Umuman, turli davlatlarda dori vositalarni qabul qilish, ularning realizatsiyasi qanday yo‘lga qo‘yilgan. Bu haqda dunyoning uchta nuqtasida yashab va ishlab kelayotgan yurtdoshlarimiz bilan suhbatlashdik.
“O‘zimning qizim ham bemor, hammasini yaxshi tushunaman” – AQShda ishlayotgan shifokor
Amerikaning Nyu-York shtatida yashayotgan shifokor Laziz Mardonov bu davlatda dori vositalarini qabul qilishning umumiy tartibi, o‘zining boshidan kechirganlarini so‘zlab berdi:
“AQShda dorilar nafaqat qat’iy retsept bilan beriladi, balki uning bemorga ta’siri ham muntazam o‘rganilib boriladi. Shunga ko‘ra dori vositalarining o‘zi yoki dozasi o‘zgartirilishi mumkin.
Bu yerda O‘zbekistondagidek har qadamda uchraydigan “Apteka”larni ko‘rmaysiz. Aholi bunday qilib dori sotib olish mumkinligini hatto tasavvur qila olmaydi. Umuman, yurtimizdagidek qator-qator dorixonalarni dunyoning biror davlatida uchratmaysiz.
O‘zim shifokor bo‘lganim uchun bu tizimni maqtayotganim, yoki O‘zbekistondagi holatni tanqid qilayotganim yo‘q. Shu davlatda yashayotgan bir inson, ota sifatida oilamdagi holatni aytib bermoqchiman.
Qizim bolalar tserebral falaji kasalligi (DsP) bilan tug‘ilgan. O‘zbekistonda bunday bolalar odatda yashirishga yoki maxsus shifoxonalarga joylashtirishga harakat qilinadi. Lekin ular ham farzand, ota-ona mehriga zor. AQShda ular bilan ishlash bo‘yicha maxsus dastur amal qiladi. Qizimga beriladigan dorilar muntazam ta’minlab turiladi, shifokorlari kelib, holatini o‘rganib ketishadi. Mavzuga aloqador jihati – o‘zim shifokor bo‘lsamda, ularning talab va tavsiyalariga qat’iy amal qilishga majburman. Ya’ni har bir sohaning o‘z mutaxassisi bemorni nazorat qiladi”.
“Axir bu dahshat-ku!” – Turkiyadagi o‘zbek jurnalisti
Bugungi kunda Anqarada yashayotgan o‘zbekistonlik jurnalist Abror Masharipov o‘zining bu boradagi shaxsiy tajribasi bilan o‘rtoqlashadi:
“O‘zbekistonda dorining nojo‘ya ta’siridan 19 nafar bola vafot etgani, yana allaqanchasi zaharlangani haqidagi xabardan qattiq xafa bo‘ldim. Axir bu dahshat-ku!..
Bizda eng rasvo va yovvoyi bozorlardan bittasi dori bozori bo‘lsa kerak. Do‘xtirlarimiz dori biznesiga aralashib ketganiga ancha bo‘lgan. Menimcha, Turkiyadagi kabi elektron retsept tizimiga o‘tish kerak.
