Yevropa Ittifoqi va G7 mamlakatlari «bugundanoq» birgalikda Ukrainaga qarşi Rossiya tomonidan boşlangan uruşdan keyin uni tiklaşda iştirok etiş haqida öylaşlari kerak va buning uçun iqtisodiyotga ta’siri böyiça Ikkinçi jahon uruşidan keyin qabul qilingan «Marşall rejasi»ga (Ikkinçi jahon uruşidan keyin Amerikaning Yevropaga yordam dasturi) taqqoslanadigan dastur işlab çiqiş lozim, dedi Germaniya kansleri Olaf Şols va Yevropa komissiyasi raisi Ursula fon der Lyayyen. Siyosatçilarning qöşma maqolasi 23 oktyabr, yakşanba kuni Frankfurter Allgemeine Zeitung gazetasida çop etildi.
Şols va fon der Lyayyenning fikriça, uruşdan keyin Ukraina tezda «oyoqqa turişi» va iqtisodiyotni tiklaşi kerak, bu qayta quriş loyihasi Ukrainaning kelajakda qanday davlatga aylanişini belgilab beradi. «Tarixiy voqealar bilan soliştirganda doimo ehtiyotkor böliş kerak, ammo bu XXI asr uçun yangi Marşall rejasini yaratişdan boşqa narsa emas», deyiladi maqolada.
Siyosatçilar Rossiya qöşinlari tomonidan vayron qilingan va Ukrainada iqtisodiyotni tiklaş uçun zarur bölgan hududlar hamda infratuzilmalarni sanab ötdi – turar joy binolari, maktablar, yöllar, köpriklar va energiya ta’minoti. Germaniya kansleri va Yevrokomissiya raisi Rossiya 10 oktyabrdan beri Ukrainada tinç aholi nişonlarini ommaviy ravişda öqqa tutganini alohida tilga olib, ularni teraktlar deb atadi.
Yevropa siyosatçilarining fikriça, na Ukraina, na uning alohida hamkorlari Rossiya qöşinlari tomonidan öqqa tutilişining falokatli oqibatlariga doş bera olmaydi, şuning uçun YeI, G7 va ularning çegaralaridan uzoqda joylaşgan hamkorlar, şuningdek, xususiy investorlar va kompaniyalar Ukrainani qayta tiklaşda birgalikda iştirok etişi kerak. Şu bilan birga, dasturni amalga oşirişda korrupsiyaga qarşi kuraşiş böyiça samarali nazorat organi taşkil etilişi şart. Maqola mualliflari ta’kidlaganidek, «Ukrainani qayta tiklaş yöli - uning Yevropa Ittifoqiga yöli».
Ukraina prezidenti Volodimir Zelenskiy devonining örinbosari Kirilo Timoşenkoning ma’lum qilişiça, oktabr oyi boşida Ukrainada 94 596 ta infratuzilma obekti, jumladan 74 ming turar joy binosi vayron qilingan. Aksariyat obektlar Kiyev (25 mingdan ortiq), Donetsk (20 mingdan ortiq) va Xarkiv viloyatlarida (9 mingdan ortiq) vayron bölgan.
Zelenskiyning özi Ukrainani tiklaş uçun çet el yordamiga muhtojligi haqida gapirdi. U, şuningdek, ehtimoliy yordam dasturini «Marşall rejasi» bilan soliştirdi va donor davlatlarga Ukrainaning Rossiya bosqinidan zarar körgan ayrim viloyatlari, şaharlari va tarmoqlarini töliq tiklaşni ta’minlaş uçun homiylik qilişni taklif etdi.
