Электр ҳар 100 километрга арзонроқ
6,9 литр ёнилғи ва бир литрининг нархи 11 500 сўм бўлган бензин сарфлайдиган Chevrolet Tracker 100 километрга тахминан 79 000 сўм сарфлайди.
12 кВт⋅соат электр сарфлайдиган BYD Yuan Up электр тармоғидаги йўқотишларни ҳисобга олганда, тахминан 13,6 кВт⋅соат энергия олади. Уй шароитида 1 кВт⋅соат электр энергияси 900 сўмдан бўлса, 100 километрга сарф-харажат тахминан 12 300 сўмни ташкил қилади.
Бироқ Yuan Up’нинг ўзи қимматроқ туради, шунинг учун харид вақтидаги нарх фарқини аввал тежамкорлик ҳисобига қоплаб олиш керак.
Юқори нарх тежамкорликни ортга суради
Tracker’нинг нархи 216 млн сўм атрофида, Yuan Up’ники эса 266,7 млн сўм. Фарқ 50 млн сўмдан ошади.
Йилига 15 000 километр юрилганда, беш йиллик умумий харажатлар деярли тенглашади:
Tracker: тахминан 284,5 млн сўм.
Yuan Up: тахминан 281,2 млн сўм.
Электромобил тахминан 4 йил 8 ойдан кейин арзонроқ туша бошлайди.
Қанча кўп юрилса, харажат шунча тез қопланади
Машина учун бир марта тўланади, ёнилғи учун эса доимий равишда пул сарфланади.
Юриш масофаси кам бўлса, электромобил беш, ҳатто ўн йилда ҳам ўзини қопламаслиги мумкин. Йилига 25 000–50 000 километр юрилганда эса тежамкорлик ўзини оқлайди.
Шунинг учун бир хил модел кам юрадиганлар учун фойдали бўлмаслиги, аммо такси учун анча тежамкор вариант бўлиши мумкин.
Қувватлаш жойи натижага таъсир қилади
Автомобилни уйда қувватлаш оммавий қувватлаш станцияларидагига қараганда анча арзон. Аммо унинг нархи уйдаги умумий электр истеъмоли ва қўлланадиган тариф босқичига боғлиқ.
Шунинг учун автомобил билан электр энергияси учун тўланадиган ҳисоб-китоб ва автомобилсиз тўланадиган ҳисоб-китоб ўртасидаги фарқни ҳисоблаш тўғрироқ бўлади.
Агар тезкор қувватлаш станцияларидан тез-тез фойдаланилса, электромобил ҳаракатланиш харажатлари бўйича бензинли автомобилдан арзонроқ бўлиши мумкин. Аммо унинг ўзини қоплаш муддати узаяди.
Метан электромобилдан кўра фойдалироқ бўлиши мумкин
Метанда юрадиган автомобил оддий бензинли автомобилдан асосан газ ускунаси ҳисобига қимматроқ бўлади.
100 километрга 7,5 м³ метан сарфланса ва 1 м³ метан нархи 5 800 сўм бўлса, 100 километрлик сафар тахминан 43 500 сўмга тушади.
Бу электромобилни уйда қувватлашдан қимматроқ, аммо бензинда юришдан арзон. Шу билан бирга, метанда юрадиган автомобилнинг ўзи электромобилга қараганда анча арзон бўлиши мумкин.
Шунинг учун сафар харажати бўйича электр кўпинча устун бўлса, автомобилни сотиб олиш ва ундан фойдаланишнинг умумий харажати бўйича метан фойдалироқ.
Газ ускунаси ҳам ўзини қоплаши керак
Айтайлик, газбаллон ускунасини ўрнатиш 4,8 млн сўм туради. Агар метан ҳар 100 километрда тахминан 35 000 сўм тежаса, у ҳолда ускуна харажати тахминан 14 000 километрдан кейин қопланади.
Қоплаш муддати ускунани ўрнатиш нархи, автомобилнинг сарфи ва ёнилғи нархига боғлиқ.
Машина нархи двигател туридан муҳимроқ
Фақат ёнилғи нархини солиштиришнинг ўзи етарли эмас.
Электрда ҳар бир километр арзонроқ бўлса ҳам, метанда юрадиган ҳамёнбоп Cobalt электр кроссовердан арзонроқ тушиши мумкин.
Шунинг учун калкулятор қуйидагиларни алоҳида кўрсатади:
- автомобил сотиб олиш харажатлари;
- 100 километр қиймати;
- танланган муддат давомидаги умумий харажатлар;
- харажатлар қопланиш нуқтаси.
Фарқ катта бўлмаса, қулайлик ҳал қилувчи аҳамиятга эга
Агар беш йиллик харажатлар ўртасидаги фарқ атиги бир неча миллион сўмни ташкил этса, молиявий жиҳатдан аниқ ғолибни белгилаш қийин.
Бундай ҳолатда қувватлаш имконияти, метан «заправка»лардаги навбатлар, автомобилнинг юриш масофаси, сервис ва кундалик фойдаланишдаги қулайлик муҳимроқ аҳамият касб этади.
Кўпроқ қайси вариант фойдали бўлади?
Электромобил кўпинча юриш масофаси катта бўлганда, уйда қувватланганда ва автомобилдан узоқ муддат фойдаланилганда фойдали бўлади.
Метан автомобил нархи арзонроқ, юриш масофаси катта ва «заправка» қулай бўлганда тежамкор вариант ҳисобланади.
Пропан бензинга нисбатан харажатларни камайтиради, аммо метанга қараганда тежамкорлиги пастроқ.
Бензин юриш масофаси кам ва автомобилдан қисқа муддат фойдаланиш режалаштирилганда оқилона танлов бўлиши мумкин.
Мутлақ ғолиб йўқ
Электромобилни қувватлаш деярли ҳар доим арзон, аммо уни сотиб олиш ва сақлаш ҳар доим ҳам арзон тушавермайди.
Метан сафар қиймати бўйича электр энергиясидан ортда қолиши мумкин, лекин машинанинг ўзи арзон бўлгани учун умумий харажат бўйича устун келиши мумкин. Пропан ўртада, бензин эса кам юрадиганларга мос келади.
Натижа бешта асосий кўрсаткичга боғлиқ: автомобил нархи, ёнилғи сарфи, юриш масофаси, энергия нархи ва фойдаланиш муддати.
Қандай ҳисоб-китоб қилдик?
Калкулятор автомобил нархи, газ ускунаси, ёнилғи ёки электр, техник хизмат ва қўшимча харажатларни биргаликда ҳисоблайди.
Қайси вақтда қайси вариант бошқасидан арзонроқ бўлишини аниқлаш учун ҳисоб-китоб ойлар кесимида амалга оширилади.
Барча дастлабки маълумотларни ўзгартириш мумкин. Аниқ натижага эришиш учун машина нархини, автомобилнинг амалдаги ёнилғи сарфини ҳамда ўзингиз кўпроқ фойдаланадиган ёнилғи ёки қувватлаш нархини киритиш тавсия этилади.
Kun.uz ҳисоб-китоблари · 2026 йил август