O‘zbekiston milliy gerbariysi dunyoda muqobili yo‘q ilmiy muassasa bo‘lib, O‘zFA Botanika instituti tasarrufiga kiradi. Bu muassasa Markaziy Osiyo o‘simliklari bo‘yicha dunyoda eng katta gerbariy hisoblanadi.
Botanika instituti direktori, Biologiya fanlari doktori, akademik Komiljon Tojiboyev Milliy gerbariy tarixi, gerbariy yig‘ish, uni ro‘yxatga olish, saqlash jarayoni va boshqalar haqida ma'lumot berdi.
Uning so‘zlariga ko‘ra, gerbariyning ilk namunalari 1835-1840 yillardan boshlab terilgan. Gerbariylar butun Markaziy Osiyo bo‘ylab yig‘ilgan. Hozirgi kunda 1,5 milliondan ortiq namuna saqlanadi. Quyidagi suratda 1841 yilda terilgan gerbariy tasvirlangan.
Markaziy Osiyo hududida bu ishga dastlab rus tadqiqotchilari kirishgan. Shuningdek, mahalliy aholi orasidan ko‘ngilli tarzda noyob o‘simliklarni yig‘ib beruvchi insonlar ham bo‘lgan. Shunday insonlardan biri Musa Mahmud ismli kishi. U maxsus gerbariy teruvchi bo‘lgan.
Akademik Komiljon Tojiboyev Milliy gerbariyning bugungi kungacha qanday tarkibda yetib kelgani haqida ma'lumot berdi.
«Avval bu Markaziy gerbariy deb atalar edi. Bunga sabab turli hududlarda ilmiy muassasalarda ham gerbariy bo‘lgan. O‘tgan asrning 80-yillarida Toshkentdagi to‘rtta asosiy gerbariyni birlashtirish orqali tashkil qilingan. Toshkent davlat universiteti (hozirgi O‘zMU), O‘simlik moddalari kimyosi va Botanika institutlarining gerbariylari hamda Tabiat muzeyidagi tarqoq holdagi gerbariylar birlashtirilib, Markaziy gerbariy holatiga keltirilgan. 2018 yilda prezidentimiz tomonidan Milliy gerbariy maqomi berildi. Bu yerda hozir 30 nafarga yaqin xodim ishlaydi», deydi u.
Quyidagi suratdagi gerbariy tip namunalari kolleksiyasi fan uchun yangi deb topilgan o‘simliklarning birinchi namunasi bo‘lib, o‘simlikning pasporti sanaladi. Bu xonada 2 mingdan ortiq namuna saqlanadi.
