Bozorlardan zamonaviy çakana savdoga: Makro mijozlar qalbiga yangi yölni topmoqda

Qoidaga köra, taşrif buyuruvçilar dökonga freş va ultrafreş xarid qiliş uçun kelişadi. Bundan taşqari, bu yerda va hozir aniq afzalliklarga ega bölgan hamma narsani bir savatda sotib oliş maqsadga muvofiqdir. Ya’ni odamlar vaqtini tejaydi, çegirmalarga ega bölib, işonçli sifatga ega mahsulotlarni xarid qilişadi. Bunda an’analar bilan qiziqarli boğlaniş ham mavjud: aslida, siz biron bir sotuvçiga işonganingizda sodiq xaridorga aylanasiz va uzoq vaqt davomida öz istagingizni özgartirmaysiz.

Sizningça, Özbekiston xaridorlari qaçon bozorlardan supermarketlarga ötişadi?

Hozir Özbekistonda zamonaviy dökonlarning uluşi 6 foizga yaqin. Ya’ni zamonaviy çakana savdoda yuz sömdan atigi olti söm sarflanadi. Masalan: Ozarboyjon va Turkiya bozorlarida zamonaviy çakana savdoning uluşi mos ravişda 15% va 30% ni taşkil qiladi. Ular bir yildan köproq vaqt davom etgan evolyutsiyadan ötişdi. Katta ehtimol bilan biz bu darajaga 5-6 yil içida erişamiz. Bugungi kunda Özbekistonda barça zamonaviy çakana savdo 600-700 dökonni taşkil etadi. 33 million aholiga ega mamlakat uçun bu juda kam. Öylaymanki, 2027 yilga borib zamonaviy dökonlar 12-14 foizni taşkil qiladi.

Özbekistonda qaçondir gipermarketlar paydo böladimi?

Paydo böladi. Aytgança, Makro 15 000 dona assortimentga ega yirik supermarketlarni oçişga uringan. Ammo bu yerdagi iste’molçilar hali bunday formatlarga tayyor emaslar. Cash and Carry dökonlari birinçi bölib paydo bölişi kerak. Kiçik çakana bozor ösib borişi bilan odamlar u yerga kelib, kiçik ulgurji xaridlarni amalga oşiradilar. Bu Özbekiston uçun muqarrar bozorning umumiy rivojlanişi.

Bu jarayonni qandaydir tarzda tezlaştiriş mumkinmi?

Bunda bir neçta omillar muhim ahamiyatga ega. Birinçisi, örtaça iş haqining ösişi. Ikkinçisi - davlatning regulyator siyosati. Bozorlar va kiçik dökonlar boşqa qonunlar bilan nazorat qilinişi kerak. Uçinçi omil - yangi işlab çiqaruvçilarning kelişi. Bozor ösib borsa, mahalliy işlab çiqarişni oçadigan va distribyutorlar orqali işlamaydigan kompaniyalar köpayadi. Vositaçilar qança kam bölsa, tovarlar tezroq yetib boradi. Yetkazib beriş sifati va assortimenti, şuningdek, tarmoq va işlab çiqaruvçi örtasidagi zanjirning şaffofligi yaxşilanadi. Ikkala şerik ham köproq marjaga ega böladi. Bu şuni anglatadiki, reklamaga köproq sarmoya kiritiş, yangi mehmonlarni jalb qiliş, ularga qiziqarli reklama takliflarini kiritiş va uşbu mehmonlarning tarmoqdagi konversiyasini oşirişi mumkin.

Geosiyosiy özgarişlarni hisobga olsak, Özbekistonga köproq yangi yetkazib beruvçilar kelişini kutiş mumkinmi?

Albatta, ha. Rossiyani tark etgan va Ukraina hududida işlay olmagan köplab işlab çiqaruvçilar ta’minot zanjirlarini qayta tiklaşmoqda. Ular 200 millionga yaqin iste’molçilarni yöqotişgan va yangi bozorlarni qidirişmoqda. Özbekiston hozir ana şunday bozorlardan biri. Bu yerda har yili boyib borayotgan 35 million iste’molçi bor. Iqtisodiyotning real sektorlari bu yerga keladi, odamlar iş bilan ta’minlanadi, mablağ jamğariladi, yuqori sifatli xizmatlar va mahsulotlarni iste’mol qilina boşlaydi. Aslida Özbekiston bozori – moviy ummon. Bu marketing tuşunçasi. Qizil dengiz bor - bu yuqori raqobatga ega bölgan tajovuzkor şaroitlar, u yerda siz barqaror iste’molçilar soni uçun kuraşasiz va tubdan ösib bölmaydi. Özbekistonda esa zamonaviy çakana savdoda raqobat deyarli yöq. Iste’molçilar ma’lum tovarlarga, ma’lum bir xizmatga nisbatan yetişmovçilikni his qiladilar. Bir yil içida ikki yoki hatto uç baravar ösiş mumkin. Bu juda katta va qiziqarli bozor va boşqa mamlakatlardan kelgan öyinçilar buni albatta kutişmoqda.

Makröni qanday özgartirişni rejalaştiryapsiz?

Birinçidan, içkaridan özgartiramiz. Uç hafta oldin bizda Kuzatuv kengaşi paydo böldi. Bu kompaniyaning rivojlanişini körişga imkon beruvçi organ. Kengaş tarkibiga bir neçta mutaxassislar kiradi. Men sizga ularning ikkitasi haqida aytib bermoqçiman. Bu X5 Retail Group (Rossiyadagi «Pyatyoroçka», «Perekryostok» va «Karusel» tarmoqlarini boşqaradi) kuzatuv kengaşi raisining örinbosari Pyotr Demçenkov va X5 Retail Group asosçisi bölgan Vitaliy Podolskiy. Ular nafaqat Rossiya çakana bozorida katta tajribaga egadirlar. Bu insonlar bizga kompaniyaning rivojlanişini, bozordagi yölini aniqlaşga yordam beradi.

Bugungi kunda Özbekiston bozori texnologiya, dökon formati, ta’minot tuzilmasi böyiça 2000-yillardagi Rossiya va Ukraina bozoridir. Bu hali işlab çiqaruvçilar emas, balki distribyutorlar bozoridir. Kuzatuv kengaşimiz a’zolari bu yölni bosib ötişgan. Muayyan natijalarga erişişimiz uçun qança vaqt va qaysi jamoaga ehtiyoj borligini tuşunişadi. Ular kompaniyalarni boşqarişda katta tajribaga egadirlar. Öşa X5 Retail Group hali yilni yopmay turib, allaqaçon 30 milliard dollardan oşgan natijaga erişişgan. Bu Özbekistondagi butun çakana savdo tarmoğidan ikki barobar köpdir. Endi biz uçun asosiy narsa yöl tanlaşdir. Samuray kabi. Bunda mustaqil direktorlar yordam berişadi. Bu odamlar bozorni şakllantirişgan, öyin qoidalarini tuşunadilar, Cash and Carry formati bozorda paydo bölişi uçun qança vaqt ketişini biladilar, agar insonlar öz vaqtlarini pul bilan qadrlay boşlasa, diskont konsepsiyasini joriy qiliş mantiqiymi yoki yöqmi degan savollarga javoblarni biladilar. Kerakli mahsulotni hozir va şu yerning özida xarid qiliş diskaunterga tuşişdan muhimroq böladimi? Ular buni körişgan, yaratişgan, şuning uçun ularning Kuzatuv kengaşimizda bölişlari bebaho foyda keltiradi.

Reklama