“Insoniy birodarlik uçun amalda işlaydigan qonunlar kerak” - Saida Mirziyoyeva

“Men buni bolaligimdan körib ulğayganman. Otam har doim men va singlimni mustaqil böliş yölida rağbatlantirar va qöllab-quvvatlardi. Onam xotirjam kuç va iliqlik bilan oilamizni birlaştirdi. Ulardan örgangan eng katta saboğim şu böldiki, özaro hurmat bilan yöğrilmagan rivojlaniş uzoqqa çözilmaydi. Kuçli jamiyatlar nafaqat qonunlarga, balki insonlar örtasidagi özaro işonçga ham asoslanadi va işonç köpinça ayollar örtasidagi munosabatlar va yetakçilik orqali mustahkamlanadi.

Jamoamda köplab xotin-qizlar işlaydi. Ular siyosatni işlab çiqadi, muassasalarni boşqaradi va nafaqat sarlavhalarda, balki butun boşli siyosiy jarayonlarga bardoş bera oladigan mustahkam tizimlarni yaratadi. Dunyo köpinça an’anaviy hokimiyat tuzilmalarining yutuqlarini olqişlaydi: texnologiyalar, rivojlaniş va kengayiş. Biroq aynan şu tuzilmalar uruşlar va butun boşli şaharlarni yer yuzidan yöq qilib taşlaşga qodir bölgan qurollarni yaratişini esdan çiqaradi”, – deya qayd etdi hay’at a’zosi.

Saida Mirziyoyevaga köra, hozir insoniy navbatdagi buriliş nuqtasi ostonasida turibdi: qonunlarimiz va institutlarimiz sun’iy intellektga moslaşişga ulgurmasidan ular mehnat, ta’lim va hokimiyat tuzilmasini özgartirmoqda. Mirziyoyeva bu örinda qator savollarni örtaga taşladi.

“Yangi dunyoni kim quradi? Xotin-qizlar iştirokisiz yaratilgan iqtisodiyotni qabul qila olamizmi? Ularning fikrini inobatga olmasdan işlab çiqilgan xavfsizlik siyosatiga rozi böla olamizmi? Jamiyatning yarmini real ta’sir doirasidan çetda qoldiradigan “rivojlaniş” bilan murosa qila olamizmi?

Agar şunday qilsak, biz an’anani tanlamayotgan bölamiz. Biz beqarorlikni tanlayotgan bölamiz”, – dedi u.

Mirziyoyevaga köra, Özbekiston boşqaça tanlov qilgan: ayollar hozirda parlamentdagi örinlarning qariyb 40 foizini egallaydi. “Biz faqat vakillik organlarining özi yetarli emasligini tan olamiz. Ijro hokimiyati ham yanada muvozanatli bölişi kerak va bu muhim hamda doimiy milliy ustuvor vazifa bölib qoladi”, – dedi u.

Administratsiya rahbari global miqyosda özgarişlar haqida gapirarkan, tengsizlik va iqlim mas’uliyati haqida jonkuyarlik bilan sözlovçi Mia Amor Mottli va tahdidlar ostidagi qizlarning ta’limini himoya qilgan Zarqa Yaftali kabi yetakçilar faoliyatini e’tirof etdi.

“Yana bir haqiqat borki, uni oçiq aytişimiz kerak. Agar oilada zöravonlikka yöl qöyilsa, birodarlik haqida gap bölişi mumkin emas. Agar tahqirlaş odatiy hol bölsa, qadr-qimmat haqida gapiriş befoyda. Agar himoya mavjud bölmasa, tenglik haqida gapiriş mumkinmi?

Xavfsizlik bölmagan oiladagi tinçlik haqiqiy tinçlik emasligini, sukut jabrlanuvçini emas, zöravonni himoya qilişini yetakçi ayollar oçiq aytişadi.

Birodarlikka işonişini da’vo qiladigan davlat buni nafaqat nutqlar orqali, balki işlaydigan va amalga oşiriladigan qonunlar, samarali va xalqçil sudlar va insonlarni izçil himoya qiladigan muassasalar orqali isbotlaşi kerak”, – dedi Mirziyoyeva.

Saida Mirziyoyevaga köra, bu – “ayollar tabiatan yaxşiroq boşqaradi” degan da’vo emas. Gap amaliy voqelikni tan oliş haqida bormoqda: tor doiradagi guruh tomonidan boşqariladigan tizimlar inson qadrini körmay qoladi.

“Ayollar iştirok etganda, qarorlar siyosiy manfaatlarni emas, balki inson qadr-qimmatini hisobga olişga moyil böladi. Tezkor ğalabalar emas, uzoq muddatli barqarorlik, abstraksiyalar emas, odamlar muhim.

Insoniy birodarlik aynan şunday quriladi: sokinlik va tom ma’noda, kimga işonib, kimning ovozini eşitib, kimnidir heç qaçon çetga surib qöymaslik orqali şakllanadi.

Bu bir yilda bir marta gapiriladigan narsa emas. Bu har kuni amalda namoyon qilinadigan narsa. Va uni mustahkamlaşda har birimizning örnimiz bor”, – dedi u.

Eslatib ötamiz, Şayx Zayd nomidagi “Insoniy birodarlik” xalqaro mukofoti 2019 yilda BAA asosçisi Şayx Zayd bin Sulton Ol Nahayon şarafiga ta’sis etilgan. Mukofot har yili 4 fevral – Xalqaro inson birodarligi kunida topşiriladi. Laureatlarga 1 mln AQŞ dollari miqdorida pul mukofoti beriladi.

Uşbu mukofot bilan insonlar örtasidagi birodarlikni mustahkamlaş, bağrikenglik, tinçlik, insonparvarlik va madaniyatlararo muloqotni tarğib qilişda alohida xizmat körsatgan şaxslar va taşkilotlar taqdirlanadi.