Электромобилни қувватлаш қанчага тушади ва у қачон ўзини қоплайди?

Электромобилни қувватлаш қанчага тушади ва у қачон ўзини қоплайди?

Электромобилнинг бензинли автомобилдан асосий устунлиги тежамкорлигида. Агар BYD Song Plus EV’ни уйда қувватласангиз, 100 км тахминан 18 400 сўмга тушади. Chevrolet Cobalt АИ-92 бензинида худди шу масофага 92 000 сўм сарфлайди, яъни 5 баравар кўп. Биз payme билан биргаликда уй зарядлаш тизими фойдали эканлигини ва уни ўрнатиш учун қанча маблағ сарфланишини аниқлашга қарор қилдик.

Аммо уйда қувватлаш ҳам осонмас. Хусусий уйда зарядлаш қурилмасини бир неча кунда ўрнатиш мумкин, кўп қаватли уйлардаги хонадон эгалари эса қўшнилар, РЭС ва бошқарув компанияси билан келишишига тўғри келади. Электромобилни қаерда зарядлаш, бу қанчага тушиши, қандай станция сотиб олиш ва уни қандай улаш ҳақида сўз юритамиз.

Сиз қуйидагиларни билиб оласиз

● Электромобилни қаерда зарядлаш
● Зарядлаш қанчага тушиши
● Электромобил қанча вақт заряд олиши
● Қандай зарядлаш станциясини сотиб олиш кераклиги
● Хусусий уйда станцияни қандай ўрнатиш кераклиги
● Кўп қаватли уйда яшасангиз, қандай зарядлаш кераклиги
● Уйда зарядлаш қачон ўзини қоплаши

Электромобилни қаерда зарядлаш мумкин?

Хусусий уйи ёки автотураргоҳда жойи борларга осон: у ерда ўз зарядлаш станциясини ўрнатиш мумкин. Қолганлар шаҳарда зарядлайди. Вариантлар бир нечта:

● Алоҳида зарядлаш станциялари. Тошкентдаги йирик тармоқлар — TOK BOR, Megawatt Energy, Urban Power, ND Charger ва Voltauto. Пойтахтда фақат 20 кВтдан юқори қувватли тезкор зарядлаш қурилмаларининг ўзи тахминан 1 300га яқин.

● Ёнилғи қуйиш шохобчалари, савдо ва бизнес марказлари, меҳмонхоналардаги станциялар. 2024 йилдан бошлаб янги савдо-кўнгилочар марказлар, бизнес марказлари, меҳмонхоналар ва ёнилғи қуйиш шохобчалари ПП-444-сон қарорга мувофиқ зарядлаш қурилмалари билан жиҳозланиши шарт.

● Дилерлар ва автосервислардаги станциялар. Баъзан ўз мижозлари учун зарядлаш бепул бўлади

Зарядлаш учун оператор иловасида тўлов қилинади: баланс тўлдирилади, станция ва сиғим танланади. Иловалар банк карталари ва тўлов сервисларини қабул қилади.

Деярли ҳар бир тармоқнинг ўз иловаси бор: унда балансни тўлдириш, станция ва улагични танлаш мумкин. Агар станцияда QR-код бўлса, тўловни оператор иловасисиз, payme’да кодни сканерлаш орқали амалга ошириш мумкин. Қувватлаш ва электр энергияси учун тўлов учун payme 1% кешбэк беради, уни payme plus обунасига сарфлаш мумкин.

Электромобилни зарядлаш қанчага тушади?

Уйда. 2026 йил 1 июндан бошлаб аҳоли учун электр энергияси босқичма-босқич тариф асосида ҳисобланади. Ҳар бир нарх фақат ўз босқичидаги ҳажм учун амал қилади:

● ойига 200 кВт·соатгача: 1 кВт·соат учун 650 сўм;
● 201–500 кВт·соат: 900 сўм;
● 501–1 000 кВт·соат: 1 100 сўм;
● 1 000 кВт·соатдан ортиқ: 1 600 сўм.

Марказлашган электр плиталаридан фойдаланиладиган уйларда дастлабки босқичлар икки баравар арзон: 325, 450 ва 550 сўм.

Машинаси бўлмаган оддий хонадон ойига тахминан 200 кВт·соат электр энергияси сарфлайди ва биринчи босқич доирасида қолади. Ойига 1 250 км юрадиган электромобил яна тахминан 205 кВт·соат қўшади ва бу энергиянинг барчаси иккинчи босқич — 900 сўмдан тўланади. Шунинг учун зарядлашни 650 сўмдан ҳисоблаш нотўғри: автомобил учун 1 кВт·соат 900–1 100 сўмга тушади, квитанцияга эса ойига тахминан 184 000 сўм қўшилади.

Буни ўз ҳисобингизда текшириш энг осони payme’да, "Менинг уйим" бўлимида. У ерга электр энергияси учун шахсий ҳисоб-китобни қўшиш мумкин ва баланс иловада газ, сув ва алоқа хизматлари ёнида кўринади.

Машина сотиб олишдан бир ой олдинги ва қувватлашнинг биринчи ойидан кейинги суммани таққосланг: фарқ уйдаги қувватлаш нархидир. Агар ҳисобдаги пул тугаб қолса, бу дарҳол кўринади ва уни ўша бўлимнинг ўзида тўлдириш мумкин.

Song Plus EV шаҳарда 100 кмга тахминан 18 кВт·соат сарфлайди. Электр тармоғидан зарядлашда кабел ва автомобил зарядлаш қурилмасининг қизиши туфайли энергиянинг яна тахминан 12 фоизи йўқолади. Натижада 100 км учун розеткадан тахминан 20,5 кВт·соат олинади, бу иккинчи босқич бўйича 18 400 сўмни ташкил қилади.

Шаҳарда. Станциялардаги нархларни операторларнинг ўзи белгилайди. Секин зарядлаш 1 кВт·соат учун тахминан 1 950 сўм, тезкор зарядлаш эса 2 200–2 850 сўм туради. Демак, тезкор станцияда 100 км 41 700–54 000 сўмга тушади, бу уйдагидан 2,3–2,9 баравар қиммат.

2026 йил феврал ойида ҳукумат оммавий станцияларда ҳайдовчи 1 кВт·соат учун атиги 300 сўм тўлаши, қолган қисмини эса давлат Soliq иловаси орқали қайтаришини ваъда қилди. Сентябр охири ҳолатига кўра, тўловлар ҳақида қарор йўқ, фақат Энергетика вазирлиги лойиҳаси бор.

Song Plus EV уйда зарядланганда 100 км 18 400 сўмга тушади

Автомобилингиз ва босиб ўтадиган масофангизни танланг. Қуйидаги барча ҳисоб-китоблар унга мослашади.

Ҳамкор

Сизнинг машинангизда 100 км қанча туради

Автомобилни танланг, мақоладаги барча ҳисоб-китоблар унга мослашади.

Ойлик масофа, км

шаҳарда ўртача 1 250 км атрофида

Уйда зарядланганда 100 км йўл 18 400 сўмга тушади. Бу бензин харажатидан 5 баравар арзон.

Барча зарядлаш уйда. Автомобилсиз хонадон ойига 200 кВт·соат сарфлайди. Зарядлашдаги 12 фоизлик йўқотиш ҳисобга олинган.

Уйдаэнг арзонтариф босқичлари бўйича18 400 сўм

Тезкор станция2 200 сўм/кВт·соат41 700 сўм

Chevrolet Cobalt, АИ-928 л, нархи 11 500 сўм92 000 сўм

Chevrolet Cobalt, метан8 м³, нархи 5 750 сўм46 000 сўм

Нега уйда 650 сўмдан эмас

Электр ва коммунал хизматлар учун payme орқали тўлангТўлаш

Kun.uz ҳисоб-китоблари · сентябрь 2026 · қийматларни ўзгартириш мумкин

Таққослаш учун: Cobalt’да 100 км маҳаллий АИ-92 бензинида тахминан 92 000 сўм, метанда эса тахминан 46 000 сўм бўлади. Нархи бўйича метан шаҳар станцияларига энг яқин, аммо қишда метан қуйиш шохобчалари узилишлар билан ишлайди.

Квитанциянгиз қандай ўзгаришини кўринг:

Тариф зинапояси

Нега уйда электр энергияси 650 сўмдан ҳисобланмайди? Зарядлашга сарфланган энергия хонадоннинг одатий истеъмолига қўшилади ва юқорироқ тариф босқичларига ўтади.

Автомобилсиз хонадон, ойига200 кВт·соат

хонадон ҳозир қанча сарфлайди, квитанцияда кўрсатилган

автомобилсиз хонадонавтомобиль: 0 кВт·соат

05001 0001 600 кВт·соат

Ҳисобланмоқда…

Электр ва коммунал хизматлар учун payme орқали тўлангТўлаш

Kun.uz ҳисоб-китоблари · сентябрь 2026 · қийматларни ўзгартириш мумкин

Электромобил қанча вақт қувват олади?

Электромобилни ўзгарувчан ва доимий ток билан зарядлаш мумкин.

Доимий ток тўғридан-тўғри аккумуляторга боради, 60 кВт ва ундан юқори қувватли тезкор шаҳар станциялари шу тарзда ишлайди.
Уй тармоғидан келадиган ўзгарувчан ток эса аввал автомобил ичига ўрнатилган борт зарядлаш қурилмаси томонидан ўзгартирилади.

Айнан борт қурилмаси кўпинча уйда зарядлаш тезлигини чеклайди. Хитойда ишлаб чиқарилган электромобилларнинг аксариятида, жумладан BYD’да, унинг қуввати 6,6–7 кВт. Шу боис бундай автомобил учун уйга 22 кВтлик кучли станция ўрнатишдан маъно йўқ: у 7 кВтлик станция тезлигида зарядланади. Zeekr’да 11 кВтлик борт қурилмаси бор.

Мисол учун 71,8 кВт·соат батареяга эга Song Plus EV’ни оламиз ва ишлаб чиқарувчилар тавсия қилганидек, уни 20 %дан 80 %гача зарядлаймиз. Бу тахминан 43 кВт·соат. Уни қуйидагича зарядлаш мумкин:

● 16 амперлик оддий розеткадан кўчма зарядлаш қурилмаси орқали 14 соатда. Бир кечада бундай зарядлаш тахминан 135 км масофага етарли энергия қўшади;
● 7 кВтлик девор станциясидан тахминан 7 соатда. Бир кечада бу тахминан 260 км масофага етарли бўлади;
● 11–22 кВтлик уч фазали станциядан ҳам 7 соатда, чунки автомобил 6,6 кВтдан ортиқ қувватни қабул қилмайди;
● 60 кВтлик тезкор шаҳар станциясидан тахминан бир соатда.

Қандай қувватлаш станциясини сотиб олиш керак?

Хитойда ишлаб чиқарилган машина учун деярли ҳар доим 7 кВтлик девор станцияси етарли. Агар кам, кунига 50 кмгача юрсангиз, розеткага уланадиган кўчма зарядлаш қурилмаси етарли. У кўпинча автомобил билан бирга берилади.

Сотиб олишдан олдин зарядлаш люкчаси остидаги сиғимни текширинг. Хитойдан олиб кирилган автомобилларда бу деярли ҳар доим хитойча GB/T бўлади. Европа ва Америка версияларида Type 2 ёки Type 1 бўлади, улар учун бошқа станция ёки 700–750 минг сўмлик адаптер керак.

Биз Тошкентда OLX’даги зарядлаш станциялари ҳақидаги 340 та эълонни кўриб чиқдик ва уйда фойдаланишга мос бўлган 78 тасини қолдирдик. Сотувчилар сўраётган нархлар қуйидагича:

Зарядлаш станцияси	Нархи, сўм
Кўчма зарядка 3,5 кВт	500 000–1 800 000
Девор станцияси 7 кВт, машина билан келадиган «оригинал»	900 000–5 900 000
Бошқа брендларнинг девор станцияси 7 кВт	1 800 000–5 500 000
Уч фазали станция 11–22 кВт	4 600 000–7 700 000
Кучланиш стабилизатори	3 200 000–9 200 000

OLX’даги 7 кВтлик станцияларнинг учдан икки қисмини BYD, Leapmotor, Dongfeng, GAC, Zeekr ва Li Auto’нинг «оригинал» станциялари ташкил қилади. Эгалари уларни машина билан бирга олади ва кўчма зарядлаш қурилмасидан зарядласа, сотади. Кўпинча станциялар очилмаган бўлади. Бошқа брендларнинг станциялари қимматроқ, аммо уларнинг кўпчилигида илова ва қувватни созлаш имконияти бор.

Станцияни машина билан бирга дилердан ҳам сотиб олиш мумкин. Салонларда уни кўпинча ўрнатиб ҳам беришади.

Сотиб олиш вақтида сотувчидан қуйидагиларни сўранг:

сиғим сизнинг машинангизга мос келадими?
станция паст кучланишда ишлайдими?
уйда автоматлар ишлаб кетса, токни созлаш мумкинми?
электр ўчгандан кейин у ўзи автоматик равишда ишга тушадими?
станция табличкасида қандай қувват кўрсатилган?
агар станция карта орқали ишга тушса, комплектда карта борми?
кафолат ва чек борми?

Хусусий уйда зарядлаш станциясини ўрнатиш

Хусусий уйда барчаси ажратилган қувватга бориб тақалади. Кўплаб уйларда у 5–10 кВт бўлади. Агар бир вақтнинг ўзида плита, кондиционер ва бойлер ишласа, машина эса 7 кВтлик станциядан зарядланаётган бўлса, умумий қувват 12–14 кВтга етади ва автоматлар бунга дош бермайди.

Нима қилиш керак?

1. my.gov.uz сайтида ариза бериш. Хизмат «20 кВтгача бўлган электр тармоқларига уланиш учун техник шартларни олиш» деб номланади. Кадастр рақами ва шахсий ҳисоб рақами керак бўлади. Бож базавий ҳисоблаш миқдорининг 0,09 қисми, 2026 йил 1 сентябрдан бу 39 600 сўмни ташкил этади. Ариза 3 кун ичида кўриб чиқилади.

2. РЭСдан қўнғироқ бўлишини кутиш. Ходим нима учун қувват кераклигини аниқлайди ва техник шартлар кўрсатилган шартномани юборади.

3. Электрикни чақириш. У тақсимлаш шитидан алоҳида линия ўтказади, автомат, УЗО ва кучланиш релесини ўрнатади, ерга улашни амалга оширади ва станцияни ўрнатади.

4. Стабилизатор керак-керак эмаслигини ҳал қилиш. Хусусий секторда кечқурун кучланиш кўпинча пасаяди ва станция хатолик режимига ўтади. Стабилизатор сотиб олишдан олдин электрикдан кучланишни ўлчашни сўранг.

Қурилма нималардан иборат?

Девор станцияси остидаги стабилизатор кечқурун кучланиш пасайганда уни барқарорлаштиради. Станция ёнидаги шитда кучланиш релеси: экранда 224 волт.

OLX’да усталар деярли ҳамма жойда ўрнатиш учун «100 доллардан бошлаб» ҳақ олади, бу тахминан 1,2 млн сўм. Ustabor сервиси блогига кўра, электр симларини кучайтириш билан бирга «калити билан» ўрнатиш 7–15 млн сўмга баҳоланади.

Алоҳида ҳисоблагичнинг шахсий ҳисобварағи бўлади. Уни Payme’даги "Менинг уйим" бўлимига квартира ёнидаги алоҳида қатор орқали қўшиш мумкин. Шунда машина харажатлари квартира харажатларидан алоҳида кўринади.

Хусусий уйда 7 кВтлик станцияни ўрнатиш: тахминан 3,3–4,6 млн сўм

Нима керак	Сумма, сўм
my.gov.uz сайтида техник шартлар	39 600
7 кВтлик девор станцияси	тахминан 2 100 000
Электрик иши ва материаллар: кабель, автомат, УЗО, ерга улаш	1 200 000–2 500 000
Стабилизатор, агар керак бўлса	3 200 000–5 500 000

Кўп қаватли уйда яшасангиз, қандай зарядлаш керак?

2024 йилда ҳукумат кўп қаватли уйлар атрофида 22 кВтгача, хонадонда эса 7 кВтгача зарядлаш станциялари ўрнатиш имконияти ҳақида эълон қилган эди. Кейинчалик қабул қилинган ҳужжат якка тартибдаги ва кўп квартирали уй-жойлар ҳудудида, шу жумладан автотураргоҳларида 22 кВтгача станциялар ўрнатишни назарда тутди.

Автомобилларини тўрт хил усулда зарядланади.

Трансформатор подстанциясидан ўз ҳисоблагичи билан алоҳида линия. Бу қонуний йўл. Тартиб қуйидагича: my.gov.uz ёки давлат хизматлари маркази орқали ариза бериш, Энерготаъминот томонидан кўрик, шит ўрнатиш, РЭСда тўлов қилиш ва ҳисоблагични пломбалаш. РЭС маълумотларига кўра, мамлакатда электромобилларни зарядлаш учун алоҳида ҳисоблагичлар сони аллақачон 10 мингдан ошган.

«Потребитель.уз» гуруҳи иштирокчиларидан бири ўз харажатлари ҳақида батафсил ёзган:

Кўп қаватли уй ҳовлисидаги подстанциядан зарядлаш жойигача линия: 2024 йилда тахминан 3,1 млн сўм, ҳозир тахминан 3,5 млн сўм

Нима керак	Сумма, сўм
Техник шартларга ариза	39 600
Шит	1 000 000–1 500 000
Подстанциядан металл гофрадаги кабель	1 200 000–2 500 000
Модемли ақлли ҳисоблагич	1 200 000–1 400 000

Станциянинг нархи ҳисобга олинмаган. 2025 йил рақамлари автомобил эгасининг ҳикоясидан, 2026 йил нархлари давлат божи ва ҳисоблагичлар каталогларидан олинган.

8,5 млн сўм тўлаганини айтади, бошқаси эса тахминан 400–500 доллар сарфлаган, шундан тахминан 2 млн сўм РЭС кассасига кетган. Якуний сумма подстанция қанчалик узоқлигига ва РЭС улаш учун тўлов оладими-йўқми, шунга боғлиқ.

Хонадон ҳисоблагичидан дераза орқали кабел тортиш. Энг арзон усул, аммо энг хавфлиси. Эски уйлардаги электр симлари кўп соатлик юкламага мўлжалланмаган: РЭСда зарядлаш вақтида уйлардаги кабеллар қизиб, ёнган ҳолатлар бўлгани айтилган. 2026 йил июнидан тармоқларга ўзбошимчалик билан уланганлик учун фуқарога 15–20 БҲМ, яъни 6,6–8,8 млн сўм жарима солиниши мумкин.

Ерости автотураргоҳидаги станция. Бошқарув компаниясининг розилиги, техник шартлар ва алоҳида ҳисоблагич керак. Автомобил сотиб олишдан олдин бундай имконият бор-йўқлигини аниқланг: уйда бўш қувват бўлмаслиги мумкин.

Фақат шаҳар станцияларидан фойдаланиш. Инвестиция талаб қилинмайди, аммо ҳар 100 км уйдагидан 2,3–2,9 баравар қимматга тушади.

Кўп қаватли уйнинг ҳовлиси ва деворлари умумий мулкка ёки ҳокимият ерига киради. Қўшнилар подъезд ёнида зарядлашга эътироз билдириш ҳуқуқига эга, РЭС эса техник шартларсиз станцияни ўчириб қўйиши мумкин. 2026 йил март ойида Тошкентда ҳужжатлари йўқлиги сабабли 101 та зарядлаш станцияси вақтинча ўчирилган.

Шунинг учун ишларни бошлашдан олдин қўшнилар ва бошқарув компанияси билан гаплашишни, техник шартларни олишни ва шундан кейингина электрикни чақиришни тавсия қиламиз. Ҳовлидаги жой ҳокимиятнинг гараж бўлими орқали расмийлаштирилади, аммо фақат вақтинча фойдаланиш учун, шунинг учун устун ва шитни кўчирса бўладиган қилиб ўрнатган маъқул.

Ҳамкор

Хусусий уйда зарядлаш қурилмасини my.gov.uz орқали улаш

Электромобильни зарядлаш учун алоҳида электр тармоғи расмий тартибда уланади. Ариза онлайн топширилади.

1
my.gov.uz орқали техник шарт олиш учун аризаэлектрон давлат хизматлари портали орқали, ЭТКга бормасдан
39 600 сўм3 кун
2
ЭТК билан боғланиш ва шартнома тузишариза кўриб чиқилгандан кейин ҳудудий электр тармоқлари корхонаси боғланади
3
Электрик: алоҳида линия, автомат, ҳимоявий ўчириш қурилмаси ва ерга улаш
1 200 000 дансўм

my.gov.uz да ариза топшириш

Давлат хизматлари учун 39 600 сўм тўловни payme орқали тўлаш мумкин

Kun.uz · сентябрь 2026

Уйда зарядлаш қачон ўзини қоплайди?

Уйда зарядлашни ундан фойдаланмаганингизда, яъни шаҳар станциясида зарядлаганингиздаги харажат билан таққослаш энг тўғри усул. Ойлик тежаш станциядаги ҳисоб ва электр энергияси учун квитанцияга қўшиладиган сумма ўртасидаги фарққа тенг. Қопланиш муддати инвестицияни ушбу тежашга бўлиш орқали ҳисобланади.

Агар зарядлашнинг 80 фоизи уйда, қолгани тезкор станцияларда амалга оширилса, натижа қуйидагича бўлади:

хусусий уй, комплектдаги кўчма зарядлаш қурилмаси: тахминан 1,2 млн сўмлик чиқим 3–5 ойда ўзини қоплайди;
хусусий уй, 7 кВтлик станция: тахминан 3,8 млн сўм 11–17 ойда қопланади;
шунинг ўзи стабилизатор билан: тахминан 8,2 млн сўм 2–3 йилда қопланади;
● кўп қаватли уй, подстанциядан линия ва станция: тахминан 8 млн сўм 2,3–3,6 йилда ўзини қоплайди;
ойига 5 000 км юрадиган такси: тахминан 8,2 млн сўм 7–11 ойда қопланади.

Автомобилингиз, юриш масофангиз ва уйингиз учун ҳисоблаб кўринг:

Ҳамкор

Қайси фойдали ва уйдаги зарядлаш қурилмаси қачон ўзини оқлайди

Уйда зарядлаш, шаҳар зарядлаш станциялари ва ёқилғида юрадиган автомобилни таққослаймиз.

1. Автомобиль ва масофа

Автомобильпрофилдан ўзгартириш мумкин Сарф, кВт·соат/100 кмборт компьютери кўрсаткичлари бўйича Йиллик масофа, км

2. Нималарни таққослаймиз

Сарф, л/100 кмшаҳар шароитидаги Нархи, сўм / лёқилғи қуйиш шохобчасидаги нарх

3. Ўрнатиш

Бошланғич харажатлар, сўмхусусий уй учун зарядлаш станцияси, кабель ва монтаж ўртача 3,8 млн сўм Хизмат муддати, йилграфик шу муддат асосида тузилади

Уйда зарядлаш улуши80%

Тезкор станцияда: 2 850 сўм Субсидия жорий этилса: станцияда −800 сўм Зарядлаш учун алоҳида ҳисоблагич

Ҳисобланмоқда…

Жамғарилган харажатлар, млн сўмэнергия нархи йилига 10 фоизга ошади

Автомобиль нархи, суғурта ва техник хизмат ҳисобга олинмаган.

Электр ва коммунал хизматлар учун payme орқали тўлангТўлаш

Kun.uz ҳисоб-китоблари · сентябрь 2026 · қийматларни ўзгартириш мумкин

Эслаб қолинг

Хитойда ишлаб чиқарилган автомобил учун деярли ҳар доим 7 кВтлик станция етарли. Кучли уч фазали станция уни тезроқ зарядламайди.
Уйдаги 1 кВт·соат электр энергиясини 900–1 100 сўмдан ҳисобланг. Шунда ҳам уйда зарядлаш 100 км учун тезкор станциядагига қараганда 2–3 баравар арзон.
Хусусий уйда my.gov.uz сайтида техник шартларга ариза беришдан бошланг. Бож — 39 600 сўм.
Кўп қаватли уйда қонуний йўл битта: ўз ҳисоблагичи билан подстанциядан алоҳида линия. Автомобил сотиб олишдан олдин қўшнилар ва бошқарув компанияси билан келишиб олинг.
BYD ёки Leapmotor’нинг «оригинал» станциясини OLX’да 0,9–2 млн сўмга топиш мумкин.