Atrof-muhit, suv va havo ifloslanishi – urushlar, zo‘ravonliklar, kasalliklar, ocharchilik yoki tabiiy ofatlardan ko‘ra ko‘proq odamlarning umriga zomin bo‘ladi. Shu xulosaga kelishgan amerikalik mutaxassislar o‘z hisobotlarini Lancet tibbiy jurnalida e'lon qilishdi, deb xabar bermoqda The Guardian nashri.
Mutaxassislarning fikricha, ifloslanishdan o‘lim soni chekish sabab yuz beradigan o‘lim miqdoridan bir yarim barobarga; OITS, sil va bezgakdan uch martaga; urushlar hamda zo‘ravonliklardan 15 baravarga yuqori.
Dunyo bo‘yicha 184 davlatdan bo‘lgan 15 mingdan ortiq olim insoniyatga asosiy tahdidlar haqida so‘z yuritilgan hujjatni imzolashdi. «Insoniyatga ikkinchi ogohlantirish» BioScience jurnalida e'lon qilingan.
Birinchi «Insoniyatga ogohlantirish» 1992 yilda chiqarilgan. Unga butun jahon bo‘ylab taxminan 1700 olim imzo chekkan. Hujjat Yerdagi hayot ozon tuynuklarining paydo bo‘lishi, suv va havoning ifloslanishi, o‘rmonlarning kesilishi, tuproqning oriqlanishi hamda odamlarning atrof-muhitga aralashuvi oqibatlari tufayli yo‘qolishi haqida hikoya qiladi. Yangi hujjat «Ogohlantirish» e'lon qilinganiga 25 yil to‘lishi munosabati bilan o‘ziga xos yakunlarni sarhisob qildi.
Shunga qaramay, o‘simlik dunyosidan foydalanish, ya'ni o‘rmon fondiga kirmaydigan daraxt va butalar kesish bilan bog‘liq bir qator muammolar mavjud.
Ma'lumotlarga ko‘ra, 2019 yil davomida O‘zbekiston bo‘yicha 2 778 marotaba daraxtlarni noqonuniy kesish holatlari sodir etilgan.
Xo‘sh, jismoniy va yuridik shaxslarga davlat o‘rmon fondiga kirmaydigan daraxtlar va butalarni kesishga qachon ruxsat etiladi va ularga qanday talablar belgilangan?
Vazirlar Mahkamasining 2018 yil 31 martdagi «Tabiatdan foydalanish sohasida davlat xizmatlari ko‘rsatishning ayrim ma'muriy reglamentlarini tasdiqlash to‘g‘risida»gi №255-sonli qarori bilan jismoniy va yuridik shaxslarga davlat o‘rmon fondiga kirmaydigan daraxtlar va butalarni kesishga ruxsatnomalar berish tartibi belgilab berilgan.
Jismoniy va yuridik shaxslar tomonidan ruxsatnomalarni olish uchun tuman (shahar) hokimliklari va Davlat ekologiya qo‘mitasi organlariga Davlat xizmatlari markazlari yoki Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali so‘rovnoma bilan murojaat etiladi. Bunda so‘rovnoma ko‘rib chiqilgani uchun BHMning 30 foizi miqdorida yig‘im undiriladi.
