Kogonda elektr va gibrid avtomobil ishlab chiqarishni yo‘lga qo‘yish rejalashtirildi

Yig‘ilishda qayd etilishicha, Buxoro viloyati sanoat, qishloq xo‘jaligi, xizmatlar va turizm sohalarida hech bir hududdan kam bo‘lmagan ulkan imkoniyatlarga ega. Viloyatda 2 ta yirik neft-gaz kimyo korxonasi faoliyat yuritmoqda, yana bittasi barpo etilmoqda. Shuningdek, qiymati 5,2 milliard dollar bo‘lgan, umumiy quvvati 4,5 gigavattga teng 10 ta yirik quyosh va shamol elektr stansiyasi qurilishi jadal ketmoqda.

2025 yilda hududiy yalpi mahsulot hajmi 7,2 foizga oshib, 86,6 trillion so‘mga yetdi, sanoatda 7,1 foiz, qishloq xo‘jaligida 4,3 foiz, xizmatlar sohasida 14 foiz o‘sish qayd etilgan. Ishsizlik 2024 yilga nisbatan 4,7 foizgacha, kambag‘allik darajasi 6,0 foizgacha pasaygan.

Yig‘ilishda Buxoro viloyatini 2026 yilda ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirishning asosiy maqsadli ko‘rsatkichlari ko‘rib chiqildi. Xususan, yalpi hududiy mahsulot hajmini 102,1 trillion so‘mga yetkazib, 9,1 foiz o‘sishga erishish, sanoat hajmini 9,1 foizga, qishloq xo‘jaligini 5,9 foizga, xizmatlar hajmini esa 20,1 foizga o‘stirish vazifalari belgilandi. Ishsizlik va kambag‘allik darajasini 2 foizgacha qisqartirish, 381,5 ming nafar aholini daromadli qilish nazarda tutilgan.

Shu maqsadda Buxoro va Kogon shaharlari, shuningdek, Olot, Peshku, Qorako‘l, Shofirkon, G‘ijduvon va Qorovulbozor tumanlarini ishsizlik va kambag‘allikdan xoli hududlarga aylantirish bo‘yicha manzilli choralar amalga oshirilishi qayd etildi.

Davlat rahbari Buxoro uch ming yillik tarixga ega ko‘hna zamin ekani, bunday boy madaniy meros va tarixiy obidalar jamlangan shaharlar dunyoda kam uchrashini ta’kidladi. Bu salohiyatni iqtisodiy o‘sish, yangi ish o‘rinlari yaratish, aholi daromadini oshirish va infratuzilmani yaxshilashga xizmat qildirish zarurligi qayd etildi.

Investitsiya va eksport yo‘nalishida 2026 yilda 3,3 milliard dollarlik xorijiy investitsiyalarni o‘zlashtirish, 1,5 milliard dollarlik eksportni ta’minlash, umumiy qiymati 9,2 milliard dollarlik investitsiya loyihalarini amalga oshirish vazifasi qo‘yildi.

Sanoatni rivojlantirish masalalariga alohida e’tibor qaratildi. Qayd etilganidek, sanoat tarmoqlari kesimida 61 ta yirik loyiha shakllantirilgan bo‘lib, ularning umumiy qiymati 2,2 milliard dollarni tashkil qiladi. Natijada 18 ming ta yangi ish o‘rni yaratish, aholi jon boshiga sanoat hajmini 25,6 million so‘mdan 29,6 million so‘mga yetkazish mo‘ljallangan.

Xususan, Kogon tumanida yiliga 80 mingta elektr va gibrid avtomobil ishlab chiqarishni yo‘lga qo‘yish rejalashtirilgan. Loyihaning qiymati 350 million dollarni tashkil etib, 500 ta ish o‘rni yaratiladi.

Shuningdek, Buxoro tumanida pirolizni qayta ishlash orqali benzol, toluol, ksilol, pentan, geksan, bitum va kalsiy xlorid ishlab chiqarish bo‘yicha 220 million dollarlik loyihani amalga oshirish, Qorovulbozor tumanida 85 million dollarlik loyiha asosida AI-91 va AI-92 benzin ishlab chiqarishni kengaytirish, Kogon tumanida qog‘oz va karton mahsulotlari ishlab chiqarishni yo‘lga qo‘yish ko‘zda tutilgan.

Qorovulbozor tumanida yiliga 100 ming tonna mineral o‘g‘it ishlab chiqarish, Kogon tumanida gipsokarton ishlab chiqarishni kengaytirish rejalari ham muhokama qilindi.

Shu bilan birga, 61 ta mavjud sanoat zonasidagi bo‘sh yer maydonlarida joylashtiriladigan yangi ishlab chiqarishlar uchun ustuvor yo‘nalishlar belgilab olindi. Jumladan, Buxoro shahri va Buxoro tumanida oziq-ovqat va mebelchilik, Vobkentda charm va yengil sanoat, Kogon va Qorovulbozorda neft-kimyo, Shofirkon va Peshkuda farmatsevtika hamda oziq-ovqat, G‘ijduvonda qurilish materiallari yo‘nalishlariga ustuvorlik beriladi.

Qishloq xo‘jaligida zamonaviy yerdan foydalanish texnologiyalari va irrigatsiya tizimlarini joriy etish hisobiga 100 ming gektar yerni o‘zlashtirish va foydalanishga kiritish mumkinligi qayd etildi. Bu viloyat iqtisodiyoti va eksport salohiyatini sezilarli oshirishga xizmat qiladi.

Yig‘ilishda viloyatdagi 3 million gektar yaylov yerlaridan samarali foydalanish, chorvachilikni rivojlantirish, ozuqabop ekinlar maydonini kengaytirish bo‘yicha yangi yondashuvlar ham muhokama qilindi. Joriy yilda 59,2 ming gektar maydonga to‘liq ozuqabop ekinlar ekish rejalashtirilgan. Shuningdek, umumiy qiymati 454 milliard so‘m bo‘lgan 82 ta chorvachilik loyihasini amalga oshirish, bu maqsadda chetdan 20 ming bosh naslli qoramol, 30 ming bosh qo‘y va 200 bosh ot olib kelish ko‘zda tutilgan.

Paxtachilik, g‘allachilik va suv tejash yo‘nalishlarida ham aniq vazifalar belgilandi. Xususan, 2026 yilda paxta hosildorligini 52 sentnerga, g‘alla hosildorligini 100 sentnerga yetkazish, 96,8 ming gektarda suv ta’minoti va meliorativ holatni yaxshilash, 453,5 million kub metr suvni iqtisod qilish, 742 ta qishloq xo‘jaligi texnikasini olib kelish rejalashtirilgan.

Chorvachilikda har bir tumanda 50 bosh naslli qoramolga mo‘ljallangan zamonaviy mini-fermalar tashkil etish taklifi ko‘rib chiqildi. Ushbu dastur doirasida 110 ta loyiha amalga oshirilib, 5,5 ming bosh naslli qoramol olib kelinadi, 3 ming 750 ta yangi ish o‘rni yaratiladi va 51,5 ming tonna qo‘shimcha sut ishlab chiqarish quvvati shakllantiriladi.

Xizmatlar va aholi bandligini ta’minlash yo‘nalishida mahallalar ixtisoslashuvi asosida 49 ta loyiha amalga oshirilishi, 33 ta savdo va servis ko‘chasi, 2 ta sohil bo‘yi hududi, 4 ta turizm mahallasi va 10 ta yo‘l bo‘yi loyihasi tashkil etilishi belgilandi. Buning uchun jami 12,5 trillion so‘m moliyaviy resurs, jumladan, 7,5 trillion so‘m kichik va o‘rta biznesga yo‘naltiriladi.

Turizm sohasi hozirda asosan Buxoro shahri hisobiga to‘g‘ri kelayotgani, viloyatning boshqa tumanlaridagi imkoniyatlar esa hali to‘liq ishga solinmagani qayd etildi. Jondor, G‘ijduvon, Buxoro, Qorako‘l va Vobkent tumanlarida sohil bo‘yi va yo‘l bo‘yi drayver loyihalarini amalga oshirish, yangi ish o‘rinlari yaratish va aholi uchun zamonaviy dam olish muhitini shakllantirish bo‘yicha katta imkoniyatlar borligi ko‘rsatib o‘tildi.

Shu munosabat bilan 2026 yilda 3,5 million xorijiy va 5,5 million mahalliy sayyohni jalb qilish, umumiy turistlar sonini 9 millionga yetkazish vazifasi qo‘yildi. Buning uchun 2026 yilda 73 ta yangi joylashtirish vositasi, 15 ta yangi turoperator va turagent ishga tushiriladi.

Buxoro shahrida barpo etilayotgan yangi turizm markazida 5 ta xalqaro brendli mehmonxona tashkil etish, Shofirkon tumanida “Xo‘ja Orif”, Buxoro tumanida “Chor Bakr” va “Yorjon” turizm qishloqlarini rivojlantirish, Buxoro shahrida “Moxi Xosa” turizm mahallasini shakllantirish nazarda tutilgan. Buxoro tarixiy markazida YuNeSKO talablariga mos alohida ma’muriy boshqaruv tizimini joriy qilish muhimligi ta’kidlandi.

Shuningdek, Kogon shahrida 6 ta tarixiy obekt negizida turizm shaharchasini tashkil etish taklifi ko‘rib chiqildi.

Kadrlar tayyorlash masalasiga ham alohida e’tibor qaratildi. Avstriyaning Krems universiteti bilan qo‘shma fakultet ochish, Buxoro turizm va madaniy meros texnikumini mazkur oliygoh boshqaruviga berish rejalashtirilgan. Bunda to‘liq dual ta’lim asosida mutaxassislar tayyorlash va boshqaruv kadrlarini qayta tayyorlash tizimini yo‘lga qo‘yish zarurligi ta’kidlandi. Ushbu universitet Buxoro shahrida tashkil etilayotgan tunu-kun ko‘chalarni boshqarish bo‘yicha yangi modelni ishlab chiqishga ham ko‘maklashadi.

Yig‘ilishda aholi sonining o‘sishiga mos ravishda uy-joy va infratuzilmani rivojlantirish masalalari ham ko‘rib chiqildi. Xususan, Buxoro tumanidagi Rabotak mahallasi hududida 63 gektar maydonda 10 mingdan ortiq xonadonli zamonaviy uy-joy kompleksi qurish, Buxoro shahrida yangi ma’muriy markaz tashkil qilish, “Yangi O‘zbekiston” massivi hamda “Yangi O‘zbekiston” bog‘ini barpo etish, Buxoro davlat universitetining yangi kampusini qurish kabi yirik qurilish va urbanizatsiya loyihalari muhokama qilindi.

Yo‘l va muhandislik-kommunikatsiya infratuzilmasini yaxshilash bo‘yicha ham qator vazifalar belgilandi. Viloyatda uzunligi 33,1 kilometr bo‘lgan 7 ta aylanma yo‘l barpo etish, “G‘uzor – Buxoro – Nukus – Beyneu” yo‘lining 78 kilometr va “Samarqand – Buxoro – Turkmanboshi” yo‘lining 71 kilometr qismini rekonstruksiya qilish, A-380 yo‘li bo‘yida 30,8 gektar yer maydonini auksionga chiqarib, 403 ta servis loyihasini joylashtirish rejalashtirilgan.

Shuningdek, og‘ir toifadagi 3 ta tuman va 36 ta mahallada, shuningdek, “Yangi O‘zbekiston qiyofasidagi” 2 ta tuman va 35 ta mahallada yangi yondashuvlar asosida yo‘l, elektr, suv va sug‘orish tarmoqlarini yaxshilash ishlari amalga oshirilishi, bu maqsadlarga jami 593 milliard so‘m mablag‘ yo‘naltirilishi ma’lum qilindi.

Ijtimoiy va ishlab chiqarish infratuzilmasini rivojlantirish uchun 2026 yilda jami 4 trillion 484 milliard so‘m mablag‘ yo‘naltirilishi, buning hisobiga maktab, bog‘cha, tibbiyot muassasalari hamda kommunal va transport infratuzilmasi bo‘yicha yuzlab loyihalar amalga oshirilishi qayd etildi.

Prezident Buxoro viloyatining mavjud imkoniyatlarini to‘liq ishga solish, har bir tashabbusni aniq loyihaga aylantirish, investitsiya, ishlab chiqarish, qishloq xo‘jaligi, turizm va infratuzilma sohalarida natijadorlikni ta’minlash bo‘yicha mutasaddilarga tegishli topshiriqlar berdi.