Eldor Asanovning imlo haqidagi tahliliy maqolasi va Shuhrat Shokirjonovning axborot sohasidagi monopoliyaga barham berish zarurati yuzasidan yozgan blogpostini katta qoniqish bilan o‘qidim. O‘z vaqtida, ehtimol, ancha kechikib aytilgan rost gaplar.
Bu ikki holatni bog‘laydigan jihatlar ko‘p. Avvalamchi, Asanovning maqolasi, hech qursa, shunga yaqinroq saviyadagi maqola, aslida o‘zini axborot sohasi monopoli hisoblaydigan O‘zA kabi tashkilotda bosilishi kerak edi. Xalq, ziyolilar muhokamasida turgan masalaga bu qadar e'tiborsizlik bosh axborot mahkamasiga yarashgulik ish emas... Naylasinki, tashkilotda masalani shu tarzda qo‘ya oladigan, alohida jur'atga, bilim saviyasiga ega xodim yo‘q.
Ikkinchidan, xalq bir xillikdan allaqachon zerikkan. Ma'lumki, tilni boyitadigan uchta manba bor: yozma adabiyot, og‘zaki adabiyot, xalq tili. Bizning O‘zA esa xalq tilini mensimay qo‘yganiga necha zamonlar bo‘lgan. Shu tariqa jonli til bilan adabiy til o‘rtasida katta jarlik hosil bo‘lgan – biri-biridan juda uzoq ifoda uslubi va ravishi.
«Har qanday jarayon harakatdagi nazariya» degan gap bor. Istaysizmi-yo‘qmi, jonli xalq tili baribir har-xil nazariyalar-u qoidalardan ustun kelaveradi. Azaldan shunday. Demak, maqolalarni, bir vaqtlar mustabid Napoleon qonunlarga ishora qilib aytganidek, o‘ta tushunarsiz va mavhum uslubda yozish fursati bitdi. Chunki, endi axborotni saqlab o‘ltirish, berkitish, istalgan tarzda talqin etish, kishilar shashtini so‘ndiradigan alfozga taqdim etish, agar buni juda xohlashgan taqdirda ham, imkonsiz bo‘lib qoldi. Bu kunning qizg‘in ijtimoiy-siyosiy voqeliklari hammaning nazarida, virtual muhokamalar zamonida, xalqning o‘zi yoppasiga axborot tarqatuvchiga aylangan pallada sodir bo‘lmoqda.
Shoir Bahrom Ro‘zimuhammadning kitobiga germaniyalik olima yozgan so‘zboshida «tilning charchaganligi» degan iborani o‘qigandim. Uning qayd etishicha, modernistik oqimlar, noodatiy ifoda uslublari tilga nisbatan g‘irrom, o‘rinsiz siyosat qo‘llanilgan makonda ko‘proq qadrlanar, paydo bo‘lar ekan.
Har kasalning o‘z shifosi bor, deydilar. Ayni mana shundoq kunlarda fuqarolik jurnalistikasi – blogerlik keng tarqalgani, odamlarda katta qiziqish uyg‘otgani ana shu faktor tufayli bo‘lsa kerak. Axir, odamlar mukammal «mujmalizm»ni emas, sodda, xalqchil ifodani, oddiylikni sog‘ingan...
