Lekin shu narsa aniqki, Rossiya tarafdorlari juda ko‘p. Sababi oddiy: Rossiyaning o‘zbekistonliklar ongiga ta’siri juda katta! Nihoyatda katta. Hatto O‘zbekiston OAV ta’siridan ko‘ra kattaroq! Chunki O‘zbekiston OAV, ayniqsa, TV kanallarining bu urush borasidagi o‘z qarashlari yo‘q. Ukraina OAV yoki boshqa ingliz tilidagi xalqaro telekanallarning O‘zbekiston xalqiga ta’siri esa mutlaq mavjud emas.
Demak, 36 millionlik katta maydon – Rossiya propagandasiga to‘liq qo‘yib berilgan. Muqobil axborot juda zaif yoki deyarli mavjud emas. To‘g‘ri, yil boshida boshqa xorijiy OAV TV paketlariga qo‘shildi. Lekin bu vaziyatni kuchli o‘zgartirmadi. Sababi – til bareri.
Aytish kerakki, ushbu urush boshlangan 2022 yil fevralida, Rossiya tarafdorlarining soni va salmog‘i ko‘proq edi. Taxmin qilamanki, 90 foiz aholi bu urushga Rossiya propagandasining ko‘zlari bilan qarar edi. Hozir, nazarimda, bu miqdor ancha kamaydi: balki 55-65 foiz tashkil qilar. Lekin baribir ko‘pchilik Rossiya argumentlariga ishonadi, qabul qiladi.
Xo‘sh, Rossiya propagandasining asosiy qarashlariga to‘xtalsak.
Birinchidan, nima uchun Rossiya axborot oqimini “propaganda” deb atash mumkin? Propaganda – bu shunday axborot oqimiki, haqiqat emas, yolg‘on ustuvor bo‘ladi. Ongli ravishda ba’zi ma’lumotlar yashiriladi. Insonlarga to‘g‘ri ma’lumot emas, maqsadli ma’lumot beriladi, ularni aldash ko‘zlanadi.
Demak, Rossiya OAV propaganda bilan shug‘illanyapti, sababi, bugun Rossiya telekanallarida axborot plyuralizmi yo‘q. Davlatning ichkarisidagi barcha OAV faqat bitta pozitsiyada, boshqa pozitsiyadagi qarashlar bilan davlat kurashyapti. Davlatda axborot plyuralizmi yo‘q bo‘larkan, bu davlat nodemokratik hisoblanadi, va axborot propaganda tusini olgan bo‘ladi.
Urush boshlangach, juda ko‘plab mustaqil va tanqidiy OAV yopildi, jurnalistlar hamda faollar Rossiyadan chiqib ketdi. Ba’zilari qamaldi. Rossiyaning axborot siyosati juda shiddatli va ayovsiz kurash tusini oldi. Kimki Kreml tomonidan aytilayotgan fikrlarga qo‘shilmasa, yoki tanqid qilsa, davlatning butun qahr-g‘azabiga uchrayapti.
Davlat axborot siyosati bir yoqlama bo‘lmasligi uchun, har xil qarashlar bo‘lishi kerak. Buning uchun, siyosiy plyuralizm bo‘lishi kerak. Misol uchun, AQShda aksar OAV Ukraina tarafdori bo‘lsa-da, Rossiya va Putinni himoya qiladigan siyosatchilar, OAV va faollar ham bor. Rossiyadan farqli, AQShda Putin tarafdorlarini hech kim repressiya qilmaydi, qila olmaydi.
Moskva “Ukrainaning NATOga kirishi – Rossiya uchun tahdid” deydi. Haqiqatda, sobiq SSSR qulashi bilan NATO ancha kengaydi. Lekin NATOga kirgan davlatlarning yagona motivi – o‘zlarini Rossiyadan va boshqa tahdidlardan himoya qilish bo‘ldi. NATO bu yangi a’zolarga yashirincha yoki oshkora bosim qilgani yo‘q.
