Ukrainaga yordam beruvchi davlatlar koalitsiyasi ikki barobar qisqargani ma’lum bo‘ldi

Hozir uni faqat to‘qqizta davlat moliyalashtirmoqda, dedi Chexiya prezidenti Petr Pavel Financial Times (FT) gazetasiga. O‘tgan yili bunday davlatlar soni 18 ta edi.

«Tashabbus hali ham ishlamoqda, ammo yangi qiyinchilik shundaki, faqat to‘qqizga yaqin a’zo davlat moliyaviy hissa qo‘shmoqda», dedi Pavel.

Uning tushuntirishicha, tashabbus doirasida Ukraina tomoniga barcha yirik kalibrli o‘q-dorilarning 50 foizigacha yetkazib beriladi, «shuning uchun bu ma’noda uni boshqa narsa bilan almashtirish qiyin».

Chexiya prezidentining aniqlik kiritishicha, bu tashabbusning kelajagi iyul oyida Anqarada bo‘lib o‘tadigan NATO sammitida muhokama qilinadi.

Chexiya prezidenti idorasi FT so‘roviga javoban yaqinda tashabbusdan chiqqan davlatlarni nomlashdan bosh tortdi. G‘arb davlatlaridan birining harbiy amaldori Germaniya va ba’zi Skandinaviya davlatlari ishtirokchilar orasida qolayotganini, ammo «ba’zi mamlakatlar hatto yetakchi davlatning hukmron siyosatchilari tomonidan tegishli qo‘llab-quvvatlanmaydigan narsa uchun pul to‘lashni g‘alati deb hisoblashini» aytdi.

FT ta’kidlaganidek, Chexiyaning yangi bosh vaziri Andrey Babish saylovoldi kampaniyasi davomida Ukraina uchun o‘q-dorilar sotib olish tashabbusini butunlay to‘xtatish bilan tahdid qilgan. Siyosatchi uni mablag‘lardan foydalanishda shaffoflikning yetarli emasligi, shuningdek, Yevropadagi eng yirik o‘q-dori ishlab chiqaruvchilardan biri bo‘lgan Pragada joylashgan Czechoslovak Group kompaniyasiga qanday foyda keltirishi bo‘yicha tanqid qildi.

Babishning o‘zi Financial Times gazetasiga aytishicha, uning hukumati Ukrainani qo‘llab-quvvatlashga emas, balki Eron bilan mojaro fonida elektr energiyasi to‘lovlarini to‘lashda qiynalayotgan Chexiya fuqarolari foydasiga shundoq ham cheklangan davlat mablag‘larini sarflashga ustuvor ahamiyat qaratmoqda.

«Bizda pul yo‘q, shuning uchun boshqa mamlakatlardan pul olamiz, keyin esa [Ukrainaga o‘q-dorilar] yetkazib beramiz», dedi u.

Dastur Chexiya tomonidan 2024 yil mart oyida Kiyevdan o‘q-dorilar tanqisligi fonida uchinchi davlatlardan o‘q-dorilar sotib olish uchun boshlangan. Fevral oyida Pavel Chexiya tashabbusi doirasida Ukraina 4,4 millionga yaqin yirik kalibrli o‘q-dorilar olganini ma’lum qildi. Siyosatchining aniqlik kiritishicha, ularning deyarli 2 millioni 2025 yilda yetkazib berilgan.

May oyi boshida Welt Babishning bayonotlariga qaramay, Chexiya Ukraina uchun artilleriya o‘q-dorilarini sotib olishda davom etayotgani haqida yozgan edi.

Moskva Kiyevga har qanday harbiy yordamni qoralaydi va bu mojaroni cho‘zishini ta’kidlaydi.