Aynan mana shu qat’iyat masalasida yurtdoshlarimiz ko‘p xato qilib qo‘yishadi. To‘g‘rirog‘i, yetti emas, yetmish o‘lchab yuborib, yaxshi imkoniyatlarni yo‘qqa chiqarishadi. Bugun ana shu xatolar haqida oddiy tilda hikoya qilamiz.
“Shoshmay turaylik-chi...”
Oxirgi o‘n yilliklarda juda ko‘pchilikni chalg‘itgan, maqsadni uzoqlashtirgan pozitsiya. Misol uchun, ko‘p insonlar bor, 20 ming dollar to‘plagan, lekin eng arzon uy (deylik) 25 ming dollar (eslatib o‘tamiz, O‘zbekistonda ko‘chmas mulk xaridi asosan AQSh dollarida amalga oshiriladi). Qarz olishni istamaydi, buning ustiga 25 ming dollarlik uyni yoqtirmaydi, hatto pisand qilmaydi va kamida 30 mingdan ortiq uylarga havas qiladi.
“Shoshmay turaylik-chi” pozitsiyasiga o‘tilishi, qolgan pulni to‘plash niyat qilinishi bilan yutqizish boshlanadi. Tendensiya shundayki, uy narxi oshaveradi; 30 ming to‘planguncha 25 minglik uylar 35 ming dollarga chiqib ketadi. Yig‘ilgan pul qadrini ancha yo‘qotadi. Ham vaqtdan, ham narxdan yutqaziladi.
Maslahat shuki, uyning ma’qul qismini to‘pladingizmi, dadil qarz oling. Ishoning, hatto uy narxi tushib ketsayam, zarar qilmaysiz. Chunki o‘z uyida yashagan odamning topganiga baraka beradi, qarzdan ham tez qutulasiz.
Eng muhimi – imkoniyatingizga yarashasini olib turib, qolganiga yana yig‘insangiz, hech qachon yutqazmaysiz. Ya’ni bor pulingizga xarid qilib tursangiz, kelajakda kengaytirib olish dastlabkisini olish kabi qiyin kechmaydi.
“Ta’mirsiz bo‘lsayam, arzon bo‘lsin”
Millatdoshlarimiz shu gapni aytishni juda yaxshi ko‘rishadi. Negadir ta’mirsiz uy juda arzon bo‘lishiga, o‘zi ta’mirlashi hisobiga ancha mablag‘ tejab qolishiga ishonishadi. Yaxshi ta’mirlangan uyni ko‘rsatib: “Mana shu uy ta’miriga 5 ming dollar sarflangan, shuning hisobiga narxi 40 ming. Lekin siz 2-3 ming yutaman deb ta’mirsizini qidiryapsiz. Unday uyni olganingizdan keyin 5 ming bilan ham ta’mirlay olmaysiz, kamiga 2-3 oy ovora bo‘lasiz. 2-3 oylik ijara puliyam 500-600 dollar bo‘lib qoladi, bu tomondan ham yutqazasiz” deyilsa ham befoyda.
Bugungi kunda bitta uyni to‘liq ta’mirlash anchagina qimmatga tushadi. Kamida 3-4 va undan ortiq xonadonni uzluksiz ta’mirlash orqaligina tannarxni kamaytirish mumkin. Qolaversa, muntazam shug‘ullanib yurmagan odam bo‘lsa, juda ko‘p ovora bo‘ladi, ortiqcha xarajat qiladi. Shuning uchun ta’mirsiz uyni ataylab qidirishni, o‘zi ta’mirlab olish orqali bu xariddan nimadir yutishni o‘ylashni tavsiya qilmaymiz. Juda qiyin reja bu.
