Baykal, Miçigan, Viktoriya – bu maşhur köllar bir neça avlodga yetadigan eng toza içimlik suvi zahiralarini özida saqlaydi. Biz 80 foizga suvdan taşkil topganmiz, şuning uçun bu biz uçun hayotiy muhim ahamiyatga ega. Biroq barça köllar ham öz tozaligini saqlab qola olmagan. Şotlandiyaning gözal köllari nafaqat Lox-Ness pleziozavri qidiruvlari bilan, balki ikki asrdan ziyod vaqtdan buyon Britaniya orollaridagi eng asosiy transport kanallaridan biri ekani ekani bilan ham maşhur. Lox-Nessdagi fauna va flora qöşni köllardan heç nimasi bilan farq qilmaydi. Don'tPanic insonlar xatti-harakatlari natijasida hayotni yöqqa çiqargan köllar haqida ma'lumot berdi.
Rio Tinto, Ispaniya
Rio – daryo, Tinto – qizil. Portugaliyalik mustamlakaçilar öz vaqtida Braziliyani qizil daraxtning mahalliy nomi bilan ataşgan. Ispaniyaning Andalusiya provinsiyasi hanuz Yevropada joylaşgan. Biroq şunisi açinarliki, uç ming yildan ortiq vaqtdan buyon u yerdan oltin, kumuş, mis, nikel, molibden qazişadi... Örta asrlarda simob ham qazib olişgan. Natijada kölning qançalik ifloslanganini tasavvur qiliş qiyin emas. Şunisi ajablanarliki, bu yerda havo ham kerak bölmagan, biroq azot zarur bölgan ekstremal-bakteriyalar yaşaydi. Astrobiologlarning taxminlariga köra, bakteriyalarning bu turi Mars sayyorasiga yaxşi moslaşadi.
Karaçay, Rossiya
Atomçi-olimlar bu kölga faqat bir holatdagina borişadi: hayotni qiynoqli ölim bilan tugatişni istaşsa. Uşbu ajoyib surat 1975 yilgi Kiştim halokatidan keyin stronsiydan plutoniygaça bölgan eng halokatli radioaktiv elementlarning barça taniqli izotoplarini yaşiradi. 2017 yil ölçamlarining körsatişiça, köl qirğoğida töliq kimyo- va radiohimoyali kiyimsiz bir soatdan kam turilsa, halokatli dozali radiatsiya kafolatlanadi. Baliqçilar kölning ba'zi joylarini yaxşi körişadi, zero u yerda misli körilmagan hajmdagi baliqlar suzadi. Biroq hatto şunday jasur odamlar ham uni yeyişga jazm qilişmaydi.
