Тўқаев Қозоғистондаги ҳокимиятда кенг кўламли ўзгаришларни эълон қилди

1 июлдан Қозоғистонда ҳокимият тизимини кенг кўламли ислоҳ қилиш бошланади, деди республика президенти Қосим-Жўмарт Тўқаев парламент палаталарининг қўшма мажлисида.

«Эртага Қозоғистонда давлат бошқаруви тизимини кенг кўламли модернизация қилиш бошланади <...> Қозоғистон давлатчилигининг бутун «биноси»ни капитал таъмирлаш режалаштирилган», деди Тўқаев.

Қозоғистон президентининг сўзларига кўра, мамлакат мустақиллиги ва суверенитети ислоҳотлар пойдевори бўлиб қолади, давлат бошқаруви самарадорлигини ошириш эса ислоҳотларнинг асосий вазифаси бўлади.

Унинг таъкидлашича, ислоҳотлар натижасида институционал расмийлаштириш «кучли президент - нуфузли қурултой - ҳисобдор ҳукумат» формуласига эга бўлади. Ҳокимият тармоқларининг янгиланган мувозанати шароитида Қозоғистон президентлик бошқарув шаклини, давлат раҳбари эса Конституция, мустақиллик ва мамлакат бирлигининг асосий гарантияси ролини сақлаб қолади.

Президент олий мансабдор шахс ва олий бош қўмондон бўлиб қолади, барча ҳуқуқни муҳофаза қилиш органлари раҳбарларини тайинлайди, ички ва ташқи сиёсатнинг асосий йўналишларини белгилайди ва Қозоғистонни халқаро майдонда ифодалайди.

Модернизация парламент тизимини янада ислоҳ қилишни ҳам назарда тутади. Давлат раҳбари Қозоғистоннинг янги бир палатали парламенти бўлган қурултой ортиқча бюрократик тартиб-қоидалардан халос бўлиши кераклигини айтди.

Тўқаевнинг сўзларига кўра, қурултойга сайлов 2026 йил август ойида бўлиб ўтади. «Конституция кучга кириши билан бир палатали қурултойга сайлов ўтказиш тўғрисидаги фармонни имзолайман», деди у.

Қозоғистоннинг янги Конституцияси 2026 йил 1 июлдан кучга киради. У 15 март куни бўлиб ўтган республика референдумида маъқулланди: МСК маълумотларига кўра, давомат 73,12 фоизни ташкил этди, иштирокчиларнинг 87,15 фоизи ҳужжатни қўллаб-қувватлади.

Асосий ўзгаришлардан бири икки палатали парламентдан бир палатали парламентга ўтиш бўлади. Янги қонун чиқарувчи орган фақат партия рўйхати бўйича сайланадиган 145 депутатдан иборат бўлади. Шунингдек, Қозоғистоннинг янги Асосий қонуни вице-президент лавозимини жорий этади ва рус тилининг мақомини ўзгартиради.