

Сардор Юсупов
Тайёрлаган Сардор Юсупов
Kun.uz янгиликларини Google News'да кузатинг
+ Обуна бўлиш

Мавзуга оид